Vijf echt effectieve ict-bezuinigingen

Die "cloud" is geloof ik een echt stokpaardje van U.
Ik zou met de verplichting van overheden/gemeenten tot het gebruik van echte open standaarden al heel blij zijn (dan is namelijk de mogelijkheid tot communicatie gewaarborgd).

Vijf echt effectieve ict-bezuinigingen.
1) Specificeer duidelijk en tijdig wat je wilt automatiseren.
2) Specificeer duidelijk en tijdig wat je wilt automatiseren.
3) Specificeer duidelijk en tijdig wat je wilt automatiseren.
4) Specificeer duidelijk en tijdig wat je wilt automatiseren.
5) Specificeer duidelijk en tijdig wat je wilt automatiseren.

Dat er veel kan en moet verbeteren is voor mij duidelijk. De genoemde punten vind ik goed en daar kunnen zeker verbeteringen/bezuinigingen door gerealiseerd worden, en niet alleen in de ICT (Noord-Zuid lijn, anyone?). Maar er zijn grote problemen die je niet zo maar kunt voorkomen.

Ten eerste zijn succesvolle ICT projecten eerder uitzondering dan regel.
Ten tweede zijn grote projecten zelden succesvol, waarbij overheidsprojecten al gauw 'groot' zijn.
Ten derde zijn overheidsprojecten zelden (geheel) succesvol, de politiek moet vaak veel beloven om medewerking te krijgen en allerlei concessies doen om een project doorgang te doen vinden.
Ten vierde is de overheid zelden zelf werkelijk verantwoordelijk voor het resultaat: ambtenaren worden niet zomaar ontslagen en (eventueel) opgestapte politici mogen vaak rustig ergens anders doorbesturen.

Een dedicated cloud voor de hele overheid.. Even afgezien van de hype: dat wordt dus een centrale ICT-organisatie die een joekel van een gedistribueerde infrastructuur gaat beheren. Vanuit de gebruikers is het dan misschien wel leuk transparant, maar vanuit de implementerende organisatie is het niets anders dan wederom een hoop grote ruimtes met serverkasten.. die open zouden kunnen staan, of niet. Dat is geen bezuiniging, maar simpelweg een beweging op de golf van centralisatie/decentralisatie die al decennia lang in automatiseringsland regeert zonder ooit iets op te leveren.

Hmm als ICTU betaald zou krijgen voor het product wat geleverd zou moeten, krijgt ICTU geen cent meer binnen.

Mijn ervaring met o.a. ICTU is dat ze het product asap willen opleveren en dat de partij die het moet gaan beheren maar alle problemen moet oplossen, zonder duidelijke documentaie.

Dan huurd de overheid nog externe in, die zo genaamd verstand van zaken moeten hebben. Deze mensen worden zowat slapend rijk.

Dan onnodige aantal server wat ze bestellen, waar niets mee gedaan wordt.

Hoe vaak ik al aan eeen bepaalde deadline heb moeten voldoen, en daarna zie dat er 1/2 jaar tot een jaar niets mee gedaan wordt. Maar wel voor betaald moet worden met een hele mooie SLA van binnen de 1 uur reactie..

Er wordt letterlijk geld vernietigd.

Ik vraag mij af in welke realiteit de auteur leeft.
Ad 1) In tegenstelling tot wat er geïmpliceerd wordt, zijn er veel resultaatverplichte opdrachten. Probleem daarbij is echter, net als in het bedrijfsleven, dat er bij conflicten eindeloos ruzie gemaakt wordt, tot en met slepende rechtszaken, waar de schuld ligt van het niet nakomen van de verplichtingen. Leveranciers beroepen zich op vage doelen en functionaliteiten, opdrachtgevers op incompetentie van de leverancier. Het netto resultaat is vaak dat, inclusief alle kosten, er meer geld gespendeerd wordt aan de ruzie, dan aan het project.

Ad 2) Het maken van business cases is gemeengoed bij de overheid. Daarmee lijkt effectiviteit gewaarborgd. Echter, alweer zoals in het bedrijfsleven, de business cases blijken vaak lopende het project gebouwd op foutieve aannames. Daarnaast heeft de overheid een aantal taken, waar effectiviteit geen rol kan spelen. Opsporing bijvoorbeeld.

