Politie mag stealth-sms sturen zonder toestemming

door

sms

door

Nieuws - De politie mag in bepaalde gevallen stealth-sms'jes gebruiken zónder toestemming vooraf. Dat geldt ook voor een paardenmiddel als de IMSI catcher, die álle telefoons in de omgeving afluistert.

De rechtbank Amsterdam vonnist dat de politie in bepaalde gevallen stealth sms'jes of de IMSI catcher mag gebruiken om de locatie van een mobiele telefoon te achterhalen, zonder toestemming vooraf van de Officier van Justitie. Dat gebeurt dan naar eigen inzicht van de politie. De rechter oordeelt dat het in het geval van een gijzeling toegestaan is om deze maatregelen in te zetten zonder goedkeuring op voorhand, blijkt uit een recente een uitspraak.

Met een stealth sms kan de politie de locatie van een mobiele telefoon peilen door een leeg sms'je te sturen naar dat toestel. Dat lege sms-bericht verraadt de positie van een toestel ten opzichte van een zendmast. De politie kan dan grofweg zien waar een telefoon zich op dat moment bevindt.

Meerdere stealth sms'jes nodig

"De ‘stealth sms’ wordt in de regel met een wisselende frequentie ingezet, hetgeen samenhangt met de vraag of het te traceren object zich verplaatst of niet. Er zal dus ook meer dan één sms moeten worden gestuurd om te kunnen bepalen of (de gebruiker van) de telefoon in kwestie op dezelfde locatie blijft.", legt de rechtbank uit.

De IMSI catcher is een virtuele GSM-mast. Eentje die reguliere masten voor het mobiele netwerk 'overstemt', waarbij mobiele telefoons zich automatisch aanmelden bij die sterkere zendmast. Dit geldt zowel voor toestellen met abonnementen als voor prepaid-mobieltjes, waarbij de naw-gegevens (naam, adres, woonplaats) van de klant niet bekend - en dus door de politie ook niet opvraagbaar - zijn bij de mobiele operator.

"Als de IMSI catcher wordt ingezet, verloopt de communicatie van alle GSM-telefoons die in een naburig gebied in gebruik zijn of standby staan via de IMSI catcher, en niet via de publieke zendmast. De IMSI catcher scant dan alle frequenties van de aanbieders van een openbaar mobiel communicatienetwerk of -dienst", verduidelijkt de rechtbank.

Daar komt nog bij dat de IMSI catcher alle gesprekken kan afluisteren van telefoons die zich aanmelden bij de tijdelijke sendmast. Ook als die gesprekken normaliter zijn versleuteld. De IMSI catcher kan afdwingen dat er geen versleuteling wordt gebruikt.

Unieke code afvangen

Op dat moment worden alle unieke International Mobile Subscriber Identity (IMSI) nummers en ook alle International Mobile Equipment Identity (IMEI) nummers van alle mobiele telefoons die zich aanmelden bij deze sterkere zendmast geregistreerd. Met beide nummers kan een telefoon worden geïndentificeerd. "De IMSI catcher maakt het dus mogelijk de exacte locatie te bepalen van (de gebruiker van) de mobiele telefoon", stelt de rechtbank.

In specifieke gevallen, zoals bij een gijzeling, zijn deze bijzondere opsporingsmethoden toegestaan zonder toestemming vooraf. In het geval waar de rechter uitspraak over heeft gedaan, ging het om een gijzeling in het criminele circuit die mogelijk levensgevaarlijk kon zijn voor het slachtoffer.

Ook was er al toestemming gegeven om de telefoons van de verdachten en de gegijzelde af te tappen. Via die taps is het ook mogelijk om te achterhalen waar een telefoon zich op een bepaald moment bevond. Dat kan dan niet zo direct en snel als bij het gebruik van stealth sms en de IMSI catcher.

Politiewet

De rechtbank heeft deze factoren in overweging genomen en geoordeeld dat de politie deze paardenmiddelen mocht inzetten. Dat is gedaan onder Artikel 2 van de politiewet. Daarin staat dat de politie moet doen wat in zijn macht ligt om iemand te helpen. Dat artikel wordt bijvoorbeeld ook gebruikt om een woning binnen te mogen dringen als iemand in nood is. Omdat de situatie in dit geval zeer ernstig was, mocht de politie van de rechter op die gronden gebruik maken van de stealth sms en de IMSI catcher.

"Het is niet zonder meer zo dat dit altijd mag", legt strafrechtadvocaat Mathieu van Linde uit. Toch kan deze toestemming voor het inzetten van bijzondere opsporingsmiddelen wel verder gaan dan deze zaak alleen. "Als er snel moet worden ingegrepen dan kun je dat op Artikel 2 politiewet baseren, dat is eigenlijk mijn conclusie."

Per geval blijven bekijken

Volgens Van Linde is gebruik van Artikel 2 als permissiemiddel voor snelle actie heel goed te verdedigen. "Maar het is ook heel goed te verdedigen dat het niet kan." Daarmee bedoelt hij dat het nu draait om de spoedeisendheid van het geval. "Maar je kunt je ook afvragen hoe het zit met privacy." Met een IMSI catcher wordt niet alleen de privacy van de verdachten geschonden, maar mogelijk ook die van alle bezitters van mobiele telefoons in het bereik van die virtuele GSM-zendmast.

In deze strafzaak weegt het privacybezwaar niet op tegen de levensgevaarlijke situatie. Maar Van Linde kan zich voorstellen dat dit in andere gevallen anders ligt, zoals bij het inzetten van stealth sms'jes bij het vinden van mensen met zelfmoordneigingen bijvoorbeeld. Eerder dit jaar kwam naar buiten dat de politie de stille sms'jes ook daarvoor inzet. De strafrechtadvocaat gaat er dan ook vanuit dat de rechter het gebruik van stealth sms en de IMSI catcher per geval blijft bekijken.

eerst ▾ Reacties

De reacties worden ingeladen...

Insider naam

 
{$quantity}%

Mijn insider overzicht Uitloggen

Briefcase({$quantity}) Mijn Downloads({$quantity})

Word insider

  • Exclusieve content
  • Achtergrond verhalen
  • Praktische tips

Topbedrijven met ICT vacatures

IT Innovation Day 2014
 
dagen
:
 
uren
:
 
min.
:
 
sec.

Webwereld nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox.