Netneutraliteit gaat vooral KPN pijn doen

Ineens staan de 'toekomstvaste' bedrijfsplannen van KPN, Vodafone en T-Mobile op losse schroeven. Vorige week nam de Tweede Kamer een motie aan om netneutraliteit wettelijk te garanderen. Het ministerie van Economische Zaken raadde de motie "ten zeerste af", maar draaide binnen een week bij. Dinsdag zegde minister Maxime Verhagen de Kamer plots toe de motie uit te voeren.

Nog geen commentaar

Vodafone bestudeert de zaak en wil nog geen verdere toelichting geven. Ook KPN "volgt de zaak op de voet" maar stelt dat een striktere netneutraliteit niet per sé de door KPN aangekondigde datacentrische abonnementsvormen hoeven te bijten.

Maar volgens Tim Poulus, telecomanalist bij onderzoeksbureau Telecompaper, kan dit wel eens flink pijn gaan doen bij de operators, KPN voorop. "De dino's hebben last van legacy, ze zijn helemaal ingericht op een enorme inkomstenstroom van voice en sms, en dat gaat helemaal op de schop."

Daar komt bij dat mooie plannen om de terugval van de inkomsten uit spraak en sms en de opkomst van data op te vangen door het 'tariferen' van extra diensten, in duigen vallen met verplichte netneutraliteit.

KPN relatief kwetsbaar

Als netneutraliteit inderdaad wet wordt, loopt Nederland internationaal voorop. En dat doet KPN het meeste pijn, voorspelt Poulus. "De aanwezigheid buiten Nederland van KPN is immers beperkt en de tarieven in Nederland voor voice en sms zijn relatief hoog. KPN is daardoor relatief kwetsbaar."

Tot nog toe anticipeert Vodafone het beste op de veranderingen, al zal ook daar het roer weer om moeten als netneutraliteit een wet wordt. Vodafone is namelijk de enige die al actief mobiele VoIP blokkeert.

Volgens Poulus is er momenteel een 'wereld van verschil' tussen Vodafone, die ruim 5 procent omzetgroei boekte in Nederland het afgelopen kwartaal, tegenover KPN en T-Mobile, die beiden 5 procent in de min gingen. "Vodafone pakt momenteel flink marktaandeel in Nederland." Deze week kondigde T-Mobile aan flink te moeten inkrimpen om de nieuwe realiteit het hoofd te bieden.

VoIP vergt weinig MB

De grote angst van de operators is dat onder een regime van netneutraliteit iedereen gaat voipen op een goedkoop data-abonnement. Poulus: "Dit kan een groot probleem worden. Die VoIP- en chat-diensten vergen namelijk helemaal niet veel bandbreedte. Zelfs met het meest simpele en goedkoopste dataplan kan dat. De operators willen gebruikers natuurlijk naar duurdere dataplannen duwen, maar dat valt in duigen. Ik denk dat daar de meeste pijn zit."

Volgens Poulus vergt bijvoorbeeld een VoIP-gesprek met Viber maximaal 60 Kbps aan bandbreedte. "Dat is natuurlijk heel weinig. Een YouTube-fimpje is meteen een veelvoud hiervan."

Aan de andere kant erkent de analist dat dit scenario voorlopig niet realistisch is, aangezien de typische gebruikers van diensten als WhatsApp en Viber daarnaast ook veel data verstoken aan video en sociale netwerken en aan andere apps zoals games. Het zijn dus in de regel grootverbruikers.

Struikelende dino's

Wat de operators rest, zijn andere 'trucs', zegt Poulus: "Andere modellen, betere efficiency, samenwerken met andere operators door bouw en beheer van netwerken te delen, meer diensten slijten."

Ook bij een ander nieuw speerpunt van KPN, een betere reputatie, struikelt het concern gelijk uit de startblokken. In de rel rondom het gebruik van Deep Packet Inspection (DPI) heeft KPN het volgens Poulus volledig verprutst. "Dat laten die dino's dan ook weer gebeuren. Die hebben zo'n ineffectieve mediamachine. Ze hebben niet het vermogen om dit te counteren met een goed verhaal. Ongelooflijk, hoor. Echt heel slecht."