Ad 3) Transparantie is een fictie. Het is nooit helder te krijgen wat de kosten van ICT zijn. Om een voorbeeld te geven, wat zijn de kosten van beheer? Alle beheerders? Alle beheerders plus de licenties voor beheer software? Gebouwkosten? Maar wat dan met gedeelde gebouwen?
De overheid als organisatie is uitermate complex, dat heeft implicaties voor kosten transparantie.

Ad 4) Tsja de opposistie... De meeste kosten in de ICT komen door schuivende politieke agenda's. Wat vandaag moet, mag morgen absoluut niet meer. Bovendien lijken politici enkel met kostenreductie bezig, zonder te realiseren wat het behalen van die kosten reductie kost. Het migreren naar naar bijvoorbeeld licentiekosten vrije software is een prijzige zaak. Gelet op de continue druk op kosten bij de overheid, is het een schier onhaalbare zaak om, om maar een aspect te noemen, te mogreren van een veelgebruikte office omgeving naar open office.
Natuurlijk zijn er mooie one-liners, maar die gaan meestal inhoudelijk nergens over. Zo vergeet Brinkman dat de kosten van externen in het algemeen niet echt verschillen van de totale kosten van internen. Ziet de heer Van Ham dat de ingewikkelde dossiers voortkomen uit politieke keuzes. Mevrouw Gerkens begrijpt niet dat migreren geld kost, en niet zo een klein beetje ook. Tenslotte verloochent de heer Elias zijn politieke afkomst; de overheid wordt door de Europese Aanbestedingsregels, stokpaardje VVD, verhinderd super scherpe deals te maken. Dat geldt overigens voor meer dan alleen ICT.

Ad 5) Met mode woorden is ICT immer duurder geworden, nimmer goedkoper.

De perceptie dat de ICT bij de overheid een geldverslindende machine is met weinig opbrengsten is ten enen male onjuist. Er is een hoog kostenbewustzijn, maar het is de politiek die de boel duur maakt.

Wat niet goed in de perceptie van zowel politici -vaak de veroorzakers van geldverslindende project- en de burgers fout zit is dat de overheid geen gewoon bedrijf is. Dit stelt bijzondere eisen aan de automatisering, welke voor een Unilever bijvoorbeeld niet gelden. Wij burgers willen wel dat onze gegevens veilig zijn bij de overheid, dat niet mijn buurman mijn belastingaangifte kan zien, dat de politie niet kan zien welke keuze ik heb gemaakt bij de laatste verkiezingen (al is dat ICT project nu ter ziele), of dat een willekeurige ambtenaar al mijn gegevens die bij de overheid bekend zijn, in kan zien. Juist omdat de overheid geen winstoogmerk heeft, kunnen er goede, en veel geld kostende, omgevingen worden gebouwd, die, uiteindelijk, ook een innovatieve werking richting het bedrijfsleven kunnen hebben. Veel geld betekent niet automatisch duur.

Wil de overheid ICT, en een aantal andere facilitaire zaken, echt goedkoper, maar even effectief, kunnen uitvoeren, dan vereist dat een fundamentele wijziging in de organisatie van de overheid. Dat is een stap die de politiek echter nog steeds niet durft te zetten. Tot die tijd zal de ICT met kaasschaaf methoden van bezuinigingen worden geconfronteerd; iets wat de facto de grootste kaptiaalvernietiging binnen de overheids ICT bewerkstelligt.

(In het kader van transparantie, nee ik ben geen ambtenaar)

Dit nu vind ik echt een prima artikel, waar heel zinnige voorstellen in worden gedaan - daarom een grote pluim voor Webwereld in 't algemeen en voor de heer Brenno de Winter in 't bijzonder ! :-)
(Persoonlijk beschouw ik dhr. Brenno dan ook als 1 van de beste redacteurs/verslaggevers van WW, zie o.a. de grote inspanningen die hij betracht heeft via de WOB allerlei zeer twijfelachtige daden begaan door overheden met succes boven water te krijgen).

