Belastingdienst: waar ging het mis?

Belastingdienst

Gepubliceerd: Vrijdag 29 februari 2008

Het onbruikbaar raken van 740.000 belastingaangiftes is het zoveelste incident in een lange reeks automatiseringsproblemen. De oorzaak ligt echter zelden bij IT.

Toon volledig artikel

Caesar Tjalbo op Vrijdag 29 Februari 2008 08:22

image

- "Jan Kees, hoogste tijd voor de ICT Personality van Nederland om zich er persoonlijk mee te bemoeien."
- "Ik spoed mij er heen, Jan Peter!"
- "Fijn zo, ik heb alle vertrouwen in je, Jan Kees."
- "De groetjes aan Piet Hein, Jan Peter."
- "Zal ik doen, Jan Kees."

Joke Bruis op Vrijdag 29 Februari 2008 08:36

image

Gelukkig maar dat Jan Kees veel verstand van IT heeft... ;-)

ceesdazig op Vrijdag 29 Februari 2008 08:42

image

Waar ging het mis? Nou toen Zalm zei doe maar lekker eigenwijs, vind overal opnieuw het wiel voor uit tot aan het formaat papier dat je standaard gebruikt en lekker blijven plakken met je oplossingen. Vooral niet kijken hoe je je klanten het beste bedient, maar totalitaire systemen die geen enkele aansluiting hebben met gewoontes en bestaande systemen. Lekker Amerikaanse stijl van adres invullen, de staatssecretaris laten zeggen dat de belastingdiskette te klein is qua medium terwijl het databestand 4kb is en iedereen een DigiD door zijn strot douwen of een papieren aangifte waarbij je met een kruisje mag tekenen. De banken afdwingen dat de klanten zo moeten betalen opdat je archaische ontvangstsysteem in werking blijft. Alle soorten belastingen met elkaar verrekenen opdat je klanten aan alle kanten vastlopen en door de bomen het bos niet meer zien en gewoon maar bezwaar gaan maken. Diefstaltruukjes toepassen met de heffingsrente door betaalde belasting terug te storten met een lage rente berekening om 2 weken later een aanslag op te leggen met een verdriedubbeling van de heffingsrente. Dat het grootste deel van de slachtoffers dat niet opvalt is natuurlijk de verdienste, maar doordat je probeert een zo groot aantal mensen op te lichten zijn diegene die het wel opvalt in een dusdanig aantal dat de bezwaren stroom weer voor stagnaties zorgt. Of gewoon van elk bedrijf in NL elke maand de hele salarisadministratie opvragen i.p.v. de 4 cijfertjes per kwartaal voor de meeste bedrijven. Daar bovenop natuurlijk de onaflatende neiging van politici om elke jaar vele regels te veranderen en bovenal een gesloten cultuur waarbij het mondje dicht is en de belastingtelefoon mensen moet afschepen. etcetera etcetera etcetera. Ik heb geen idee waar het nou mis is gegaan.

baseline op Vrijdag 29 Februari 2008 08:42

image

Een applicatie onvoldoende getest over de muur zetten
En dit vind hij geen ICT issue ?

Soory hoor. Waar praat deze mag eigenlijk over.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 09:42

image

Vaak is de druk vanuit management zo groot dat er naar noodoplossingen wordt gegrepen, en ICT-ers voor het blok worden gezet, om normale werkprocedures dan maar af te raffelen. Het immers mag allemaal geen cent kosten, en kwaliteit is duur.

Je kunt je in een dergelijk geval afvragen of het afleveren van een slechte applicatie een ICT-probleem is. Naar mijn mening, wel, maar zeker niet uitsluitend een ICT-probleem.

Heel vaak rijden bestuurlijke problemen een goede ICT in de wielen.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 09:51

image

Wat ik schrijf blijkt goed uit volgende citaat uit dit artikel. Het systeem werd getest terwijl het in productie was, vreemde volgorde, zou je zeggen.

