Prijs gemeente Den Haag voor open-source-inspanningen

Bij open-sourcesoftware moet je namelijk beter documenteren, verder normaliseren dan bij gesloten software.
Terechte kritiek. De oorzaak ligt hem vooral hierin, dat Den Haag een speerpuntfunctie heeft en dus min of meer het wiel moet uitvinden. Dit is inherent aan Open Source software en daarmee een zeker manco. Wanneer méér gemeentes meedoen, kunnen deze kosten gedrukt worden, net zolang tot ze verwaarloosbaar zijn. Dan begint het natuurlijk interessant te worden. Het gebrek aan community waar Mulder het over heeft ligt hem dan meer aan het feit dat er te weinig gemeentes (in dit voorbeeld) meedoen, dan dat vrijwilligers (community) niet hun best zouden doen. Een echte oplossing heb je pas dan wanneer de overheid het gebruik van Open Source software verplicht (bij de overheid). Niet dat halfbakken gedoe, met de grote leveranciers die in achterkamertjes telkens opnieuw belangrijke overheids ict-beslissingen naar hun hand zetten.

Ik stond er gisteren bij toen Webwereld meneer Mulder intervieuwde. Werkelijk niet te geloven hoe zo iemand totaal de plank weet mis te slaan als het gaat om open source.

In zijn presentatie had hij het over een project waarover hij een offerte had gevraagd. Wilde hij het open source, dan zou het anderhalf keer zo duur worden. Gek he?

Natuurlijk is zo'n offerte duurder! Het bedrijf dat die software ontwikkelt heeft er namelijk belang bij de broncode onder tafel te houden. Zo is ie er van verzekerd dat hij het onderhoud in de toekomst mag doen en hij kan bovendien de software ook weer aan een ander gaan verkopen. En zo komt zo'n bedrijf met een smoes dat er documentatie geschreven moet worden en dat de code opgeschoond moet worden. Eigenlijk zouden bij het horen van deze argumentatie alle alarmbellen af moeten gaan. Als je code niet te presenteren is, dan moet je grote vraagtekens zeten bij de kwaliteit van deze software.

Op een gegeven moment hoorde ik hem zelfs zeggen dat wanneer er slechts een man of drie werken aan een bepaald stuk gesloten software het niet zo veel uit maakt hoe variabelen genoemd worden en zo. "Als de documentatie maar in orde is." Ja, amehoela. Op zo'n manier over software praten is gewoon een statement van onbekwaamheid. Dan weet je niet waar je het over hebt. Basis regel nummer 1 voor het schrijven van onderhoudbare software is "say what you do, do what you say". Dat betekent dat de namen van alle variabelen zorgvuldig gekozen moet worden zodanig dat het de code documenteert. En dat geldt echt niet alleen als je open source code maakt. Als je over twee weken je eigen code moet lezen, dan scheelt het tijd als de code zelf in alle opzichten uitstraalt wat het doet en hoe het dat doet. Het scheelt debug tijd als de code in de debugger meteen begrepen kan worden.

Zonder een blik op de code te werpen kun je bovendien niet beoordelen of de code van goede kwaliteit is. Want dat ingekochte code op een gegeven ogenblik functioneel in orde is, dat zal wel. Maar als je je een beeld wil vormen van de onderhoudbaarheid van een systeem dan is het heel belangrijk dat de code *zelf* goed leesbaar en begrijpelijk is. Is het dat niet, dan is het niet te onderhouden. Alleen al daarom zou iedereen die software laat maken gewoon inzage in de code moeten eisen.

En dan nog. Wat zou het in hemelsnaam extra kosten voor de leverancier om gewoon de code op een CD te branden en mee te leveren? Dat kost gewoon helemaal niets! Maar het levert je als klant wel de *mogelijkheid* een zekere kwaliteitscontrole te doen en de *mogelijkheid* onderhoud uit te besteden aan een ander. Want ook al is de code nog zo slecht en de documentatie niet aanwezig, zonder code kun je helemaal *niets*.

Terechte kritiek. De oorzaak ligt hem vooral hierin, dat Den Haag een speerpuntfunctie heeft en dus min of meer het wiel moet uitvinden. Dit is inherent aan Open Source software en daarmee een zeker manco.

Ik vind die kritiek dus niet terecht, maar dat moge blijken uit mijn vorige commentaar. En in wezen is er geen sprake van het wiel uitvinden. Het gaat gewoon om het doodeenvoudige punt of de leverancier wel of niet de broncode mee levert. Punt.

Ook als je verder de enige bent en niemand anders weet te interesseren is die broncode waardevol voor jou als klant. Omdat het je de mogelijkheid geeft de kwaliteit te controleren. Omdat het je de mogelijkheid geeft verdere uitbreidingen door een ander te laten doen. Omdat het je de mogelijkheid geeft het systeem op een ander systeem te laten aansluiten. Allemaal voordelen die heel waardevol zijn en niet meer kosten dan het branden van een CD maar die je wel de *controle* geven over je eigen infrastructuur.

En als je je bij die meest elementaire stap al laat afschepen met "ja, maar dan kost het 50% meer" dan heb je in mijn ogen ergens iets niet begrepen.

@bmn
Waar baseer je dat op, dat commerciële partijen buitenspel gezet worden? Die hebben hun kans echt wel gehad. En daarnaast, zelfs al zóu er extra geprogrammeerd worden waar gaat dat geld dan heen? Juist, naar Nederlandse en/of Europese bedrijven, m.a.w. eigen volk. Ons kleine landje draagt al miljarden aan licenties af naar het land aan de overkant van de grote plas.
Op de lange termijn ben je beslist goedkoper uit, maar dat vergt wel karakter, een sterke visie en gedegen kennis van zaken.

"Bij open-sourcesoftware moet je namelijk beter documenteren, verder normaliseren dan bij gesloten software."

Ergo: gesloten software is slecht gedocumenteerd en genormaliseerd (wat de heer Mulder daar dan ook mee bedoelt, variabelen, databases?) en wellicht daarom vaak zo buggy!

Open Source Software wordt dus beter gedocumenteerd en consistenter geschreven. Dat lijkt me enkel voordelen.

De keuze slaat door deze opmerking wel erg zwaar door naar de keuze voor OSS. En niet alleen voor overheden...