Maar... er ontbreekt IMNSHO toch (minstens) 1 (hier op WW door anderen en mij al meerdere malen gedaan) uiterst belangrijk voorstel: het instellen/benoemen van een minister (of als dat niet gaat: een staatssecretaris) voor ICT-zaken. Die bewindspersoon zou dan werkelijk een zeer brede, ook en vooral technische kennis behoren te hebben van ICT en daaraan gerelateerde zaken.
Dus niet een slechts "hoger administratief" o.i.d. opgeleid persoon die meent dat ICT == (slechts en exclusief) ms zou zijn, zonder te weten dat er leterlijk een wereld vol met (vaak ook nog gratis/zeer goedkope) alternatieven bestaat !
Iemand die bij 1 van onze uitstekende Universiteiten (Iemand: Nijmegen ? ;-) ) een graad heeft behaald in ICT en dus ook zelf ervaring heeft met zo veel mogelijk verschillende systemen/merken/smaken omdat diegene dan (en alleen dan) een echt weloverwogen en goed te onderbouwen oordeel kan hebben.

Mijn toegevoegde punten/voorstellen:
6.
Alle overheids ICT-projecten (die van Landelijke, Provinciale, Gemeentelijke instanties alsmede die van alle semi-overheden) zouden dan wettelijk verplicht via dit Ministerie van ICT Zaken moeten lopen, zonder de expliciete instemming van dat ministerie zouden er geen (grote/belangrijke) investeringen/aankopen/benoemingen gedaan kunnen/mogen worden. Er zou altijd voor de aantoonbaar beste prijs/kwaliteit gekozen moeten worden, bij (verwijtbaar) falen hierin zouden (lokale) bestuursorganen hiervoor (mogelijk zelfs persoonlijk) verantwoordelijk moeten worden gesteld. Zie ook punt 10.

7.
Er zou nu eindelijk eens serieus werk gemaakt moeten worden (via wettelijke verplichting daartoe) om zo spoedig mogelijk om te schakelen naar Open_Standards, eenvoudig omdat het te waanzinnig voor woorden is dat een (bepaald niet brandschone) buitenlandse, particuliere onderneming in feite alle overheids-documenten in gijzeling houdt of kan houden indien zij dat zouden willen.
Overheids-documenten zijn eigendom van het Koninkrijk der Nederlanden en dus van ons allemaal, het geeft geen pas dat nota bene een malafide buitenlandse firma er absolute macht over kan doen gelden. Of de documenten door een bepaald "closed format" niet langer te ondersteunen of zomaar even te wijzigen zelfs onleesbaar kan maken !

8.
Er wordt, liever gisteren dan vandaag, werk van gemaakt om in het onderwijs de leerlingen/studenten een ruimer aanbod van besturings systemen/ICT-lesprogramma's te bieden. Dit zullen wij in de zeer nabije toekomst heel hard nodig hebben (eigenlijk hebben wij dat al !!) omdat er een voldoende aantal goed opgeleide/bekwame/veelzijdige systeem-beheerders e.d. nodig zullen zijn die meer kunnen dan slechts wat 1 bepaalde firma hen toestaat te doen op 1 enkel merk/product.
Kortom: een definitief einde aan de ms-only mono "cultuur", die heel zeker geld besparend en innovatie bevorderend zal uitwerken. Bovendien geeft het geen pas om (zeer) jeugdigen op school met ms-only "lessen" te indoctrineren (aka infecteren) terwijl een gedegen kennis van niet-ms systemen/servers voor iedereen die iets serieus in de ICT wil gaan doen toch echt absoluut noodzakelijk en onmisbaar is !!

9.
Per onmiddelijk (zolang het ICT-ministerie er nog niet is) verbieden om aanbestedingen, gedaan door lagere overheden zoals b.v. gemeentes (zoals laatst in Amsterdam), in hele kleine stukjes op te delen om aldus de wettelijke plicht tot Openbare (eventueel zelfs Europese) Aanbesteding te ontduiken. Dit komt mijns inziens zelfs neer op een ernstig ambtsmisdrijf en dient dan ook als zodanig zwaar bestraft te worden.
Het wordt hoog tijd dat ambtenaren allemaal hun salaris eens waar gaan maken door ook allemaal hard te gaan werken (al zijn er ook best bij die nu al hard werken, ja, echt ! ;-) ), ter verhoging van de efficientie en daarmee de kwaliteit van leven voor iedereen in ons land, terwijl er ondanks dit alles toch belasting geld bespaard wordt. Mooi, nietwaar ? Het kan namelijk best !

