Gemeenten eisen herinvoering stemcomputers

wij vertrouwen stemcomputers niet

Gepubliceerd: Woensdag 3 maart 2010

Twee Gelderse gemeenten testen naast het papieren stemmen een nieuwe, verbeterde stemcomputer. De burgemeesters willen actievoeren tegen een halsstarrig ministerie van Binnenlandse Zaken.

Toon volledig artikel

lamare op Woensdag 3 Maart 2010 15:07

image

De introductie van een "paper trail" gaat in ieder geval de goede kant op. Daarnaast een wettelijke eis dat bijv. 5% van alle stembussen steeksproefsgewijs herteld *moeten* worden ter verificatie en we zijn een heel stuk verder.

TheReactor op Woensdag 3 Maart 2010 15:32

image

Zoals de machine hier beschreven wordt klinkt inderdaad goed. Het is een controleerbare paper trail. Ik heb nog wat vragen bij de barcode. Wat zit daar in versleuteld? Als bijvoorbeeld het tijdstip van stemmen er in zit verzwakt dat het stemgeheim.

Maar het model dat je zelf op papier ziet wat je gestemd hebt en dat deze papieren stemmen onafhankelijk van de machine te tellen zijn is de juiste manier. Je hebt dan snel de uitslagen uit de computer en de betrouwbaarheid van een paper trail.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 15:52

image

de barcode zelf is dan weer niet door mensen uit te lezen, dus kan je dat ook niet vertrouwen.

lampje74 op Donderdag 4 Maart 2010 17:56

image

Zoals in de text staat...: Naast de stem wordt ook een barcode afgedrukt.

De stem is dus wel open en bloot leesbaar als je het papiertje uit de envelope haalt.

Wat ik wat overbodig vind overigens. na het drukken zie je je bon en druk je op een OK toets oid en het papiertje wordt opgevouwen en in de bus gedropt.

Ook de scanner is niet nodig wat mij betreft. Qua openheid van de telling maakt het niet uit of je de printer de telling laat bijhouden of dat je een scanner de telling laat bijhouden. In bijde gevallen 'is er de mogenlijkheid' de software te beinvloeden. En dan is een extra scanner weer een dure oplossing.
Wat je op de bon moet afdrukken lijkt mij de stem (partij, persoon en kandidaat nummer) en een autenticiteits code. Dit laatste om te kunnen controleren dat het bonnetje echt is.
Overigens heb ik gisteren niet opgelet of er op het formulier een unieke code staat of dat de tellers mijn vel voor een ander vel hebben kunnen vervangen. Wat overigens niet echt zal helpen in het huidige systeem waar er een overschot aan stem vellen is...

dlerew op Woensdag 3 Maart 2010 16:23

image

Je hebt duidelijk geen klap begrepen van democratie en waarom die stemcomputers met of zonder papertrail niet gebruikt mogen worden. Zolang bestuurders en commerciële bedrijven zich in blijven zetten om stemcomputers ee betrouwbaar democratisch middel te laten lijken gaat het niet de goede kant op.

plep op Woensdag 3 Maart 2010 17:10

image

Dan heb ik het ook niet begrepen... Het gaat toch om het kunnen controleren van de stemmen?

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 17:29

image

Het gaat om een aantal dingen:
1) het zeker stellen van de betrouwbaarheid van de stemming
2) het transparantie van het stemproces
3) het anoniem blijven van jouw stem.

Dat zijn voor zover ik weet de drie pijlers waar het op moet rusten. Valt er 1 van de drie weg, dan is het geen goed alternatief voor het rode potlood.

lampje74 op Vrijdag 5 Maart 2010 12:41

image

Bij je papieren stem staat je anoniemiteit ook onder druk. ze kunnen het formulier op vingerafdrukken/dna testen om te achterhalen hoe wie gestemt heeft... het valt wat tegen om de stem computer te vertellen wie er achter de knoppen staat. al kan je daar ook wel weer een webcam opzetten en het fototje met de stem opslaan.

TheReactor op Woensdag 3 Maart 2010 19:22

image

Er is niks per definitie mis met bestuurders van commerciële bedrijven. Zolang het proces maar volledig transparant is en voldoet aan de voorwaarden. Stembiljetten, stembussen en rode potloden komen ook van commerciële bedrijven. Het gaat er om dat een leek het proces kan doorzien en kan controleren.

CyberData op Woensdag 3 Maart 2010 17:42

image

Och germ de ambtenaren moeten handmatig tellen, eindelijk moeten ze fysiek werk verzetten en meteen beginnen ze al te piepen.

steffio op Donderdag 4 Maart 2010 09:38

image

Ik denk vooral aan de kosten, van een tel operatie, hoeveel meer kost het om een groot aantal ambtenaren te laten tellen, terwijl een computer, mits deze voldoet aan de regels die Madjo al heeft aangegeven, dit veel sneller en goedkoper kan.

VageGast op Woensdag 3 Maart 2010 15:08

image zomerhack badge 2

Dat er een actie heeft plaatsgevonden van de Stichting Wij vertrouwen stemcomputers niet om de stemcomputers te verbannen maakt op de burgervaders weinig indruk. "Er is een actiegroep die probeert mensen angst aan te praten. Waarom ze dat doen, is mij ook niet duidelijk", stelt een van hen.
Niet duidelijk? De naam van de actiegroep zegt al genoeg, toch?
Overigens heeft deze actiegroep ook heel duidelijk gemaakt waarom (stem)computers niet betrouwbaar zijn.

