Belastingparadijs internet?

Het zat er natuurlijk aan te komen. Enkele maanden geleden bestelde ik voor een prikje 256 MB geheugen bij Outpost.com. Bij een online tracker zag ik dat een vliegtuig van Airborne Express met daarin mijn pakketje razendsnel op New York afstevende. 's Middags besteld; de volgende morgen in huis. Gratis en voor niets. Althans, iemand moest het betalen, en dat deed Outpost.com.

Ook Outpost.com moet bezuinigen. Zo gaat het met webwinkels, maar ook met de ouderwetse winkels van baksteen en beton. Kledingzaak GAP besloot ongeveer de helft van alle winkels in New York te sluiten. In de Manhattan Mall om de hoek van Times Square staat een hele verdieping leeg en begin dit jaar was het exit voor Bradlees, een soort Amerikaanse Hema.

Waarom het niet goed gaat? Amerika draait om geld, en de consument wordt geacht geld uit te geven - altijd en overal. Maar de consument zit met creditcardschulden en torenhoge energierekeningen (afgelopen winter draaiden sommige bedrijven koudweg de verwarming omlaag; het personeel zat - heel Russisch - in dekens gewikkeld achter de computer). En dan de benzineprijs. Die stijgt ieder jaar in de zomer, als de Amerikanen gaan toeren. Vorig jaar was twee dollar per gallon de top. Dat niveau is nu al bereikt, en de zomer is nog niet begonnen...

Zo raakt het geld natuurlijk snel op. Pech voor winkels en webwinkels. Toch is webwinkelen zo gek nog niet. Het werkt hier niet alleen perfect, maar het is ook nog eens erg voordelig. Met een koopjeszoeker speuren naar een scherpe prijs, en wel in een andere staat, want dan hoeft er geen 'sales tax' te worden betaald, zo schrijft de Internet Tax Freedom Act uit 1998 voor.

Amazon opende daarom een distributiecentrum in Nevada, vlak bij de Californische grens. Logistiek was een locatie in de Central Valley efficiënter, maar met fysieke aanwezigheid in Californië zou Amazon een grote markt aan de westkust 'sales tax' moeten berekenen. Vooral duurdere artikelen leveren dankzij de belastingwet voordeel op: de digitale camera die ik online aan de andere kant van Amerika kocht, was in de goedkoopste winkel op Manhattan ongeveer 200 dollar duurder.

'Sales tax' is in de meeste staten tijdens de Depressie in de jaren dertig ingevoerd en nooit meer verdwenen. Het is enigszins vergelijkbaar met de Nederlandse BTW. De 'sales tax' kan (tijdelijk) worden opgeheven voor bepaalde producten. In sommige staten wordt de belasting niet geheven over eten en diensten en internettoegang is sinds midden jaren negentig belastingvrij.

Enkele politici die verwachtten dat New York in de top 10 huishoudens met een computer zou staan, schrokken zich een hoedje toen bleek dat New York ergens in de laagste dertig procent zweeft. Waarschijnlijk komt er daarom binnenkort een week waarin iedereen die een complete, nieuwe computer koopt, geen 'sales tax' hoeft te betalen. Een vergelijkbare actie was er eerder in New York met kleding en schoenen. Vorig jaar is de 'sales tax' op kleding en schoeisel onder de 110 dollar definitief afgeschaft. De consument moet tenslotte wel blijven kopen.

Het is echter de vraag of het online belastingvoordeel blijft. De internetbelastingwet moest in drie jaar snelle groei bevorderen, en die drie jaar zijn op 21 oktober voorbij. President Bush heeft gezegd dat hij het online belastingvoordeel 'enkele jaren' wil verlengen, maar stuit zeer waarschijnlijk op tegenstand van het Congres, dat over het vervolg moet beslissen.

De conclusie van onderzoek in opdracht van het Congres: als internet een belastingparadijs blijft, zouden uiteindelijk winkels en diensten volledig uit steden kunnen verdwijnen. De 'sales tax' is bovendien een belangrijke inkomstenbron voor sociale en medische voorzieningen, die onlangs zijn aangetast door het belastingvoordeel dat Bush de burgers gaf.

Als de webwinkels wel tax moeten berekenen, is het gedaan met de scherpe online prijzen. Zeker als er nog verzendkosten bovenop komen. De dot coms zullen minder verkopen, en er zullen er ongetwijfeld nog meer op de fles gaan.

Terug naar de Beatles. De Beatles konden niet eeuwig duren, maar ze verkopen nog wel.