10.
Het moet - zeker gezien de huidige crisis - voor eens en voor altijd afgelopen zijn dat falende (en zodoende giga-veel van ons belasting geld verspillende) ambtenaren/bewindspersonen in alle gevallen de hand boven het hoofd wordt gehouden. Waardoor zij wegens dergelijk falen totaal niet (als in: NOOIT) persoonlijk bestraft worden .DIt is gewoon fundamenteel onrechtvaardig tegenover de burgers, het is meten met 2 maten en dat kan/mag niet want het is puur immoreel.
Zo weet ik dat in het bedrijfsleven, (zeker bij het mij zeer na aan het hart liggende MKB, die 'by the way', allemaal samen de grootste werkverschaffer van heel 't land is !!!) ernstig verwijtbaar falen kan resulteren in een (nog net niet helemaal letterlijk) schop onder de kont van de faler/dader, de poort uit ! En terecht !
Verwijtbaar falen door hebzucht/luiheid/arrogantie mag nimmer beloond - het dient juist bestraft te worden, slechts uitzonderlijk goede/gunstige/opbouwende prestaties verdienen een leuke (extra) beloning, maar pas wanneer deze tot echte winstgroei heeft geleid - maar niet eerder.
Dus ook weg met de giga-bonus-(lees: graai) "cultuur", die ondanks alles nog steeds voortwoekert en daarmee in feite de basis legt voor de volgende enorme crisis... Waar ik in ieder geval niet bepaald op zit te wachten, dank u feestelijk !

Ziezo dat waren mijn toegevoegde 5 punten, heb ik ook eens een (in)famous lijstje van "5 punten" op Webwereld gepubliceerd, dat schijnt hier - gezien alle 5-punten artikelen van WW - te doen gebruikelijk te zijn ! ;-)

Nu zou iemand kunnen gaan beweren dat dit weer zo'n typisch "anti-ms" berichtje van D.I. is, maar het valt toch vrij verdraaid moeilijk te weerleggen dat vrij veel van de problemen die de overheden (alsmede MKB-ondernemers en burgers) met hun computers ondervinden aan ms liggen. Alleen al door het simpele feit dat het gewoon onmogelijk is om geheel zelfstandig allerlei problemen op te lossen in closed source systemen zoals b.v. die van ms.
Terwijl het bij Open_Source (met voldoende kennis van zaken) eigenlijk altijd mogeljk is om met de binnen een onderneming of overheids-departement (mag ik hopen) aanwezige experts de zaken goed op te lossen.

Waarbij ik nogmaals en misschien ten overdaad wil aantekenen dat ook b.v. *BSD en/of Linux bepaald niet heilig of perfect is - want dat is het heel beslist niet ! Maar het is wel Open en dus in principe door uzelf te repareren/modificeren of zelfs significant te verbeteren, wat bij de warez van ms gewoon opzettelijk onmogelijk is gemaakt. En daar nu zit hem de kneep !

Laat het GBA als "opensource project" voor de overheid maken, alle eisen die nodig zijn erin stoppen en geef dit aan gemeentes, scheelt bakken op de begroting.