Overigens niets tegen stemcomputers, zodra ze gegarandeerd betrouwbaar en controleerbaar zijn voor iedereen. Dus prima dat ze een proef uitvoeren. Ik hoop echter wel dat ze nu alle problemen die eerder vastgesteld zijn hebben opgelost, anders zou het zonde zijn van het (belastings)geld.

Caesar Tjalbo op Woensdag 3 Maart 2010 19:54

image

Laat WijVertrouwenStemcomputersNiet met specs komen van een apparaat, assemblagetechniek, software en gebruiksvoorschriften waar ze wel in vertrouwen. Vervolgens laat je dat bouwen door een fabrikant van stemcomputers.

Janno op Donderdag 4 Maart 2010 07:57

image

Nedap is perfect in staat om daarmee aan de slag te gaan. Ze vinden alleen dat ze dingen als source code geheim kunnen houden. Daarop faalt het vertrouwen in die stemcomputer.

Caesar Tjalbo op Donderdag 4 Maart 2010 14:13

image

Werkt niet. Nog los van dat dit 'security by obscurity' is gaat het nog verder dan de broncode. De broncode moet openbaar zijn en gecompileerd door een onafhankelijke instantie. Zelfde geldt voor de controle op het ontwerp en de assemblage van de hardware. Er moeten open procedures en controles zijn op het installeren van de software en het uiteindelijke systeem moet onafhankelijk getest worden, waarbij ook de testprocedures openbaar moeten zijn.

Dit roep ik zo voor de vuist weg, vermoedelijk kunnen mensen die er meer van weten dan ik nog wel wat eisen stellen. De vraag is of het in principe mogelijk is om een stemprocedure via computer te maken die wel vertrouwd kan worden en ik denk dat het wel kan al zal het wel moeilijk zijn.

Als NEDAP niet aan de hoogste eisen kan of wil voldoen, hebben ze geen product en kunnen ze niets verkopen maar dat staat los van het principe.

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 15:14

image

Sinds wanneer zijn een ouderwets imago en werkschuwheid ook maar in de verste verte argumenten om het absolute fundament onder ons democratische proces te grabbel te gooien!?!?

Zijn die burgervaders universitair afgestudeerde informatici, wiskundigen met een specialisatie op het gebied van cryptografie, of elektrotechnisch ingenieurs met een specialisatie in elektromagnetische straling? Nee? Dan netjes mond houden en je braaf houden bij zaken waar je hopelijk *wel* een klein beetje verstand van hebt.

Tux2 op Woensdag 3 Maart 2010 22:49

image

Precies! Burgervaders zijn vaak mensen met achtergrond in openbaar bestuur, recht, etc. en over het algemeen geen enkele affiniteit met ICT, security, etc. Kleine en middelgrote gemeenten hebben deze kennis over het algemeen niet in huis in ook niet de middelen om dat in te huren. M.a.w. men roept dingen zonder zich goed de risico's en consequenties te realiseren.

BZK heeft die expertise wel (danwel huurt deze in) en gelukkig steken zij er op dit moment een stokje voor. Ik ben overigens niet tegen stemcomputers, maar het moet wel deugdelijk in elkaar zitten als we die inzetten.

moowad op Woensdag 3 Maart 2010 15:24

image

Als er nu 1 fraudegevoelig systeem is, dan is het stemmen met het rode potlood. Ik werk zelf bij een gemeente en feitelijk kunnen we invoeren wat we willen. Als je dat afzet tegen een theoretisch risico van het uitlezen van 1 uitgebrachte stem.... Ik snap niet dat dat niets eens op het nieuws komt!

brief op Woensdag 3 Maart 2010 15:34

image

Interessant om te kijkjen wat de prijs van transparante democratie is.

Ludo op Woensdag 3 Maart 2010 15:34

image

Het uitlezen van een stem was niet het grootste probleem. Uiteraard was dit dus waar de Media veel over sprak. Het grootste probleem was dat fraude niet te ontdekken was. Als jij bij handmatig tellen onzin invult, kan ik de stemmen natellen. Als een computer de invoer fout registreerd, kan je nooit meer achterhalen wat er nou echt gestemd is.

solohan op Woensdag 3 Maart 2010 15:34

image

Waar kun jij invullen wat je wilt?

En het gaat niet alleen om het uitlezen van stemmen, het gaat om veel belangrijker zaken. Verkiezingen dienen anoniem en verifieerbaar gehouden te worden, dat staat omschreven in de kieswet. Stemmachines in de huidige vorm voldoen niet aan die eisen. En zelfs als het paper trail aanwezig is, dan nog is de anonimiteit van het stemproces met een computer niet gegarandeerd.

Ik ben met je eens dat er zaken aan het papieren proces zijn die beter zouden kunnen, maar er zijn checks en balances in het systeem ingebouwd die het heel lastig maken om die zaken te exploiteren. Die checks en balances worden bij de stemcomputer overboord gegooid onder het mom van vertrouwen in de onfeilbaarheid van een comutersysteem. Dat daarmee in feite gezaagd wordt aan 1 van de meest fundamentele onderdelen van ons democratisch systeem wordt door te weinig mensen begrepen.

Helaas dus ook door bestuurders in dit land. Dat snap ik wel, die bestuurders gaan er van uit dat zij niets kwaads in de zin hebben.

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 15:54

image

Stel dat de bemanning op het stembureau het op een akkoorde gooit en besluit te frauderen, dan nog is dat niet meer dan 1 stembureau. Bovendien is het niet voor niets zo dat er eisen worden gesteld aan het aantal personen dat een stembureau bemant. Besluit de firma Nedap zelf al dan niet onder externe druk te frauderen, dan weet helemaal niemand daarvan tenzij er een volledig correct paper trail is dat ook daadwerkelijk wordt gebruikt.

Stemcomputers: prima voor een snelle voorlopige uitslag en mediacircus op verkiezingsavond. Definitieve uitslag echter uitsluitend na verplichte handmatige telling van *ALLE* papieren stemmen, waarbij essentieel is dat iedere kiezer met eigen ogen kan zien dat die papieren stem correct wordt aangemaakt en afgehandeld.

Zolang de argumenten voor stemcomputers niet meer zijn dan "veel werk" en "ouderwets" heeft BZ groot gelijk dat het de discussie niet eens aangaat.

Tux2 op Woensdag 3 Maart 2010 22:53

image

Wederom ben ik het geheel met Nixpro eens.

Kletskous op Woensdag 3 Maart 2010 17:52

image

Kolder; heb zelf ook bij gemeenten gewerkt en ben ook vaak genoeg aanwezig geweest en heb meegedaan aan het tellen van de stemmen. Er zijn heldere procedures voor en er zijn controles ingebouwd; bovendien zijn er meerdere mensen bij aanwezig die na afloop de uitslag kennen. Niks invullen wat je wilt dus.

steffio op Donderdag 4 Maart 2010 09:54

image

In theorie zouden die tellers het op een accoordje kunnen gooien, bijvoorbeeld door bij een laag opkomstpercentage de niet gebruikte stembiljetten te gebruiken en de gebruikte te vernietigen.

En zo zou je in theorie wel meer fraude-mogelijkheden kunnen bedenken. Waarmee ik overigens niet wil zeggen dat zoiets gebeurt.

thieu op Woensdag 3 Maart 2010 23:00

image

feitelijk kunnen we invoeren wat we willen We? Er is een bemanning van een stembureau van plm 4 a 5 mensen die je allemaal mee moet krijgen, en je moet ook er nog voor zorgen dat ze de komende 'tig jaar hun mond niet voorbij praten. Dat zal niet meevallen. Verder is het tellen van stemmen in principe openbaar. Succes met je manipulatiepoging...Als je dat afzet tegen een theoretisch risico van het uitlezen van 1 uitgebrachte stem
1: het is geen theoretisch risico maar een reëel risico. Het uitlezen is met relatief simpele middelen mogelijk.
2: Als er één stem kan worden uitgelezen dan kunnen ze allemaal uitgelezen worden.
De kiezer moet er op kunnen vertrouwen dat zijn stem anoniem blijft, en dat kan dan dus niet...


Paulvos op Woensdag 3 Maart 2010 15:27

image

Wat ik me afvraag is: "hoe wordt er in andere Europese landen gestemd?" Als die met hulp van elektronica stemmen, dan zouden we misschien eens kunnen gaan kijken hoe zij de betrouwbaarheid geregeld hebben. Misschien leren we nog wat. We hoeven toch niet altijd het wiel opnieuw uit te vinden?
Die kermis met dat handmatig stemmen irriteert mij ook mateloos. Niemand kan me wijsmaken dat veilig stemmen per computer niet mogelijk is.

fazariel op Woensdag 3 Maart 2010 15:42

image

Ik zou zeggen verdiep je eens in de materie zoals vastgelegd op de website van de actiegroep:

www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl

De stemcomputers zoals gebruikt in Nederland hadden het voornaamste bezwaar dat het niet mogelijk is om de uitslag te verifiëren. Aan het eind van een verkiezingsdag druk je op een knop en je had "de uitslag". Of daadwerkelijk jou stem is geregistreerd op de partij van jou keuze is op geen enkele mogelijkheid te controleren. De techneuten hadden bewerkte software gemaakt die heel eenvoudig stemmen herverdeelde volgens een vooraf vastgesteld patroon. Het voornaamste bezwaar was en is dus het gebrek aan transparantie in 1 van de meest fundamentele processen van onze democratie.

Het tellen van de papieren stemmen is openbaar en te controleren door iedereen. Ook jou stem (al zal die niet herkenbaar zijn).

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 15:46

image

Niemand kan me wijsmaken dat veilig stemmen per computer niet mogelijk is.

Dus je sluit de discussie al voordat je 'm gevoerd hebt. Handig.

De beslissing van BZ is wel degelijk ruimschoots gemotiveerd. De stichting van Gonggrijp heeft hier heel hard voor moeten knokken maar heeft uiteindelijk volkomen terecht gelijk gekregen. Alle documentatie daarover staat op hun site dus dat ga ik hier niet allemaal herhalen.

DeliciouslyImperfect op Woensdag 3 Maart 2010 16:03

image

Toch heeft 'ie feitelijk gelijk. Het is wel degelijk mogelijk veilig te stemmen per computer, alleen bestaat die computer nog niet. Een computer zoals in het artikel, met open source software en waar niemand fysiek bij kan komen om de software te wijzigen zou veilig zijn.

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 16:13

image

Je moet van die computer nog wat meer kunnen controleren:

- Doet de geinstalleerde binary precies wat de broncode doet vermoeden?
- Geeft 'ie 0,0 elektromagnetische straling af om afluisteren te voorkomen?
- Kan de kiezer zelf precies controleren wat er met zijn stempoging gebeurt en wat daarvan het eindresultaat is?
- Kan het stembureau onomstotelijk vaststellen dat de einduitslag inderdaad tot stand komt door een correcte optelling van alle stemmen?
- Is het stemproces 100% gegarandeerd en door zowel kiezer als stembureau verifieerbaar anoniem?

