Fraude ov-chip 'te overzien', strippenkaart verdwijnt
Gepubliceerd: Vrijdag 25 februari 2011
Auteur: Loek Essers
Ondanks dat de fraude met de ov-chipkaart jaarlijks op kan lopen tot een schadepost van 9 miljoen euro, ziet de minister geen reden om de strippenkaart te blijven handhaven. Uitstel is van de baan.
Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur concludeert dat de invoering van de ov-chipkaart gewoon door kan gaan. Er is na onderzoek van Trans Link Systems (TLS) en de vervoersbedrijven, en toetsing van onderzoeksbureau PWC geen reden om de invoer van de kaart uit te stellen.
Na de recente ov-chipkraken stelde de minister een onderzoek in naar de mogelijke schade die fraude met de ov-chipkaart kan veroorzaken. De maximale schade door de gekraakte kaart wordt door TLS en de vervoersbedrijven geschat op 750.000 euro per maand. Op jaarbasis komt dat neer op 9 miljoen euro. Het uitstellen van de invoering van de chipkaart plus het in stand houden van twee systemen (de chipkaart en de strippenkaart) naast elkaar zou 10 tot 15 miljoen euro op jaarbasis kosten. Dit tegen elkaar afgezet doet de minister besluiten de invoer van de ov-chipkaart door te zetten zoals gepland.
Maatregelen afdoende
"Afgezet tegen de totale omzet aan reizigersopbrengsten van ruim € 2 miljard op jaarbasis is het bedrag van maximaal € 9 miljoen (€ 750.000 x 12 maanden) aan fraude beheersbaar voor TLS en de vervoerders. De conclusie van het onderzoek van de sector is dat de huidige en verwachte toekomstige fraude beheersbaar is", schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Ze wijst er ook op dat PWC concludeert dat "de mogelijke impact van de recente fraudescenario‟s toereikend is ingeschat". Er zouden afdoende maatregelen zijn getroffen om het het kunstmatig verhogen van het saldo om dat te gelde te maken bij de balie in te dammen. "De maatregelen die zijn geformuleerd voor het scenario „Het ophogen van saldo met als doel vrij te reizen‟ en „De frauduleuze [nep] check‟ zullen naar verwachting een positief effect hebben", concludeert Schulz van Haegen.
Fraude verder ingeperkt
TLS en de vervoerders hebben een drietal maatregelen getroffen om de gevolgen van fraude in te perken. Ten eerste komt er een hogere frequentie van controles in de backoffice en wordt het tonen van legitimatie bij restitutie van saldo aan de balie verplicht gesteld. Dit is al in werking gesteld.
Ten tweede worden binnen de komende zes maanden systemen in stelling gebracht zoals het permanent blokkeren van ov-chipkaarten waarbij fraude is vastgesteld. Ook wordt er een transactiecontrole "aan boord" toegevoegd die vervalste check-ins eruit moet vissen. "Dit is een uitbreiding op een bestaande inspectiemaatregel, waarbij er wordt gezorgd dat er bij controle een transactie wordt aangemaakt. Hierdoor kan fraude door de backoffice worden vastgesteld", verduidelijkt de minister.
Eerst bespreken met de Kamer
Op de lange termijn wordt de blacklistfunctionaliteit verbeterd. Ook wordt er een extra kenmerk toegevoegd aan de transacties. Daarnaast moet er binnen zes maanden worden gemigreerd naar een systeem gebaseerd op de SmartMX chip. Tot nu toe wordt de verouderde Mifare Classic gebruikt in chipkaarten. De invoering van deze maatregelen valt onder de verantwoordelijkheid van TLS en de vervoerders.
Schulz van Haegen concludeert: "Op basis van het onderzoek van TLS en de vervoerders en de toets van PwC zie ik geen reden om het uitzetten van het NVB (de strippenkaart - red) in het stadsgewest Haaglanden en de provincie Zuid-Holland verder op te schorten. Te meer omdat het niet uitzetten van het NVB niet bijdraagt tot een verminderd risico op fraude, maar wel de
decentrale overheden en haar vervoerders confronteert met meerkosten als gevolg van het langer in stand houden van twee systemen."
Kort samengevat: de plannen voor de invoering van de ov-chipkaart gaan ongewijzigd door. De strippenkaart wordt niet 'uitgezet' voordat de minister haar bevinding met de Kamer heeft besproken. Dit moet op korte termijn gebeuren.
