Web2.0 groeistuipen

In de afgelopen weken schreef Harrison een viertal verhalen waarin hij speculeerde dat Google een overname van Sun Microsystems beraamde. In een poging een fundament onder het fabeltje te bouwen, legde hij verbanden die er niet waren, hield hij informatie achter die zijn theorie tegensprak en de rest verzon hij er gewoon bij.

Er zijn voorbeelden te over, maar de auteur zag bijvoorbeeld een bewijs in zijn theorie in het feit dat werknemers van Sun naar het bericht keken. Of in het feit dat een andere blog - die hij voor de gelegenheid prompt promoveerde tot de "meest gezaghebbende nieuwsbron van Wall Street" - ernaar linkte.

Alles dat met Google te maken heeft trekt de aandacht. En zeker als het op de voorpagina van Digg staat, doet de inhoud er niet meer toe.

Nu beveelt Digg wel vaker verhalen aan met een hoog onwaarschijnlijkheidsgehalte. Maar drie hoogst onwaarschijnlijke blog postings over een periode van enkele weken, dat wordt verdacht.

Trouwe Webwereld-lezers weten natuurlijk allang wat Digg doet. De site is een zogenaamde sociale-nieuwssite waarbij de massa bepaalt wat belangrijk is in plaats van een elitaire en slecht ingelichte redacteur. Iedereen kan verhalen voorstellen, waar de overige gebruikers dan op mogen stemmen. Een verhaal met genoeg stemmen wordt naar de voorpagina gepromoveerd, en kan daarmee automatisch rekenen op nog veel meer stemmen en een stortvloed aan bezoekers.

Digg is een enorm succes. De site trekt anderhalf jaar na zijn oprichting bijna even veel bezoekers als Slashdot, en is daarmee een van de meest vooraanstaande voorbeelden van een Web2.0-toepassing.

Maar de afwezigheid van toezicht en bezoekers die zich eenvoudig laten imponeren door een van de magische vier nerd-woorden (Apple, Google, Linux of Microsoft) zorgen voor een gevaarlijke combinatie.

Wie zegt dat Harrison niet bewust probeert de beurskoers van Google en Sun probeert te manipuleren? Wie een legertje vrienden optrommelt om op een verhaal te stemmen, kan eenvoudig volslagen kolder aanprijzen, en bij Harrisons Google-verzinsels waren er zeker aanwijzingen in die richting.

Er zijn in het verleden enkele voorbeelden geweest waarbij Digg is gemanipuleerd. Je maakt simpelweg 30 accounts aan en stemt 30 maal op je eigen verhaal. Een beetje programmeur kan dat klusje eenvoudig automatiseren.

Maar tegenwoordig is het een stuk lastiger om Digg te 'gamen', zoals dat manipuleren van online diensten ook wel genoemd wordt. De site gebruikt nu een onzichtbaar karma-systeem. Elke gebruiker bouwt langzaam een online geweten op dat verbonden is met het geweten van anderen. Uitsluitend stemmen op verhalen van Webwereld levert weinig karma-punten op, maar wie keurig meestemt met de massa krijgt een hoge score. Behalve zo'n 30 stemmen, moet een verhaal ook een minimum aantal karma-punten verzamelen om de voorpagina te halen.

Maar daarmee is het probleem nog verre van opgelost.

Vorige maand brak er in Korea een rel uit toen bleek dat criminelen het massaal hadden voorzien op sofi-nummers. De 230.000 buitgemaakte nummers werden niet gebruikt om creditcards op aan te vragen. Het spoor leidde naar het razend populaire online spel Lineage 2. Voor 15 dollar per maand mogen spelers daar door een virtuele wereld dwalen en kunnen met noeste arbeid en bekwaam spelen langzaam een wereldrijk opbouwen.

Er zijn genoeg spelers die daar het geduld niet voor hebben, en daarom via veilingsites voor echt geld virtuele wapens en valuta kopen. Na betaling vindt, als in een schimmige drugstransactie, de overdracht plaats op een van tevoren afgesproken tijd en plaats in het spel. Het schijnt dat er op die manier per jaar zo'n miljard dollar aan virtuele spulletjes van eigenaar verandert.

Waar komen die spullen vandaan? In China bestaan er bedrijfjes waar het personeel de hele dag online spelletjes speelt, maar dan uitsluitend om valuta en spulletjes te vergaren. Als de loonkosten maar laag genoeg zijn, wordt dat vanzelf winstgevend.

De maker van Lineage 2 heeft het niet op die Chinese 'farms', en eiste daarom dat spelers hun identiteitsnummer invulden voordat zij zich voor het spel konden inschrijven. Maar in dit geval bleek het medicijn nog erger dan de kwaal.

Diezelfde Chinese farms kunnen ook Digg accounts met een hoge karma-score onderhouden, en vervolgens Digg-manipulatiediensten te koop aanbieden. Een verhaal dat beweert dat Google een obscuur beursgenoteerd bedrijfje gaat overnemen staat dan binnen een mum van tijd op de voorpagina. De kans is groot dat de koers van die aandelen dan omhoog schiet.

Op dit moment staat niets dit scenario in de weg.

Het is onwaarschijnlijk dat Harrison daadwerkelijk beurskoersen wilde manipuleren. Maar hij heeft wel bewezen dat Web2.0-toepassingen daar eenvoudig voor misbruikt kunnen worden.

PS: Wat rest voor deze column is nog een welgemeende felicitatie voor Michael Robertson, oprichter van Linspire (waar hij vorig jaar is vertrokken). In februari vorig jaar voorspelde hij dat Windows Vista verder zou worden vertraagd en pas in 2008 op de markt zou komen. Hij heeft deze week in ieder geval voor de helft gelijk gekregen. Michael, call it a draw?