Uiteindelijk kom je uit op een soort verzegelde mechanische telraamconstructie, waarbij het weer lastig wordt om de anonimiteit van het stemproces te garanderen.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 16:25

image

Uiteindelijk kom je uit op een soort verzegelde mechanische telraamconstructie, waarbij het weer lastig wordt om de anonimiteit van het stemproces te garanderen.

Hmm, ja je kan daar een punt hebben, ook bij mijn voorstel.

tjacha op Woensdag 3 Maart 2010 15:30

image

De gemeente Groenlo heeft er baat bij de stemcomputer weer ingevoerd te krijgen. Nedap's hoofdkantoor is gevestigd in Groenlo en creëert en behoudt zo weer werkgelegenheid.

Groupie op Woensdag 3 Maart 2010 16:26

image

Same thought here.... nogal typisch dat juist Groenlo een lans voor de machine breekt en er al gelijk een testmachine heeft opgesteld.

Ons-kent-ons in dat kleine plaatsje en de baasjes van Nedap en de software programmeur (Groenendaal) zullen die burgervader genoeg hebben gefeteerd.

Husky op Woensdag 3 Maart 2010 18:16

image

Goed opgemerkt. En jammer dat je dat niet in het artikel leest, want dat werpt een hele andere kijk op de zaak.

Brenno de Winter (brenno@dewinter.com) op Woensdag 3 Maart 2010 19:02

image

Er is wel meer wat er niet in paste. Doetinchem heeft dat belang niet. De burgemeester heeft overigens dat zelf bespreekbaar gemaakt. Morgen zie je het in de video.

Ludo op Woensdag 3 Maart 2010 15:31

image

Een kiezer maakt zijn keuze op een touchscreen en print een soort kassabon uit.
Heee hebben ze eindelijk naar me geluisterd :)
Overigens is dat scannen van die barcode helemaal niet nodig. Je kan best die stemcomputer meteen de stemmen laten wegschrijven. Zolang verificatie maar mogelijk blijft.

Tux2 op Woensdag 3 Maart 2010 23:04

image

Was ook mijn gedachte. Immers, bij het scansysteem heb je weer hetzelfde probleem dat je nooit zeker kunt stellen dat de software die erin zit doet wat het moet doen.

Zoals Nixpro eerder in dit forum al opmerkte, gebruik die stemcomputers om snel resultaat te hebben op de verkiezingsdag en tel handmatig alle paper trails voor de definitieve uitslag.

Voordeel van deze aanpak, is dat frauderen met de handmatige telling ook wordt uitgesloten. Je zou dan immers een mismatch met de telling van de stemcomputer creëren. Een mismatch betekent dan dat er óf in het handmatige proces, óf in het automatische proces (of in beide) iets mis is.

macgiolla op Woensdag 3 Maart 2010 15:34

image

Ik ben het met nixpro eens. Geld besparen is ok, maar niet op dit vlak. Er wordt genoeg gerommeld in de marge - zeker op dit niveau - dus laten de heren burgervaders zich bij hun eigen werk houden en geen paden betreden waarvan ze de struikeldraden niet kennen.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 15:46

image

De nieuwe stemcomputer neemt niet volledig afscheid van het papier, maar geeft dat een bijzondere rol. Een kiezer maakt zijn keuze op een touchscreen en print een soort kassabon uit. Daarop staat de stem afgedrukt en een versleutelde barcode. Dit gaat vervolgens in een enveloppe, die in een elektronische doorzichtige stembus wordt gestopt. Bij het invoeren van het biljet scant het systeem de barcode en valt de stem in de bus.

Aan het einde van de verkiezingen worden de losse stemmen opgeteld en rolt de uitslag uit het systeem. In geval van twijfel kunnen de enveloppen worden opgemaakt en bekeken worden. Een stemming is dan alsnog handmatig te verifiëren.

Wat een onnodig omslachtige methode.
Waarom nu weer een barcode scannen waarbij het nodige mis kan gaan.

Onderstaande methode is volgens mij toch echt de meest betrouwbare:
1) kiezer loopt naar het apparaat.
2) kiezer stemt.
3) systeem registreert intern de stem.
4) systeem print een kassabon oid. uit.
5) kiezer deponeert bon in stembus.
6) aan het einde van de avond wordt de machine-uitslag gecommuniceerd aan de centrale kiescommissie als VOORLOPIGE uitslag.
7a) mensen van het stembureau gaan de stembonnetjes tellen; deze uitslag (indien deze niet afwijkt van de voorlopige uitslag) geldt dan als OFFICIELE uitslag.
7b) indien de uitslag van de handmatige telling wel afwijkt van de voorlopige uitslag, volgt er een hertelling door andere mensen van het stembureau en wordt dat resultaat gecommuniceerd aan de centrale kiescommissie maar met een vermelding dat de uitslag verdacht is. Of er is iets mis met de telmachines, of er is gefraudeerd met de handmatige telling. Waarna men kan nagaan wat er precies is misgegaan.

Niks geen scanners die kapot kunnen gaan of de barcode niet goed kunnen lezen, of iets dergelijks. En barcodes zijn door mensen niet te controleren. Wie zegt mij dat |||III||| de partij is waar ik op heb gestemd?

pedrofiets op Woensdag 3 Maart 2010 16:07

image

Met mijn simpele verstand kan ik het alleen maar met je eens zijn. Eerder in het forum zijn echter mensen aan het woord die claimen exact te weten waarom het anders is.

Kan iemand van die groep de moeite nemen om in eenvoudige bewoordingen uit te leggen wat mis is met bovenstaande?

Ik ben echt nieuwsgierig naar dit antwoord.

bramhaze op Woensdag 3 Maart 2010 16:15

image

Dit is een aardige aanpak, maar voldoet nog niet aan een eis van de stemwet, namelijk dat je stem anoniem is. Ieder burger moet in principe inzicht hebben in het feit dat zijn stem anoniem behandeld wordt.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 16:18

image

Nergens in mijn beschreven aanpak staat dat je stem niet anoniem is.
Je krijgt een bonnetje waarop alleen de naam staat van de partij waar jij op hebt gestemd. Dat je dan deponeert in de bus.
Het systeem weet verder niet wie er achter de knoppen staat. Ook ben ik geen voorstander van het opslaan van enig identificerend materiaal bij de electronische stem.
Het enige dat het systeem mag doen is:
Aantal_stemmers(gekozen_partij) = Aantal_stemmers(gekozen_partij) + 1.

ardje op Woensdag 3 Maart 2010 18:53

image

Maar de grote vraag: wat is dan eigenlijk de winst tov van een potlood, behalve dat het veel meer geld kost ;-).

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 21:43

image

De winst in het systeem zoals ik het schets, maakt fraude met de handmatige telling ook een stuk moeilijker, want je hebt 2 telmomenten. 1 keer met de machine, en 1 keer met de hand. Als een van de twee afwijkt van de ander, moet er een hertelling plaats vinden. En voor zover ik weet, doen ze dat altijd met een ander team.
En daarom zeg ik er ook bij dat de telling als verdacht moet worden gemarkeerd, op het moment dat de hertelling nodig is.

Het nadeel is wel, dat je niet kan garanderen dat de machine niet meer opslaat dan alleen de telling, en dat brengt je recht op stemgeheim in het geding.

Rowdy op Woensdag 3 Maart 2010 16:27

image

Anoniem, jaja.
Touchscreen halen ze gewoon je vingerafdruk af en die vergelijken ze met de database die ze hebben ivm. je paspoort of ID-kaart.
Desnoods halen ze je vingerafdruk gewoon van je kassabon of je 'rode potlood'-formulier en weten ze precies wie wat gestemd heeft.
Ja, maar dát gaan we natuurlijk nooit doen. Nee, totdat we het een keer wel gaan doen.
Dus allemaal maar bivakmutsen en latex handschoenen aan naar het stembureau :)

</sarcasm>

Ofwel: wie kwaad wil, kan dat altijd doen. Met computers, zonder computers, stembureau personeel omkopen, theoretisch is alles gewoon mogelijk en het een niet per definitie veiliger of beter dan het ander. Een boel komt ook gewoon neer op vertrouwens, uiteindelijk.

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 16:34

image

het een niet per definitie veiliger of beter dan het ander

Met een dichtgelaste stemcomputer waarvan niemand weet wat 'ie doet, is het aanzienlijk makkelijker frauderen dan wanneer je biljetten of potloden per stuk moet gaan controleren op vingerafdrukken. Je bovenstaande stelling is dus niet waar.

PS: Een touchscreen kun je ook met het puntje van je neus bedienen.. ;-))

r_h op Woensdag 3 Maart 2010 20:30

image

Je kunt ook handschoenen aandoen bij het stemmen. Dat kun je ook doen bij het rode potlood, om te voorkomen dat je je vingerafdrukken achterlaat op het stembiljet. Ik merkte net wel dat het behoorlijk lastig werkt.

Tux2 op Woensdag 3 Maart 2010 23:14

image

Yep, en vooral de impact van fraude met stemcomputers. Immers, als je de software kunt manipuleren, dan kan je gelijk een hele grote invloed uitoefenen. Bij het omkopen van medewerkers op het stembureau, ben je zeer lokaal bezig. En als je dit bij veel stembureaus gaat doen, is de kans op uitlekken van deze fraude uiteraard zeer groot.

Samengevat: fraude met stemcomputers heeft een veel grotere impact dan fraude met een handmatig proces.

henrialexander op Woensdag 3 Maart 2010 23:18

image

Ik heb echt het idee dat iedereen denk dat we in Iran wonen waar ze de uitslag beinvloeden. Knappe jongen die de landelijke verkiezingen kan beinvloeden door te knoeien met stemcomputers. Moeten ze namelijk in elk gemeente een lek hebben die daar de techniek beinvloed. De meeste fraude word gepleegd in landen waar ze nog op papier stemmen hoor (Amerika, Iran). Dit is echt weer iets Nederlands om te beweren dat er met stemcomputers niet gestemd kan worden. We gaan lekker weer papiertjes tellen.
leve de vooruitgang. joepie

Anonymous Coward op Donderdag 4 Maart 2010 08:06

image

Onwaarschijnlijkheid van fraude is geen enkele reden om het dan maar mogelijk te maken. Stemcomputers zijn een gigantisch single point of failure in dit proces en daar heeft nog helemaal niemand een 100% sluitende oplossing voor gegeven die beter werkt dat het simpele potloodje.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 16:16

image

Nedap en SDU zijn wat mij betreft vrij om dit systeem te implementeren. Hoewel, misschien moet ik er toch maar patent op aanvragen voordat een ander dat doet... en er restricties op legt.

