OpenOffice.org versus LibreOffice

OpenOffice.org is een van de grootste concurrenten van het Microsofts Officepakket. De aan het eind van de vorige eeuw als 'StarOffice' ontwikkelde kantoorsoftware kwam later als open source-project onder de hoede van Sun Microsystems. Na de overname van Sun door Oracle in april 2009 kwamen verschillende gratis softwareprojecten van Sun onder vuur te liggen. De belangrijkste OpenOffice.org-ontwikkelaars waren niet blij met de gang van zaken onder Oracle en begonnen het project te verlaten.

Door deze ontwikkeling ontstond LibreOffice, een nieuwe loot aan de stam van OpenOffice.org die wordt onderhouden door de non-profitorganisatie Document Foundation. LibreOffice ziet eruit als OpenOffice.org en functioneert als OpenOffice.org. Met het pakket kun je zelfs de OpenDocument bestandsformaten van OpenOffice.org lezen en bewerken. Het verschil is echter dat LibreOffice wordt ontwikkeld door een gemeenschap, zonder enige bemoeienis van Oracle. Vandaar de verwijzing naar 'vrijheid' in de productnaam.

Maar welk kantoorpakket moet je nu kiezen? Zowel OpenOffice.org als LibreOffice hebben recentelijk versie 3.3.0 van hun software uitgebracht. Beide zijn beschikbaar als gratis downloads, maar Oracle verkoopt ook een versie van OpenOffice.org met commerciële ondersteuning. Om uit te vinden welk pakket je het beste kunt gebruiken, hebben we beide pakketten uitgeprobeerd,

Installatie en taal

Zowel OpenOffice.org als LibreOffice bestaan uit zes applicaties: Writer, Calc, Impress, Draw, Base en Math. Met deze onderdelen kun je tekstverwerken, spreadsheets, presentaties en grafieken maken, je database beheren en wiskundige berekeningen maken.

Beide pakketten zijn geschikt voor Windows, Linux en Mac OS X (Intel en PowerPC). OpenOffice.org is ook beschikbaar voor Solaris (Sparc en Intel). Omdat we de doorsnee Office-vervanging wilde nabootsen, hebben we beide pakketten gedraaid op een Intel PC met Windows 7.

Tussen de installatieprogramma's voor beide programma's zit weinig verschil: ze stellen dezelfde vragen en de installatiescripts lijken identiek te zijn. Toch is LibreOffice set-up een klein beetje trager. In beide gevallen heb ik gekozen voor Typical Install.

Het grootste voordeel bij de installatie van OpenOffice.org is dat er het pakket Java Runtime Environment (JRE) standaard al in zit. Het is niet strikt noodzakelijk om JRE te installeren voor beide pakketten, maar het biedt meer functionaliteiten. De databasemanager werkt bijvoorbeeld niet zonder JRE. Voor LibreOffice moet je dus een apart installatieprogramma downloaden en uitvoeren. Aan de andere kant was de JRE in mijn OpenOffice.org installer niet de meet recente versie.

Van OpenOffice.org bestaan er lokale versies in 25 verschillende talen. Beide pakketten zijn er in een Nederlandse versie. LibreOffice heeft een universele installer, maar biedt afzonderlijke downloads aan voor lokale online assistentie. Op de LibreOffice-website vind je deze 'Help Packs' in maar liefst 113 talen. Alleen kunnen in de praktijk slechts 54 van deze versies draaien onder Windows. Bovendien is de installatie lastig. Zo moet je niet alleen de aparte Help Pack-installer uitvoeren, maar ook een Custom Install van het pakket als je andere versies dan de Engelse wilt gebruiken. Als je ondersteuning in verschillende talen erg belangrijk vindt, dan ben je wel beter af met LibreOffice.

De installers van beide pakketten blijken overigens Windows MSI-bestanden te zijn. Dat is goed nieuws voor systeembeheerders bij grote organisaties die de sofware op een groot aantal pc's moeten installeren. Maar alleen het MSI-bestand van LibreOffice werkte behoorlijk onder Windows 7. Een tegenvaller, dus. De MSI van OpenOffice.org werkte wel op Windows XP, dus hopelijk wordt dit euvel spoedig verholpen.

Overstappen van Microsoft Office

Eenmaal geïnstalleerd zijn er veel meer overeenkomsten dan verschillen tussen OpenOffice.org en LibreOffice. De structuur van de menu's is vrijwel identiek, behalve dat LibreOffice enkele functionaliteiten heeft toegevoegd die je niet in OpenOffice.org zult terugvinden. Als je echter bekend bent met een van beide pakketten, dan zal het andere weinig raadsels voor je hebben.

Uiterlijk zijn er wel een paar verschillen tussen de twee pakketten, zoals icoontjes, hoewel die op dezelfde plaats staan en even groot zijn. Over het algemeen vonden wij de icoontjes van OpenOffice.org iets begrijpelijker voor nieuwe gebruikers, maar dat is puur subjectief. De verschillen zijn verder verwaarloosbaar.

We hadden verwacht dat de mate van compatibiliteit met Microsoft Office van beide pakketten enorm zou verschillen, maar ook daar lijkt weinig werk van te zijn gemaakt. Beide pakketten kunnen prima omgaan met bestanden van Office 2003 en eerdere versies, maar de ondersteuning van de recentere op xml gebaseerde bestandsformaten is beroerd, behalve bij eenvoudige documenten. Excel workbooks op xml-basis werden het beste geconverteerd, maar het overzetten van .docx en .pptx-bestanden is moeizaam. Bij sommige tests was OpenOffice.org iets beter in het overnemen van Word-lettertypes, maar de gezamenlijke prestaties waren te slecht om daar veel waarde aan te hechten.

Zelfs de oudere Office-bestandsformaten werden niet volledig ondersteund. Slechts een gedeelte van de geconverteerde PowerPoint-presentaties en teksteffecten waren beschikbaar. De omgang van Writer met Word-documenten kan onvoorspelbaar zijn, met name waar het gaat om lettertypes. Calc ondersteunt basale Excel-macro's, maar ook in dit programma zijn niet alle functionaliteiten beschikbaar. Helaas lijkt LibreOffice weinig te hebben gedaan om OpenOffice.org op deze gebieden te verbeteren.

De overeenkomsten tussen beide pakketten zijn opmerkelijk als je bedenkt dat LibreOffice pas eind januari een eerste stabiele versie heeft uitgebracht. Ik vond weinig verschillen in prestaties of stabiliteit. Geen van beide programma's is vastgelopen, zelf niet bij veeleisende opdrachten.