"De fout kwam pas medio februari aan het licht, toen de gebruikelijke ketentest werd uitgevoerd. Toen bleek het systeem de aangeleverde gegevens te verminken. Op dat moment waren er al honderdduizenden aangiftes onbruikbaar geraakt."

ceesdazig op Vrijdag 29 Februari 2008 10:04

image

Deze discussie voer ik nu al jaren met jan en alleman. Er zijn genoeg personeelsleden die zien dat het fout gaat, maar gewoon blijven mee marcheren. Op een gegeven moment houdt het op en wordt je mede-verantwoordelijk voor de chaos en rotzooi die ontstaat. De belastingdienst is een overheidsorgaan, ambtenaren zijn dienaren, een overheid is er voor de burgers niet andersom. Als je dus ziet dat het fout gaat, lekker blijft doen wat je gezegd wordt dan kun je niet meer aankomen met ik sta onder druk of ik doe enkel mijn werk. Je hebt nog altijd individuele morele verantwoordelijkheid en dan praat ik nog geeneens over je professionele houding.
Dit geldt overigens voor veel meer werknemers en niet alleen ambtenaren en niet alleen bij de belastingen. Op ons werk leren we hoe de klant te naaien en dan staat iedereen verbaasd hoe de maatschappij "verloederd".

Aukyboy op Vrijdag 29 Februari 2008 16:24

image

Wat verwacht je dan, klokkenluiders?
We hebben gezien hoe die behandeld worden, door diezelfde overheid die ze nu moeten verlinken?
Waar overigens toch niks mee gebeurt.

ceesdazig op Zaterdag 1 Maart 2008 11:52

image

Dat ze niet meedoen. Dat hoeft niet perse klokkenluider te zijn. Er zijn talloze manieren om niet moe te hoeven doen. Overigens waarom denk je dat de overheid zo lekker omgaat met klokkenluiders? Er is nog nooit een strijd gewonnen door maar stil te blijven zitten en bang te wezen. Je hoeft niet perse de held te gaan uithangen, maar gewoon maar mee blijven doen is toch
echt niet de oplossing c.q. het juiste

Pruts0r op Vrijdag 29 Februari 2008 08:43

image

Een computersysteem is zo veilig/goed/geavanceerd/enz. als zijn gebruiker.

Het blijkt dus gewoon dat er bij de belastingdienst allerlei mensen werken die 0,0 verstand van automatisering en/of het werken ermee hebben.

defix op Vrijdag 29 Februari 2008 09:12

image

Het grootste probleem is zo te lezen, dat ze testen in een systeem dat al online is. Dit mag natuurlijk nooit gebeuren.

Eerst testen dan pas toegangkelijk maken!!!

baseline op Vrijdag 29 Februari 2008 10:47

image

Een alternatief is dat ze eind vorig jaar aangekondigd hadden dat de belastingaangifte uitgesteld zou moeten worden (en misschien de aangifte periode verlengen of bepaalde wettelijke regelingen gewoon niet uit voeren)
Ook dat had een enorme zeperd betekent.
Bovendien zijn dergelijke beslissingen rondom de belastingen potentieel ZEER kostbaar.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 11:17

image

Jij werkt toch ook heel vaak voor de overheid, zeg je, kom jij nooit in aanraking met incompetentie van bestuurders die tot falende ICT systemen leiden?

JJKewl op Vrijdag 29 Februari 2008 11:04

image

Dat was dus het probleem; terwijl het systeem nog getest werd moesten de burgers hun aangiftes al kunnen invoeren. En dat is helemaal niet zo uitzonderlijk als jij schetst hoor, zolang die invoer maar koud (zonder bewerking) wordt opgeslagen om later verwerkt te worden. Ik vind het dus een domme beginnersfout om die vroege gegevens al 'te formatteren' als de applicatie nog niet een stabiele status heeft bereikt.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 11:15

image

Precies, geen ICT-probleem maar een bestuurlijk probleem.
Ik zou zeggen, weliswaar op summiere gegevens:
Laat de betrokken managers maar alvast hun hoofd op het hakblok leggen, in plaats van de ICT afdeling onder curatele te stellen.

Ik maak dit soort ellende heel vaak mee, en bijna altijd slagen de bestuurders erin om zichzelf buiten de aandacht te houden. De doofpot dan maar?

Ik wil even in herinnering brengen, het uitstekende initiatief van Ara Gerkens om geld verspilling bij de overheid ICT in kaart te brengen, deze kan er goed bij.

Ik hoop dat er dan een rode lijn, die ik in mijn wereld (ook veel overheidsbemoeienis) al jaren zie.

Volkomen incompetentie bij mensen op sleutelposities. Niet alleen bij de overheid, maar ook op veel door de overheid gefinancierde locaties.

itprutser op Vrijdag 29 Februari 2008 12:25

image

Bedoel je met manager ook de IT managers?
Dan ben ik er mee eens.

Maar ik vind het een gevalletje van 'common sense' dat je eerst een backup maakt, voordat je wijzigingen gaat doorvoeren.
In dit geval eerst die binnengekomen aangiftes backuppen.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 12:29

image

Bedoel je met manager ook de IT managers?
Dan ben ik er mee eens.

Tja, je zou dat per geval moeten uitzoeken, van waaruit de druk kwam die ervoor zorgden dat ICT-ers gedwongen werden normale procedures te verlaten. Het kan best een IT-manager zijn die naar boven likt en naar beneden trapt.

itprutser op Vrijdag 29 Februari 2008 15:23

image

Ik ken ze niet anders, haha.

linuxpro op Vrijdag 29 Februari 2008 08:44

image

Weet iemand eigenlijk wie die ICT doet voor de Belastingdienst en wat voor applicaties/OS er eigenlijk in gebruik is wat deze problemen veroorzaakt.

anonymous_108749 op Vrijdag 29 Februari 2008 09:11

image

De belastingdienst heeft zijn eigen ICT afdeling welke jaarlijks de aangiftesoftware uitgeeft. Die geven ze uit voor Windows, Linux en OSX. De informatie komt vervolgens binnen op naar ik aanneem AS400 systemen of andere mainframes (Sun?). Standaard Windows servers lijken me niet geschikt voor de grote stroom informatie die jaarlijks opgevangen moet worden.

De belastingdienst bestaat uit ambtenaren, waarvan bekend is dat er meer gepraat wordt dan gewerkt (uitzonderingen daargelaten). Voor elke scheet moet er een vergadering aan voorafgaan, bijgewoond door de chef van de chef van de chef van afdeling ICT, met een stuurgroep en een projectbegeleidingsteam. Oftewel, veel te veel organen die zich met zaken bemoeien waardoor het een onoverzichtelijke brei van groepjes mensen wordt, die van elkaar niet weten wat er speelt.

En wat is de oplossing? Juist, ze gaan er nog maar eens een stuurgroep tussen gooien om de boel te stroomlijnen. Ik weet niet of ze bij het rijk weten van problemen door meerdere kapiteins op 1 schip? Maar net zoals in de zorg is dat ook bij de rest van de rijksdiensten HET probleem! (Daarnaast kost het de burger onnodig veel geld, gezien het feit dat je als leidinggevende binnen de ambtenarij al gauw 60 tot 100 duizen euro per jaar verdient.)

Mokje op Vrijdag 29 Februari 2008 10:12

image

De AS400 is wel erg antiek en hoe dan ook een mini en geen mainframe.

Ritchie_ op Vrijdag 29 Februari 2008 10:24

image

De AS400 is wel erg antiek
Okay jij je zin.... een I-series dan :-))

Waarom zou een AS400 antiek zijn? Net zo antiek als een unix bak zou ik zeggen
Beide dingen zijn ook telkens vernieuwd in de loop der jaren dus zo antiek is het nou ook weer niet.

jmvdkolk op Vrijdag 29 Februari 2008 11:42

image

iSeries is ook geen mainframe. zSeries zijn mainframes.

HtHoope op Vrijdag 29 Februari 2008 09:22

image

Voor zover ik weet gebruikt de belastingdienst voornamelijk IBM mainframes voor de verwerking van de data en zitten zij contractueel vast aan IBM.

Zie: Geen aanbesteding door 'vendor lock-in' bij Belastingdienst.

(Dus niet aan de 'evil' Microsoft empire. ;-)

HtHoope op Vrijdag 29 Februari 2008 09:24

image

Sorry, dit was bedoeld als antwoord op linuxpro.

ariebee op Zaterdag 1 Maart 2008 08:27

image

De "poort" van de belastingdienst draait niet op het mainframe, maar op een unix-platform (ik geloof dat er ruim 700 van die servers aan het werk zijn). Het gros van die servers is ook geleverd door IBM (vnl. pSeries als ik het wel heb). Van daaruit wordt het, na de nodige controles, aangeboden aan een aantal andere applicaties die voornamelijk op het mainframe draaien.
Maar ik geloof niet dat het gekozen platform schuldig is in deze. En wat betreft vendor-lockin: da's een héél andere discussie.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 09:44

image

Weet iemand eigenlijk wie die ICT doet voor de Belastingdienst en wat voor applicaties/OS er eigenlijk in gebruik is wat deze problemen veroorzaakt.
Ik geloof niet dat dit een platform gebonden probleem betreft, maar meer een bestuurlijk/management/cultuur probleem

Duh op Vrijdag 29 Februari 2008 09:20

image

Natuurlijk zit zoals gebruikelijk met dit soort ongein 90% van de problemen op management-niveau. Desonanks:

"Toen bleek het systeem de aangeleverde gegevens te verminken"

Sorry hoor, maar dat duidt gewoon op volslagen incompetente IT-ers. Dit hoort a) bij het zelf testen van de software al aan het licht te komen, en b) zo'n systeem moet natuurlijk nooit zo gebouwd worden dat de oorspronkelijke gegevens uberhaupt gewijzigd kunnen worden, zodat als er iets fout gaat het hele zwikkie er gewoon opnieuw doorheen gejaagd kan worden.

itprutser op Vrijdag 29 Februari 2008 10:17

image

Helemaal mee eens: als EERSTE dien je een backup te maken van de data die aangeleverd wordt!
In dit geval is de IT wel verantwoordelijk, ook al verwerken zij deze gegevens niet.

----speculatie----

Maar het zou kunnen dat de systemen die de data binnenkrijgen via internet niet gekoppeld zijn aan de mainframes die de boel verwerken.
Deze data zou dat m.b.v. datadragers (tape, dvd, usb-stick, whatever) dan gekopieerd moeten worden van het ene systeem naar het andere systeem.
En het is mogelijk dat de datadrager corrupt is geraakt en ze de orginele data al gewist hebben.

----einde speculatie----

Ritchie_ op Vrijdag 29 Februari 2008 10:29

image

In dit geval is de IT wel verantwoordelijk, ook al verwerken zij deze gegevens niet
Nee joh, IT wilde natuurlijk wel een backup solution maar het management zal vast geen geld hiervoor hebben uitgetrokken onder het mom van "het gaat toch goed? dan geven we daar geen geld aan uit"
en dan komen ze nu als management natuurlijk met de vraag waarom IT zo stom is geweest om geen backup solution hebben voor dit spul.....
zal niet de eerste keer zijn dat zoiets ergens gebeurd.

itprutser op Vrijdag 29 Februari 2008 15:26

image

Ik ken ook zulke bedrijven.
Onder het motto: wij hoeven geen backup te maken, want we hebben een SAN en alles is driedubbel uitgevoerd.
Een simpel klein brandje doet vervolgens alle data in rook opgaan...

Anonymous Coward op Vrijdag 29 Februari 2008 09:23

image

Er is altijd wel een reden om de je eigen aanbestedingsregels niet op te volgen zelfs al had je daar een hoop rotzooi mee kunnen voorkomen. (zucht)

Anonymous Coward op Vrijdag 29 Februari 2008 09:32

image

ARROGANTIE en BUREAUCRATIE
Daar ging/gaat het mis.

Columnist op Vrijdag 29 Februari 2008 09:39

image

"Toeslagen is het enige ICT-systeem dat het niet goed doet. De rest van onze automatiseringssystemen doet het net zo goed als tien jaar geleden", zei Thunnissen in eind november nog.
Het probleem lijkt me helder, systemen die nog net zo goed werken als 10 jaar terug.

HtHoope op Vrijdag 29 Februari 2008 09:46

image

Mij niet....

Computers doen voornamelijk een ding, rekenen, dat doen zij vandaag de dag nog net zo goed als 10 jaar geleden.

De NASA gebruikt nog steeds 8088 en 8086 processors omdat deze betrouwbaarder zijn dan pentium processors en nauwkeuriger zijn met rekenen, nieuwer is niet altijd beter. :-)

Lennart op Vrijdag 29 Februari 2008 09:40

image zomerhack badge 3

Ik ga mijn volgende belastingaangifte eerst lukraak invullen, daarna opsturen, en daarna ga ik pas nadenken of ik wel de juiste cijfertjes heb ingevuld.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 09:46

image

Ik ga mijn volgende belastingaangifte eerst lukraak invullen, daarna opsturen, en daarna ga ik pas nadenken of ik wel de juiste cijfertjes heb ingevuld.
Daarmee bezorg je jezelf extra werk, want voor 99,99% van de mensen geldt dat e gewoon dezelfde aangifte nogmaals kunnen opsturen, alleen diegenen die hun aangifte kwijt zijn geraakt moeten hem opnieuw maken.

Mac013 op Vrijdag 29 Februari 2008 09:56

image

Ik begrijp dat een enkele digitale aangifte 4 KB groot is. Dat maal 740.000 aangifte is - reken, reken - maar liefst bijna 3 GB aan data. Nee, met die prijzen van geheugen van tegenwoordig begrijp ik volkomen dat er besloten is om niet even een backup van de oorspronkelijke aangiftes te maken bij binnenkomst.

Mokje op Vrijdag 29 Februari 2008 10:07

image

Da's een heel zinnige opmerking indeed. Ik als simpele boerenlul maak zelfs een backup van
al mijn binnenkomende email naar een secundaire account op een externe imap server.
Hebben ze geen snapshots van data daar? Het lijkt me dat je bij problemen de boel stilzet
en al eerste gaat kijken waar de originele data is.

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 10:18

image

Incompetente ICT-ers zijn ook een bestuurlijk probleem, want het management is verantwoordelijk voor de personeelssamenstelling.

CrossMediaMannetje op Vrijdag 29 Februari 2008 10:50

image

Ik zeg: PRINCE II afschaffen en het management eruit. Tevens alle luie donders een heldere mededeling geven: eruit of mouwen opstropen. Lukt dat niet, dan pleit ik voor privatisering van de belastingdienst.

Ik ben er van overtuigd dat ik een Belastingdienst BV kan runnen die:
a) z'n zaakjes wel op orde heeft
b) daardoor minder kosten maakt
c) tegen de Minister van Financien zegt dat ie zoveel geld helemaal niet nodig heeft, en dus teruggegeven mag worden aan de burger.

Want inderdaad, de overheid hoort er voor de burger te zijn. Nu is het andersom. En ze maken er een puinhoop van. Tijd voor een burgerinitiatief? "De Belastingvrije Dag!" ;)

toiletpaper op Vrijdag 29 Februari 2008 12:31

image

Ik ben er van overtuigd dat ik een Belastingdienst BV kan runnen die:
Het spijt me, beste vriend, iemand met dergelijke capaciteiten, die heeft geen tijd voor Webwereld.

ArjenB op Vrijdag 29 Februari 2008 13:43

image

Heel goed. En als het lukt, mag je met een foto en je echte naam in de krant.
Als het mis gaat natuurlijk ook.

Mark Berck (bork30) op Vrijdag 29 Februari 2008 15:17

image

Daarnaast, Prince II heeft zeker wel goede punten (net zoals ITIL). Het ligt aan de implementatie en de starheid van de organisatie.

Als er echt gestructureerd gewerkt zou worden bij de belastingsdienst was dit probleem er ook niet geweest

Netman op Vrijdag 29 Februari 2008 14:15

image

Of zijn het juist de duur betaalde IT-ers die door de BD worden ingehuurd???

Joke Bruis op Vrijdag 29 Februari 2008 15:44

image

CrossMediaMannetje meteen maar president van The Netherlands BV maken. Dan komt alles toch nog goed met ons prachtige landje!

ozziebloke op Zaterdag 1 Maart 2008 02:22

image

A very long time ago, to answer the question. Around 1997/1998.

My sincere apologies for writing in English, lost my capability to write in Dutch without any spelling mistakes long time ago. Don't want to be shot down on punctuation. :)

In those years the Director-General decided to move the responsibility for the local application and system management away from the eenheden under the umbrella of Belastingdienst/Automatiseringscentrum in Apeldoorn. From an organisation view this seems logic, IT staff under central IT management. But practically it was a disaster.

The link between the users of the hardware and software on one side and the developers / system administrations became broken to a unrepairable level. IT within the Belastingdienst, is now totally based on a "dropdown in the organisation"-scenerio.

I worked for about 14 years with the Belastingdienst, mainly in IT and we went at that time from one improvement to another. After that it only went downwards, mainly because of the decision I wrote earlier about.

As complex as the legalisation is for taxation, especially in re-shuffle of processing tasks, it is essential to have knowledgeable users available to critise and correct the developers. That is simple not there at the moment, and that is why it goes wrong.

In the past when I was working there, I experienced instances in which end-users where in the pocession of power to shoot off a software release on the quality. With that the customers were saved from disasters like currently happening. Doesn't happen now anymore.

To give some idea about the hardware that was used at the Belastingdienst:
No AS/400 locally, all Bull systems for Vennootschapsbelasting and Invordering. HP 9000's under Unix for Inkomstenbelasting and perhaps now also for other taxes. At my time there were about 800 servers, and 14000 clients in the country. Central location in Apeldoorn was using two large IBM mainframes with constant IBM staff on-site. There was a extreme large tape robot there. I believe at that time, it was pressumed that the Belastingdienst/Automatiseringscentrum was maintaining the largest database system in Europe. It is very impressive if you ever get the change to walk around there.

To address another wrong assumption, we were not lazy public servants. As IT staff we always worked extremely hard with late hours and short weekends. At some instances, end-users even brought us pizza's so that we survived. It was good to work in a technologic advanced environment where you were appreciated. That got lost, nobody listen to you, so you move on (as many did). The lost IT knowledge could be compensated by new blood, the knowledge of the taxes was gone forever. Many of the IT staff was breed with tax knowledge. That couldn't be compensated, IT staff with knowledge about tax AND administrative procedures.

There were at that time moments that so much money was saved by IT staff, that nobody worried about the pay cheques for IT. From a business point-of-view it was also right: why worry about 100000 guilders if you safe 5 million by a processing improvement?

Don't hold any grudges against them, perhaps they just have to talk to some older or past staff, think they can pin-point the problems pretty well.

They can hire me know, I'm not cheap, they can find me if they want to. :))

Om te kunnen reageren, dient u ingelogd te zijn.

Nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox

Peiling

Loading Poll

Video: World Tech Update: Darpa's robot oorl...

World Tech Update: Darpa's robot oorlogspaard (video)

Verleden nieuws