Ludo op Woensdag 3 Maart 2010 16:27

image

Ben het helemaal met je eens Madjo. Dit is het systeem zo als iedereen met een beetje verstand van ICT hem bedenkt. Daarom vind ik het ook zo verdacht dat bedrijven als Nedap iedere keer duidelijke gaten laten valen.

GJvdZ op Woensdag 3 Maart 2010 17:47

image

Dat van die barcodes klopt natuurlijk niet helemaal wat je zegt. Je geeft iedere kandidaat een code die op de stemlijst zet, en die code zet je om naar een standaard barcode (met de code erbij geprint. Je kunt heel makkelijk visueel verifieren of de code klopt. Een barcode is tenslotte geen ingewikkeld ge-encrypt stelsel van lijntjes.

ardje op Woensdag 3 Maart 2010 18:55

image

Het komt eigenlijk neer op een vervanging van het potlood.
In principe blijft alles machine-readable, zelfs de potlood.
Nog steeds zie ik de meerwaarde niet van een computer tov potlood als je toch moet tellen.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 21:52

image

Jij kan dat misschien, maar je ouders, grootouders of overgrootouders, blinden of slechtzienden?
Het democratisch proces moet je niet zo moeilijk maken... want dat heeft gewoon geen nut.

Als ze dan toch gaan scannen, waarom dan niet met een H2 potlood een hokje zwart maken zoals op de CITO toets en de machine dat laten inscannen.

EagleF op Woensdag 3 Maart 2010 21:41

image zomerhack badge 3

Ik kan wel een reden bedenken voor het nut van het scannen van een barcode. Als mensen, al dan niet bewust, vergeten de bon in de stembus te deponeren klopt de papieren uitslag niet met de uitslag van de computer. Als in zulke gevallen er een onderzoek gedaan moet worden kan je zo met een kleine groep vrienden de officiële uitslag behoorlijk vertragen.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 21:48

image

Ja, maar als jij een bonnetje krijgt waarop staat:
Partij voor de Privacy
||||IIIII||||IIII|I

Hoe wil je controleren dat die code ook overeen komt met de code voor Partij voor de Privacy. En wie weet wordt er nog wel meer in die barcode verstopt, zoals de tijdstip van je stem (en dan is te achterhalen dat JIJ op de PvdP hebt gestemd).

Leuk idee dat barcode scannen, maar er schort dan nog altijd iets aan de doorzichtigheid van het stemproces.

henk daalder op Woensdag 3 Maart 2010 16:20

image

Wij vertrouwen stem computers niet haden 2 bezwaren
- ze geloofden niet dat de computers een eerlijke en juiste uitslag geven. Omdat de sw besloten is, is dat ook niet daaruit af te leiden.
- met een soort elektronische ontvanger kon gedetecteerd worden wat iemand stemde. En dan is de stemming niet meer geheim, wat volgens de wet moet.
Dit laatste argument is onzinnig, ook met een camara boven het stemhokje is af te kijken wat iemand stemt.

Het eerste argument is met transparante open source sw te ondervangen.

In de werkwijze hierboven moeten de stemmen toch nog met de hand geteld worden. Dat is een dure operatie. Dat kost per stembureau een paar uur, mestal zal het nog eenkeer over moeten omdat handmatig stemmen telfouten kan geven.
De barcode printer kan en zal stuk gaan, al zijn er zeer betrouwbare printers.
De barcode scannen zal ook wel eens fout gaan.
Ik zou dat achteraf tellen van de stembriefjes alleen doen als er twijfel is over de computeruitslag.

dlerew op Woensdag 3 Maart 2010 16:26

image

1) het is niet met opensource te ondervangen omdat broncode niet hetzelfde is als betrouwbaarheid van een machine.
2) computeruitslag is zowiezo niet te vertrouwen als je democratie en geheime stemming voorop stelt aan het middel dat je gebruikt.

madjo op Woensdag 3 Maart 2010 16:34

image

Ik zou juist altijd de briefjes tellen. Kostenbesparing is een mooi iets, maar niet op een fundamenteel democratisch proces. Ze kunnen ook op nutteloze projecten bezuinigen, of eerder stoppen met projecten waarvan ze weten dat ze gaan falen (OV Chipkaart, Betuwelijn, etc)

Jachra op Woensdag 3 Maart 2010 16:33

image

/offtopic

Weet iemand of de aankomende verkiezingen op 9 juni wel mag volgens de kieswet?

/offtopic

brief op Woensdag 3 Maart 2010 16:58

image

?

Jachra op Donderdag 4 Maart 2010 08:05

image

Ik doel op Artikel C3 Lid 1 van de kieswet.


Artikel C 3

1. Indien het in artikel C1, tweede lid, of in artikel C2 bepaalde tijdstip valt in een jaar waarin de verkiezingen van de leden van provinciale staten onderscheidenlijk de gemeenteraad worden gehouden, treden de leden van de Tweede Kamer tegelijk af op een door de Voorzitter van de Tweede Kamer te bepalen tijdstip op de donderdag in de periode van 19 tot en met 25 mei.


Hebben wij dan geen parlement tussen 26 mei en dag van de officiële uitslag van de landelijke verkiezingen? Kunnen er überhaupt dan enige zaken worden aangenomen als wet oid?

dlerew op Woensdag 3 Maart 2010 16:40

image

Het bestuur en de ambtenaren van de gemeenten Groenlo en Doetinchem is verre van onafhankelijk in hun promotie van het gebruik van stemcomputers. Niet bij toeval zijn de 'nieuwe' stemcomputers van het bedrijf Nedap, dat een van de grote werkgevers in hun regio is.
Acht Achterhoekse gemeenten, waar Groenlo en Doetinchem toe behoren, voeren al enige tijd een lobby ter promotie van een nieuw systeem specifiek van Nedap. Het draait bij die lobby niet om het systeem zelf maar om wie het maakt en het feit dat het bedrijf zich in de Achterhoek bevind.

Om nog verder de gegronde redenen tegen het toepassen van stemcomputers te verdoezelen noemt de gemeente Doetinchem het kiezen "verbeterd papier stemmen". Feitelijk heeft het niets met papier stemmen te maken maar is het stemmen via een computer.

Om te 'bewijzen' dat het stemmen met de computer betrouwbaar is zullen ze de uitslag van de schaduwverkiezing als eerste bekendmaken. Niet gehinderd door enig besef dat de kiezer niet mee doet, niet dezelfde keuze maakt bij beide vormen en dat de uitslag niets zegt over de betrouwbaarheid van de machines.

Anonymous Coward op Woensdag 3 Maart 2010 16:44

image

@Brenno de Winter: ik weet dat je druk bent met ACTA, waarvoor mijn uitdrukkelijke aanmoediging en complimenten, maar ik wacht met enige spanning ook op een smeuiig verhaal hierover!

Kouwepolderboy op Woensdag 3 Maart 2010 17:33

image

Het toppunt van democratie: twee BENOEMDE functionarissen gaan zich bemoeien met VERKIEZINGEN. Laten ze eerst eens zorgen dat burgemeesters gekozen worden.

bluegoaindian op Woensdag 3 Maart 2010 17:36

image

Mensen zijn lui...
en dus willen ze een computer,,
ik word hier zo moe van.....
sommige dingfen wil je echt niet met een compytrer een van die dingen is stemmen!

Groupie op Woensdag 3 Maart 2010 17:39

image

Trouwens, ik zou daar in die testopstelling bij de stemcomputer bewust wat anders stemmen :)

MarkJ op Woensdag 3 Maart 2010 17:47

image

stelt dat met de kennis van nu er inderdaad wat schortte
Het lijkt Balkendende wel. Lees in plaats "wat schortte" het fantastische (en foute!) woord "adequater" en je hebt de reactie op het rapport Davids...

ardje op Woensdag 3 Maart 2010 18:10

image

“Bij de laatste VNG-conferentie is zelfs een resolutie aangenomen”, vertelt Herman Kaiser, burgemeester van Doetinchem.
O, dus de VNG is dus wel een overheids orgaan, en valt dus wel onder de WOB, in tegenstelling tot wat de VNG zelf beweert.
Ik denk dat de burgermeester van Doetinchem zich maar eens moet gaan verdiepen in de materie democratie in nederland.

arjenkamphuis op Woensdag 3 Maart 2010 20:17

image

Met Ron Tolido via Twitter in discussie over het nut van paper-based stemmen. Bij BZK hebben ze het door maar het verhaal van wijvertrouwenstemcomputersniet moet nog veel en vaak verteld worden.

tERRiON op Woensdag 3 Maart 2010 21:55

image

De nieuwe stemcomputer neemt niet volledig afscheid van het papier, maar geeft dat een bijzondere rol.
Nedap noemt het bijzonder, het OVSE noemt het een verplichting. (ik kan helaas zo snel even geen linkje vinden naar osce.org)

... Daarop staat de stem afgedrukt en een versleutelde barcode...
Waarom versleuteld? Als je iets transparant wilt maken dan gebruik je geen encryptie

Een medewerker van Nedap stelt dat met de kennis van nu er inderdaad wat schortte aan de oude stemcomputers.
Kennis van nu? Volgens mij is het al jaren bekend (of had het in elk geval bekend moeten zijn) dat een "paper trail" niet alleen een vereiste is volgens de standaarden van het OVSE, elk weldenkend mens kan met een beetje fantasie bedenken dat iets dergelijks absolute noodzaak is om de uitkomst controleerbaar te laten zijn.

"Er is een actiegroep die probeert mensen angst aan te praten. Waarom ze dat doen, is mij ook niet duidelijk", stelt een van hen.
Een beetje off-topic, maar er zijn wel meer "actiegroepen" die proberen mensen angst aan te praten. Ik houd m'n hart vast maar ik vrees dat er na 9 juni een aantal van die "actiegroepen" een meerderheid gaan vormen in de Tweede Kamer...

Svenny24 op Woensdag 3 Maart 2010 23:27

image

De proef gebeurt vandaag op vrijwillige basis. Nadat mensen met het rode potlood hebben gestemd, waarbij een medewerker kiezers uitnodigt de stem nogmaals uit te brengen. Dit is echter bedoeld als test, want de uitslagen hebben geen formeel karakter.

Loopt er dan ook iemand mee om te kijken of je op papier en computer hetzelfde kiest of is het gewoon echt zo eenvoudig om deze test te saboteren?!

Off-topic:
Waarom kan ik eigenlijk niet online stemmen via mijn DigiD, Nederland is toch één van de voorlopers op internet gebied?! Lol :P

Anonymous Coward op Donderdag 4 Maart 2010 08:07

image

Waarom geen DigID? Omdat je dan je stem wel heel simpel kunt verkopen of onder druk afstaan.

solohan op Donderdag 4 Maart 2010 09:45

image

Vanwege de anonimiteitseis.

Skinkie op Donderdag 4 Maart 2010 01:30

image

Wat is er zo'n probleem aan stemmen op papier dan? Binnen een uurtje is alles geteld en gesorteerd en behalve een potlood kan er niets kapot. Ik begrijp die burgermeesters niet, als ze echt zo'n probleem hebben met late uitslagen (waarom in vredesnaam?) sluit dan gewoon twee uur eerder de deur.

tERRiON op Donderdag 4 Maart 2010 18:17

image

Precies!

Al zou je er een halve dag over doen om ze te tellen, de uitslag is wel van invloed op de daarop volgende 1460,5 dagen. (ervan uitgaande dat de periode van 4 jaar wordt gehaald)

Ik zie het probleem eerlijk gezegd niet...

realbart op Donderdag 4 Maart 2010 09:12

image

Ik blijf een fan van mechanisch stemmen:
iedere kiezer krijgt een metalen balletje die ze in een buisje behorend bij de kandidaat van hun keuze kunnen deponeren.

Aan het begin en aan het eind van de dag is te zien dat het buisje naar de juiste fles leidt. tijdens de verkiezingsdag is dat natuurlijk verhuld om het kiesgeheim te waarborgen.

Aan het eind van de dag verzegel je de flesjes en weeg je ze. Presto. Meteen uitslag.

Kosten: ongeveer evenveel als stemhokjes, potloden en het drukken van stembiljetten.
Froudegevoeligheid: Ongeveer evenveel als bij papier stemmen.
Personeelskosten: ongeveer evenveel als bij computerstemmen.
Foutgevoeligheid: ongeveer evenveel als bij een EERLIJKE computerstem.
Telsnelheid: ongeveer evenveel als bij een computerstem.


Mis ik iets?
Oh, de balletjes moeten natuurlijk wel herkenbaar en geteld zijn. Bijvoorbeeld allemaal met een rfid erin. zodat je zeker weet dat niemand de stemmen aanvult met vervalste balletjes. Maar dat kan je altijd controleren door het totale aantal uitgegeven stemmen te vergelijken met het aantal geplaatste stemmen.

madjo op Donderdag 4 Maart 2010 10:40

image

Leuk systeem, leuk bedacht, maar het is wel fraude gevoeliger dan papier. Ze hoeven maar 1 flesje na de verkiezingen verkeerd te labelen, en je hebt gelijk een hoop stemmen bij de andere partij gebracht. En wat gebeurt er als de flesjes vol zijn?

En wat wil je in het RFID tag stoppen? Kan ik erop vertrouwen dat daar mijn naam niet in staat?

realbart op Donderdag 4 Maart 2010 11:52

image

Hihi het was vooral een gedachtenexperiment, maar laat ik ingaan op jouw praktische bezwaren. Leuk dat je erop ingaat.

- Je kunt de flessen zo maken dat de label aan de bovenkant van de hals zit, zodat deze voor elke kiezer zichtbaar is. Het label kan best op een dusdanige wijze aan de fles bevestigd worden dat deze niet te verwijderen is zonder de fles te beschadigen.

- De flesjes moeten natuurlijk groot genoeg zijn.

- De RFID-tags bevatten gewoon een "balnummer". stembureau 14 krijgt balletjes 50.000 t/m 60.000. In een bak. Elke stemmer krijgt een willekeurig balletje uit die bak. Aan het eind van de dag kan je bekijken welke balletjes er nog in de bak zitten en welke er in de flessen zitten. Op die manier controleer je of er geen extra balletjes zijn geintroduceerd of vervangen.

madjo op Donderdag 4 Maart 2010 17:16

image

Ik vind het wel een komisch idee, en maakt het stemmen ook leuker, volgens mij :)

Caesar Tjalbo op Donderdag 4 Maart 2010 14:18

image

Ik denk ook dat een mechanisch stemproces wat nadelen van de stemcomputer en het papieren stemmen kan wegnemen.

Een probleem voor gemeenten is dat de installaties voor het stemmen langdurig opgeslagen moeten worden. Dit wordt nu al als problematisch ervaren bij stemhokjes en -computers en ik kan me voorstellen dat mechanische oplossingen nog hogere eisen stellen (ruimte, klimaat).

erikmm op Maandag 8 Maart 2010 13:43

image

Ludiek plan, ziet er mooi uit. Ik mis wel 2 dingen: Hoe kun je blanco stemmen met dit systeem maar nog belangrijker: Hoe een ongeldige stem uit te brengen....
Naast alle bezwaren (waar ik het geheel mee eens ben) tegen het gebruik van computers of andere mechanieken om het stemproces te "versnellen" mis ik domweg het fundamentele recht om een ongeldige stem uit te brengen. Zolang dit alleen kan met behulp van het rode potlood blijft dit voor mij de enige wijze waarop het stemproces mag worden geregeld, ook al zou men er in slagen om alle verdere democratische vereisten aan te brengen in een mechanisch stemproces.

Groeten, Erik

hallieballie op Vrijdag 5 Maart 2010 07:38

image

Waarom al die abracadabra.

Stemmen met een nietszeggend apparaat, daaruit komt een papiertje met nogmaals abracadabra erop.

Wie kan zeggen dat er niet random een stem (of meerdere stemmen) verkeerd wordt gezet, beide abracadabra kunnen dit niet vertellen.

Men kan de stem niet controleren als men stemt, die barcode zegt de stemmer ook niets.

Het komt neer op vertrouwen van de blauwe ogen van de NEDAP medewerker.

Om te kunnen reageren, dient u ingelogd te zijn.

Nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox

Peiling

Loading Poll

Video: World Tech Update: Darpa's robot oorl...

World Tech Update: Darpa's robot oorlogspaard (video)

Verleden nieuws