RIPE sleept High Tech Crime Unit voor de rechter

door

Politie

door

Nieuws - IP-adressenuitgever RIPE NCC heeft het Rijk voor de rechter gesleept. Het bedrijf wil weten of de cybercops van Team High Tech Crime zomaar mogen dreigen de administratie van RIPE in beslag te nemen.

De zaak is op 14 maart voor geweest bij de rechter in Den Haag. Die heeft de bodemprocedure in die eerste administratieve zitting in behandeling genomen. Het Rijk krijgt nu zes weken om een conclusie van antwoord te formuleren als reactie op de argumenten die RIPE in de dagvaarding aan de Staat heeft opgenomen.

De zaak draait om de opsporing die het Team High Tech Crime van de KLPD afgelopen najaar is gestart naar de criminelen die achter de malware DNSChanger zaten. Die criminelen besmetten over een periode van vijf jaar in totaal 4 miljoen pc's met de malware. Door een wijziging in DNS-instellingen van de pc's werden ze op Internet omgeleid naar malafide advertentiepagina's. De criminelen haalden daarmee 10 miljoen euro aan advertentie-inkomsten binnen.

FBI schakelt Nederlandse politie in

Een van de servers die de criminelen gebruikten, bleek in Nederland te staan. De FBI, die het onderzoek leidde, deed een hulpverzoek aan het Nederlands Openbaar Ministerie. De ingeschakelde KLPD maande vervolgens de Europese beheerder van ip-adressen, RIPE, om 4 blokken ip-adressen te bevriezen. Dit houdt in dat de eigenaar van de ip-adressen geen wijzigingen kan doorvoeren in de registratiegegevens bij RIPE, dat in Amsterdam is gevestigd

RIPE voldeed aan dat verzoek, maar tekende direct bezwaar aan bij het Openbaar Ministerie over de gang van zaken. Volgens RIPE ontbreekt het aan een wettelijke grondslag voor een dergelijk bevel. Daarnaast is een dergelijk bevel volgens artikel 2 in de Politiewet van een “niet-verplichtend karakter", stelt het bedrijf.

“Daarop heeft het OM gedreigd zo nodig beslag te leggen op (delen van) 'de administratie' van RIPE NCC", zo staat in de dagvaarding, “en deze vervolgens daadwerkelijk te sequestreren (in bewaring stellen, red) - met mogelijk extreme consequenties voor de bedrijfsvoering van RIPE NCC en het functioneren van het wereldwijde internet -, tenzij RIPE NCC een civielrechtelijke bewaardersovereenkomst zou ondertekenen waarin zij zich alsnog 'vrijwillig' verplichtte uitvoering te geven aan het bevel ex artikel 2 Politiewet."

Enorme druk op RIPE

RIPE voelde hierin de enorme druk om volledig mee te werken met de opsporingsdiensten, maar verdere correspondentie met het OM leidde ertoe dat de laatste inbond en zei het “thans niet opportuun" te vinden om dwangmiddelen in te zetten of tot vervolging van RIPE over te gaan als het niet langer uitvoering zou geven aan het bevel. Daarop besloot RIPE de bevriezing van de IP-adressenblokken op te heffen.

Inmiddels had RIPE al besloten het Rijk, en dan in het bijzonder het Team High Tech Crime, voor de rechter te dagen. Volgens het bedrijf is de opstelling van het OM zowel juridisch als feitelijk onjuist, maar op zich zoekt RIPE niet zozeer genoegdoening over de gang van zaken uit het recente verleden, maar wil het een principe-uitspraak over dergelijke verzoeken om zo'n situatie in de toekomst te voorkomen. “Dit zorgt voor een blijvende bedreiging voor de bedrijfsvoering van RIPE NCC", staat in de dagvaarding, alsmede voor “de integriteit van haar computersystemen en het veilig en onbelemmerd functioneren van het internet."

RIPE enige in Europa voor ip-adressen

RIPE is de enige van de vijf Regional Internet Registries die IP-adressen distribueert en registreert in Europa, Midden-Oosten en Centraal-Azië. De uitgegeven adressen worden bewaard in een interne database, de Registratie Database. Local Internet Registries, zoals XS4ALL, hebben beperkte toegang daartoe, onder meer om adreswijzigingen door te geven.

De database draait veiligheidshalve op tientallen verschillende servers, waarvan sommige virtueel zijn. Als die database niet beschikbaar is, bijvoorbeeld bij in beslagname door het OM, kunnen geen IP-adressen worden gedistribueerd en geregistreerd en hebben de lokale registreerders geen toegang tot de eigen gegevens. De database verwerkt 20.000 verzoeken en 150 wijzigingen per minuut.

'Beslag database legt alles plat'

De inbeslagname van de databases zou dus grote gevolgen kunnen hebben, betoogt RIPE in de dagvaarding: “RIPE NCC bevond zich derhalve in een situatie waarin zij ofwel het risico liep dat 'haar administratie' zou worden beslagen en verwijderd, ofwel alsnog moest toezeggen 'vrijwillig' aan het Bevel te voldoen. Wat betreft 'de administratie' was het voor RIPE NCC onduidelijk welk virtueel-, fysiek- of rechtsobject het OM voor ogen had."

“Ook “de administratie van RIPE NCC, voor zover behelzend de betreffende IP-adresregistraties" is niet een aanwijsbaar, individualiseerbaar fysiek of virtueel object. Het OM was en is niet goed bekend met de structuur van 'de administratie' van RIPE NCC en de wijze waarop zij de registratie van IP-adresreeksen administreert, zodat er een aanzienlijk risico bestond dat het OM bij een beslaglegging betrekkelijk ongericht te werk zou gaan, met ernstige fysieke en/of operationele schade tot gevolg."

Wachten op het verweer van het Rijk

Volgens advocaat mr. R. Chavannes van Brinkhof Advocaten, die RIPE in deze zaak vertegenwoordigt, is de bodemprocedure nodig om voor eens en altijd uit te maken hoe ver de verplichting voor RIPE gaat in dit soort zaken. “Vooral als je op een rijtje zet wat een dergelijke inbeslagneming met zich mee brengt aan consequenties", zegt hij.

De zaak gaat verder nadat het Rijk zijn conclusie van antwoord heeft ingediend bij de rechtbank in Den Haag. Vervolgens zal de rechter bezien of hij nog meer informatie nodig heeft. Dan wordt aan RIPE en het Rijk een repliek en dupliek gevraagd. “Dat komt niet zo veel voor", zegt Chavannes, “maar deze zaak is zo complex dat de rechter daar mogelijk wel voor kiest."

Mocht de rechter zonder verdere informatie willen doorgaan, volgt een zitting waarin de rechter beziet of er tussen beide partijen nog een vorm van overeenstemming kan worden bereikt. Mocht dat niet het geval zijn, wordt de bodemprocedure inhoudelijk in gang gezet.

Aanbevolen artikelen

eerst ▾ Reacties

De reacties worden ingeladen...

Insider naam

 
{$quantity}%

Mijn insider overzicht Uitloggen

Briefcase({$quantity}) Mijn Downloads({$quantity})

Word insider

  • Exclusieve content
  • Achtergrond verhalen
  • Praktische tips

Topbedrijven met ICT vacatures

Consumerization Event: Early Bird Actie
 
dagen
:
 
uren
:
 
minuten
:
 
seconden

Webwereld nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox.