'Decryptiebevel zal breed worden gebruikt'

door

sleutelbos

door

Nieuws - Minister Opstelten wil in de wet opnemen dat verdachten verplicht worden bestanden te ontsleutelen. Zo'n bevel zou - net als eerder het tapbevel - terughoudend worden ingezet.

Minister Opstelten van Veiligheid & Justitie stelt dat het verplichten van verdachten een sleutel voor beveiligde bestanden af te geven niet in strijd met de wet is. Maar aan zo'n bevel hangen nogal wat haken en ogen.

Opstelten zegt dat onderzoek uitwijst dat een decryptiebevel 'niet onverenigbaar' is met het beginsel dat een verdachte niet hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Hij werkt al langer aan een wetsvoorstel om verdachten te dwingen hun sleutel af te geven.

Wet zal breed worden ingezet

Om aan de strikte voorwaarden van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) te voldoen, mag de maatregel slechts terughoudend worden ingezet. Maar daar zijn twijfels bij. “Ik heb niet de illusie dat deze wet terughoudend zal worden toegepast", zegt advocaat Tjalling van der Goot. Hij wijst op het recente verleden met de introductie van het tapbevel.

“Dat zou terughoudend worden toegepast, maar inmiddels is Nederlands koploper in het aftappen geworden. Ook een decryptiebevel zal ruimhartig worden ingezet", voorspelt de advocaat. In 2008 bleek dat Nederland wereldwijde tapkampioen is. Per dag worden evenveel mensen afgeluisterd als in de Verenigde Staten in een heel jaar gebeurt.

Onafhankelijke toezichthouder

Hoogleraar Bert-Jaap Koops van de Universiteit van Tilburg schrijft in het onderzoek dat Opstelten aanhaalt (PDF) dat er wel aan drie voorwaarden moet worden voldaan om aan het EVRM te voldoen. Er moet sprake zijn van aantoonbare ernstige gevallen, de wet moet terughoudend worden toegepast en er moet een stelsel van procedurele waarborgen zijn.

In het Verenigd Koninkrijk wordt de ontsleutelverplichting al toegepast. “De Britse regeling - die de meeste aanknopingspunten biedt voor de Nederlandse beleidsvorming - past enerzijds in de Britse tendens van een surveillance-maatschappij (die Nederland niet op alle onderdelen volgt) maar kent anderzijds ook waarborgen die Nederland niet kent, zoals een onafhankelijke toezichthouder", schrijft Koops.

Verdachte werkt mee aan veroordeling

Opstelten schrijft aan de Tweede Kamer dat het dwangbevel alleen in zware gevallen zal worden gebruikt en dat alleen de rechter-commissaris het bevel kan uitvaardigen bij een 'dringend opsporingsbelang'. Volgens hem zal dat alleen bij 'doortrapte criminelen' gaan waarbij het de bedoeling is dat er direct een einde wordt gemaakt aan strafbare handelingen, vaak met betrekking tot minderjarigen.

Het meest aangehaalde voorbeeld is de Amsterdamse zedenzaak. De verdachte daarin, Robert M., werkte volgens zijn advocaat Tjalling van der Goot mee aan het ontsleutelen van zijn bestanden. Hij heeft praktische bezwaren op het plan. “Je weet niet wat erop de computer staat, maar om er toegang tot te krijgen moet je juist onderbouwen wat er op het systeem te vinden is. Dat is lastig te onderbouwen."

Ook op principiële gronden vindt de advocaat het wetsvoorstel geen goed idee. “We hebben in Nederland een fundamenteel beginsel van een eerlijk proces. Een dwangbevel om bestanden te ontsleutelen staat wat mij betreft gelijk aan het afdwingen van een bekentenis", aldus Van der Goot.

Bewijs voor versleuteling

Digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom (BoF) is fel tegen een decryptieverplichting. Rejo Zenger schrijft op de site van BoF dat zo'n wet niet effectief is en Nederland zelfs onveiliger maakt. BoF vreest dat mensen worden verplicht bestanden te ontsleutelen waarvan ze allang geen sleutel meer hebben. Met een verplichting zou het zomaar kunnen zijn dat verdachten extra gestraft worden voor het bezit van versleutelde bestanden.

“Als je je wachtwoord écht niet meer kunt herinneren, moet je daarvoor dan gestraft worden?", vraagt Zenger zich af. Op deze manier worden burgers ontmoedigd om versleuteling te gebruiken. BoF ziet liever dat om bijvoorbeeld kinderporno te bestrijden, de opsporing effectiever wordt gemaakt. “Van schijnoplossingen wordt niemand beter", aldus Zenger.

Opstelten wil dat het weigeren mee te werken aan een decryptiebevel zwaarder wordt gestraft dan het weigeren van een dwangbevel. Bij het gebruik van zulke zwaardere straffen, moet er aan de drie strengere voorwaarden worden voldaan. In het voorjaar komt Opstelten met een wetsvoorstel waarin duidelijk moet worden wat de precieze straf is voor weigering.

Aanbevolen artikelen

eerst ▾ Reacties

De reacties worden ingeladen...

Insider naam

 
{$quantity}%

Mijn insider overzicht Uitloggen

Briefcase({$quantity}) Mijn Downloads({$quantity})

Word insider

  • Exclusieve content
  • Achtergrond verhalen
  • Praktische tips

Topbedrijven met ICT vacatures

Consumerization Event: Early Bird Actie
 
dagen
:
 
uren
:
 
minuten
:
 
seconden

Webwereld nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox.