In memoriam: Commodore-kapitein Jack Tramiel

door

Commodore 64

door

Analyse - De it-industrie heeft een grootheid verloren: Jack Tramiel is niet meer. Wie? De man die computers naar de massa bracht, eerder en beter dan Bill Gates en Steve Jobs dat deden.

Tramiel is afgelopen zondag op 83-jarige leeftijd overleden. Geen wakes door treurende fans bij hardwarewinkels, geen Amerikaanse president die zijn respect betuigt, zelfs geen huidig Commodore-ceo die een gedenkmail publiceert. Wel een foutmelding op Commodore.com, overigens geheel ongerelateerd aan het overlijden van de grondlegger. Ok, het overgebleven Commodore USA heeft wel een rouwvoorpagina opgetuigd, die wat minder smaakvol oogt dan wat Apple had voor wijlen Steve Jobs.

Meestverkochte computer ooit

Allemaal zeer onterechte miskenningen van een computerpionier, waar alle computer- en smartphonegebruikers anno nu veel aan te danken hebben. De in Polen geboren Jack Tramiel heeft namelijk de computer naar de massa gebracht. Hij heeft nog altijd de meest verkochte persoonlijke computer ooit op zijn naam staan: de Commodore 64.

Van die zogeheten microcomputer zijn er wereldwijd tussen de 12,5 en 17 miljoen stuks verkocht. De C64 was dan ook de eerste computer die echt voor zoveel mogelijk gewone gebruikers gemaakt was: kant-en-klaar (in tegenstelling tot de Altair), klein (in tegenstelling tot de Xerox Alto), en betaalbaar (in tegenstelling tot directe concurrenten als de Apple ][).

Tramiel heeft het succes van de C64 (ook wel CBM64) pas geboekt na een flinke aanloop. De zakenman, die de nazi-concentratiekampen Auschwitz en Ahlem heeft overleefd, is in de jaren vijftig in de VS begonnen met typemachines. Dat deed hij al onder de naam Commodore. Toen die markt na enkele jaren inzakte, heeft hij die business prompt geschrapt om zich op 'zakenmachines' te storen: calculators dus.

Eind jaren zeventig volgde de volgende - nu logische - stap: naar computers voor thuisgebruik. Dit mede onder dwang; chipleverancier Texas Instruments zag zelf brood in de calculatormarkt en sneed zijn afnemer Commodore de pas af. Tramiel was sluw genoeg om eerst een eigen chipproductietak in huis te halen, met de overname van MOS Technology. Vervolgens was hij vooruitziend genoeg om zich te laten overtuigen door MOS' hoofdingenieur dat computers en niet rekenmachines de toekomst hadden.

PET en VIC-20

Het ambitieus genaamde Commodore International kwam met de Commodore PET (Personal Electronic Transactor) op de proppen, die goed aansloeg op scholen. Deze computer was in de oorspronkelijke uitvoering een complete alles-in-één, dus met toetsenbord, monitor en ingebouwd tapedeck. Dat laatste was niet voor back-up, maar was de opslag-unit waarvandaan programma's werden ingeladen in het geheugen van 4 of 8 kilobyte geheugen. Latere varianten hadden wel 32 KB geheugen.

Na de PET bracht Tramiels computerbedrijf, compleet met eigen chipproductie, de VIC-20 uit. Die 8-bit machine gebruikte een gewone televisie als monitor en is als eerste microcomputer meer dan 1 miljoen keer over de toonbank gegaan. Dat succes is mede te danken aan de massamarktbenadring van Commodore. De VIC-20 werd niet exclusief verkocht door geautoriseerde computerdealers (toentertijd gespecialiseerde elektronicaleveranciers), maar was gewoon verkrijgbaar in de retail en zelfs bij speelgoedwinkels.

Volgende pagina: 64 kilobyte geheugen

Lees meer over:

commodore, c64, Altair

eerst ▾ Reacties

De reacties worden ingeladen...

Insider naam

 
{$quantity}%

Mijn insider overzicht Uitloggen

Briefcase({$quantity}) Mijn Downloads({$quantity})

Word insider

  • Exclusieve content
  • Achtergrond verhalen
  • Praktische tips

Topbedrijven met ICT vacatures

25 SEPTEMBER: IT INNOVATION DAY
 
dagen
:
 
uren
:
 
min.
:
 
sec.

Webwereld nieuwsbrief

Ontvang dagelijks een overzicht van het laatste ICT-Nieuws in uw mailbox.