Het is niet de hopen dat de auteur van dit artikel ooit adviseur van de overheid wordt. Wat een naïviteit. Overheidsprojecten falen nu meestal doordat ze te omvangrijk zijn, de oplossing volgens deze auteur: op nog grotere schaal inkopen. Zodat er dus helemaal geen overzicht meer is, dat werkt dus juist averechts. En weer de illusie dat open source het wel gaat oplossen. Hier geldt de basisregel dat als iedereen verantwoordelijk is, uiteindelijk niemand de verantwoordelijkheid neemt. Met de huidige aanbestedingsregels en de wijze waarop daar mee wordt omgegaan haken de grote spelers uiteindelijk af. Daarvoor in de plaats komen kleine aanbieders (die nu overigens vaak uitgesloten worden van deelname door de belachelijke omzetregels die overheden stellen in aanbestedingen) die wel klakkeloos voor alle bizarre eisen tekenen. Met alle respect, maar dergelijke kleinere aanbieders zijn helemaal niet in staat om de (in de visie van de auteur nog grotere projecten) te managen. En als ze het niet halen gaan ze gewoon failliet, en dan heb je niets meer aan het mooie contract waarin de aanbieder alle onhaalbare beloften heeft vastgelegd.
Tijd voor fundamenteel anders: niet veel groter maar juist veel kleiner. Geen "grand designs" maar behapbare projecten. Waarom moet alles zo nodig centraal? Als je maar afspreekt op basis van welke standaarden alle overheidssystemen met elkaar moeten communiceren. En heb het lef om die belachelijke aanbestedingsregels af te schaffen. Aanbestedingen zijn duur en leiden zelden tot de beste oplossing voor het probleem en in 9 van de 10 aanbestedingen wordt na gunning het hele bestek toch weer omgegooid. Tijd ook voor een reality check: geen enkel groot ICT-project wordt binnen de tijd en binnen de prijs afgerond. De simpele reden: het is gewoon te ingewikkeld voor zowel klant als aanbieder. Door nog strenger te worden op resultaat maak je de situatie alleen maar slechter, het is nu al zo dat in veel ICT-projecten klant en leverancier elkaars vijanden zijn. Ga niet verder op de weg van alles dichttimmeren, maar benoem juist de onderdelen waar leverancier en klant het nog niet helemaal weten en plak er een ruim budget op om tijdens het project de oplossing te vinden. Automatiseren is duur en riskant, als je dat niet kunt accepteren moet je het alternatief serieus overwegen: typemachines en papieren dossiers. Dan heb je meteen een groot deel van de werkeloosheid opgelost.

VVD'er Ton Elias hekelt de softe houding van de overheid om een scherpe deal te sluiten. “Ik ben er van overtuigd dat als de ict-manager van Unilever gaat inkopen bij de overheid dat er hele andere prijzen worden bedongen dan de overheid nu krijgt”, stelt hij dan ook. Zijn partij presenteerde al eerder een plan om het aantal departementen terug te brengen en dus ook de ICT te consolideren.


En dat komt doordat de overheid moet aanbesteden. Een beetje aanbesteding kost zowel de overheid als de individuele aanbieders enkele tonnen. Over geld weggooien gesproken. Aanbestedingen laten geen ruimte voor "keihard" onderhandelen.

Tja, die kosten....! Van een ICT project zijn de baten veel belangrijker. Als die behaald worden, dan is een tegenvaller in de kosten weliswaar lastig voor de begroting maar niet voor het maatschappelijk rendement.
Verder is best mogelijk dat vele ICT projecten mislukken. Dat is ook geen wonder, bij de overheid is een beetje ICT project een grootschalige reorganisatie waarvan er in het bedrijfsleven een groter deel mislukken. Dat bij het bedrijfsleven ook veel mislukt, is minder bekend omdat men daar geen stringente regels kent voor openbaarheid van bestuur.
Kijk ook eens naar de gelukte projecten. Zo heeft de Belastingdienst de afgelopen jaren tal van aangifteprocedures geautomatiseerd. Ook al ging daar wel eens iets mis, de grootschalige afschaffing van papieren procedures heeft voor Belastingdienst en burger veel gemak opgeleverd.

Niets op aan te merken op dit artikel, behalve dat er vanuit gegaan wordt dat de politiek efficiente en werkende oplossingen als doel heeft. Dat is namelijk geen zins het geval. Politiek gaat om er voor te zorgen dat je komende 4 jaar nog je lucratieve baantje kunt houden en het liefst nog wat verder in de voedselketen omhoog klimt. Hoe meer verspilling en verwarring, hoe langer je als politici op het pluche kan zitten, aangezien je nodig bent om oplossen aan te dragen (waar niemand om zit te wachten).