Vijf tips om anoniem te blijven in een politiestaat

Nederland hoort bij de top in het tappen van de eigen burgers, het opvragen van persoonsgegevens bij IP-adressen, het bedreigen van media om IP-adressen te krijgen, het toejuichen van de bewaarplicht verkeersgegevens, het bewaren van beelden van ontelbare bewakingscamera's en het in beslag nemen van gegevensdragers op het internationale vliegveld. Het OM vordert er vrolijk op los om maar alles boven tafel te krijgen. Maar als de burger zelf openheid vraagt is de overheid schimmig. Tijd voor wat tips om het privédomein wat beter te beveiligen en zelf te respecteren wat uw overheid al lang niet meer respecteert.

1. Versleutel, versleutel, versleutel

Kies voor veiligheid en versleutel de harde schijf. Voor Windows kan dat gratis met Truecrypt, een open-sourceversleutelprogramma, dat de hele harde schijf kan versleutelen. Zonder wachtwoord - dat natuurlijk wel een beetje sterk en lang moet zijn - valt de computer niet meer op te starten.

Wie eventjes de moeite neemt om de handleiding te lezen is zelfs in staat om een verborgen partitie te maken. Afhankelijk van het wachtwoord start een verschillende omgeving op. Natuurlijk is de verborgen partitie bij het maken meteen een replica van de eerste omgeving, zodat alle Windows-programmatuur beschikbaar is.

Voor de Mac is er PGP, nu een onderdeel van Symantec, dat ook hele schijven kan versleutelen. Ook Truecrypt functioneert overigens op de Mac en op Linux, maar kan daarin (nog) niet de opstartpartitie bedienen. Zowel PGP als TrueCrypt zijn in staat hele partities te versleutelen.

2. Gebruik een proxy

Door te internetten via een proxy ziet de andere kant niet direct waar u vandaan komt. Er zijn diverse diensten die een omleiding bieden, zoals het Zweedse Ipredator of Darknet. Ook in Nederland komen dit soort diensten binnenkort beschikbaar. De functionaliteit is eenvoudig: door gebruik te maken van standaard software of soms een applicatie te installeren, wordt al het verkeer omgeleid.

Sommige diensten raken de verbinding nog wel eens kwijt en wie zijn instellingen niet goed heeft, surft dan wel zichtbaar. Lees de uitleg dan ook goed en wees waakzaam. Besef ook dat het gebruik van standaardaccounts, zoals Twitter, iTunes, MSN, Skype via proxies allemaal informatie over de internetter weggeven. Wees daarmee dus terughoudend.

Een andere dienst is het Tor-project. Dat leidt verkeer via meerdere nodes om en die wisselen ook nog regelmatig. In tegenstelling tot algemene proxies, wordt Tor met de standaard tools vooral voor het surfen gebruikt. Voor het omleiden van al het verkeer moeten meer instellingen anders worden gesteld. Bij groot wantrouwen kan het een idee zijn om zowel Tor als een proxy-dienst te gebruiken. Let wel op dat Tor door de vele tussenstations trager is en dubbele proxies dus geen snelle internetervaring geven.

3. Gooi de GSM weg

Wees terughoudend met het gebruik van een GSM. Ook al wordt er niet gebeld, toch is duidelijk waar het toestel zich bevindt. Het toestel moet zich aanmelden op een zogenaamde cel en de providers moeten weten waar dat is, zodat een gesprek daar naartoe kan worden gestuurd. Nuttige informatie voor de dienst, maar die gegevens zijn ook uit te vragen voor zowel overheden of handige onderzoekers. Wie dat ieder kwartier doet, krijgt een mooi beeld hoe mensen zich bewegen.

Het is dus verstandig om terughoudend te zijn een toestel mee te nemen. Als anonimiteit belangrijk is en er toch gebeld moet worden met mensen buiten de gewone kring, dan is het verantwoord om met een anoniem toestel met anonieme prepaid kaart te werken. Maar maak geen fouten met het bellen met standaard contacten, omdat aan de hand van de bewaarplicht toch duidelijk zou kunnen worden hoe relaties lopen. Gebruik ook niet hetzelfde toestel, omdat het toestelnummer uniek en dus herleidbaar is.

4. Ga weg van huis

Wie toch onzeker is over de beveiliging thuis kan misschien maar beter buitenshuis gaan werken. Gebruik daarvoor een oudere laptop die u niet dagelijks gebruikt en die dus niet herkenbaar is. Iedere computer heeft namelijk unieke kenmerken, zoals deze test van burgerrechtenbeweging EFF duidelijk maakt.

Communiceer op plekken met gratis internet, zoals in sommige treinen, op sommige openbare locaties, bij bedrijven of andere organisaties en gebruik daarbij de beschermingstechnieken zoals eerder opgesomd. Laat uw Skype, Twitter en andere diensten natuurlijk uitstaan. Gebruik natuurlijk ook niet uw standaard e-mailadres, maar een van de vele anonieme diensten. Neem liever meerdere accounts dan 'anonieme accounts' te bundelen voor alle communicatie.

5. Versleutel, versleutel, versleutel

Hadden we u al geadviseerd om versleuteling te gebruiken? Dat is evengoed nodig voor internetverkeer. Veel mensen denken met een proxydienst alleen veilig te zijn. Dat is niet het geval. Als verkeer niet versleuteld is, dan zal het ook niet versleuteld door een proxy gaan, of in het geval vanuit Tor het laatste stukje onversleuteld afleggen. Het afluisteren van het verkeer is dan nog steeds mogelijk. Versleutel daarom het verkeer van begin tot eind, door alleen te surfen met https, te mailen via versleutelde verbindingen, enzovoort.

Ook chatten kan goed versleuteld gebeuren. Jabber is daarvoor een handig hulpmiddel. Met Adium en Pidgin voor Linux en Windows is het mogelijk om ook gecodeerde gesprekken te houden. Dat betekent dat een chatsessie van begin tot einde versleuteld is. Wie een niet herkenbare naam gebruikt en ook via een proxy praat, kan rekenen op veel anonimiteit.

Ook is het verstandig te overwegen e-mail te versleutelen, zodat deze berichten in een mailbox niet leesbaar staan. Het open source GnuPG of PGP kunnen daarbij goed helpen. Wees wel zo slim om zowel belangrijke als onbelangrijke berichten te versleutelen, zodat niet meteen duidelijk is wat echt het verbergen waard is. Let ook op dat de gekozen titel voor een e-mail niet de inhoud moet verraden.

Natuurlijk is er veel meer nodig om echt anoniem te zijn, maar met deze vijf stappen bent u een heel eind op weg.

De rubriek De Vijf haakt op eigen wijze aan op actuele ontwikkelingen in de webwereld, waarbij een pittige stellingname niet is uitgesloten. De onderwerpen variëren sterk, het cijfer 5 is de enige constante.