Europese mobiele operators frustreren VoIP

VoIP-diensten worden door bijna alle grote mobiele operators structureel gefrustreerd of geblokkeerd. Dat blijkt uit een inventarisatie van contractuele voorwaarden, netwerktests en incidentmeldingen verzameld door de Europese Voice on the Net Coalition (VON Europe). VON Europe is een lobbyclub van VoIP-aanbieders. Onder meer Google, Skype-eigenaar Microsoft en Viber zijn hier lid van.

Het discrimineren van soorten internetverkeer is een wijdverbreide praktijk. In ten minste 21 Europese landen hebben één of meerdere operators maatregelen tegen VoIP getroffen. Dat varieert van het verbieden in de algemene voorwaarden, het blokkeren van protocollen of applicaties tot het heimelijk afknijpen van bepaalde soorten internetverkeer.

Vodafone, KPN

Vooral Vodafone is actief met het verbieden en blokkeren van VoIP. Dat gebeurt in ten minste tien landen waar het actief is, waaronder Nederland. Maar ook KPN en zijn buitenlandse dochters doen flink mee. Zo is bij E-Plus VoIP bij sommige abonnementen verboden en knijpt de Belgische dochter BASE VoIP op het netwerk af, meldt het rapport van VON, dat Webwereld heeft ingezien.

De organisatie kan niet verzekeren of alle meldingen nog steeds actueel zijn, maar de boodschap is duidelijk: VoIP-diensten worden zwaar gediscrimineerd in Europa.

"We spitsen ons uiteraard toe op VoIP, maar deze problemen zijn fundamenteler. Of het nou VoIP is of iets anders, dergelijke blokkades bedreigen het open karakter van het internet", aldus Caroline De Cock, directeur van VON Europe tegen Webwereld.

Guerrillaoorlog

Volgens De Cock zien sommige VoIP-bedrijven zich gedwongen tot 'guerrillatactieken' om hun klanten te kunnen blijven bedienen, onder meer door het camoufleren van hun IP-verkeer. Dat kan bijvoorbeeld door het creatief omgaan met poorten en specificaties in de IP-header. Zo gebruikt Skype bijvoorbeeld al jaren poort 80, waarover 'normaal' webverkeer loopt.

In deze wapenwedloop zetten de operators vervolgens Deep Packet Inspection (DPI) in om VoIP en andere 'ongewenste' data er uit te filteren.

Aankomend BEREC-rapport

BEREC, de verzamelde Europese telecomtoezichthouders, doet momenteel een vergelijkbaar onderzoek naar netneutraliteit en blokkeer- en afknijppraktijken. Op basis van dat rapport, dat in februari uitkomt, zal eurocommissaris Neelie Kroes al dan niet maatregelen aankondigen om netneutraliteit Europabreed af te dwingen.

Nederland is het eerste Europese land dat netneutraliteit via de wet heeft afgedwongen. Die wet is overigens nog niet aangenomen, maar moet nog door de Eerste Kamer.

Nederland voorop

Caroline De Cock van VON Europe prijst de voortrekkersrol van Nederland. Dat betekent niet dat netneutraliteit per se met aparte wetgeving moet worden afgedwongen. Volgens haar zitten er in de huidige Europese richtlijn ook mogelijkheden om netneutraliteit af te dwingen.

De Cock: "Maar daarvoor is moed nodig. Het is spijtig dat Kroes zo'n afwachtende houding heeft aangenomen. In plaats van de nodige stappen lijkt het nu meer op een chachacha-dans met als grote vraag: waar gaat ze heen?"

KPN: geen VoIP-verbod meer

Webwereld heeft de Nederlandse operators om uitleg gevraagd over het huidige beleid ten aanzien van netneutraliteit en VoIP.

"Voor de nieuwe abonnementen van KPN en Hi sinds 5 september zijn er geen aanvullende voorwaarden ten aanzien van VoIP. Voor oudere abonnementen staat in de voorwaarden dat VoIP niet mag, maar er wordt niet gecontroleerd, geblokkeerd of anders getarifeerd", meldt KPN in een reactie.

Bij Vodafone is VoIP alleen toegestaan op het abonnement Bel+SMS+Web Smart (geïntroduceerd in augustus 2011) en op alle nieuwe iPhone-abonnementen vanaf oktober 2011. "Op alle andere abonnementen wordt VoIP geblokkeerd, maar kunnen klanten de Internet Bellen Blox aanschaffen om er gebruik van te maken", meldt het concern. Zo'n Blox kost 15 of 22,50 euro, afhankelijk van het abonnement. T-Mobile heeft nog niet gereageerd.

UPDATE 11.09 uur: reactie Vodafone toegevoegd.