Kamerleden lijken pornopiraten door SURFnet-fout

Grote ophef aanvankelijk: ip-adressen van de Tweede Kamer duiken op in BitTorrent-'onthuller' YouHaveDownloaded.com. Sappige details: niet alleen films en muziek, maar ook e-books, software en pornofilms zijn gedownload, én geüpload. Terwijl downloaden van films en muziek in Nederland legaal is, geldt dat niet voor e-books en software. En uploaden is illegaal voor alle auteursrechtelijk beschermde content.

Tv-series, Dreamweaver, paardenporno

Vanaf de 'schuldige' ip-adressen is content binnengehaald waaronder afleveringen van bekende tv-series als Sons of Anarchy en Terra Nova. Daarnaast het softwarepakket Dreamweaver van Adobe, de officiële biografie van wijlen Apple-topman Steve Jobs, en pornofilms waaronder ook een met dierenseks.

Die laatste is volgens de BitTorrent-indexering van YouHaveDownloaded.com in november vorig jaar gedeeld, waarbij dat ene ip-adres slechts één van de vele is. De pornofilm met de expliciete titel 'Monica Anal Horse' is op Twitter dinsdagmiddag 'trending topic' in Nederland geweest. Net zoals #TweedeKamer , waar juist nu de politieke discussie speelt over de aanpak van auteursrechtenschending online.

'Niet meer van ons'

Maar deze p2p-zaak blijkt heel anders in elkaar te zitten. De Tweede Kamer laat weten dat de bewuste ip-adressen niet meer van het Nederlandse parlement zijn. Al tien jaar niet meer. Maar de openbare adressendatabase van het officiële Europese internetregister RIPE NCC vermeldt nog netjes 'Tweede Kamer der Staten-Generaal' te Den Haag in de omschrijvingvelden bij de aanvullende informatie over de 'schuldige' ip-adressen.

In eerste instantie lijkt dit een slap excuus, en ligt een vergelijking met de 'spoofing'-verklaring die Buma/Stemra eerder gaf voor de hand. Die rechtenorganisatie werd eind vorig jaar door de database van YouHaveDownloaded.com gehaald. Die site brengt het wereldwijde BitTorrent-verkeer in kaart, op dit moment claimt de site zo'n 4 procent van de torrentdownloads te kunnen herleiden naar een ip-adres. Buma/Stemra stelde destijds dat zijn ip-adressen door onbekenden valselijk zijn 'opgegeven' voor p2p-verkeer, gespoofed dus.

Providerwissel

Woordvoerder David van der Houwen van de Tweede Kamer verklaart nu dat de Kamer lang geleden van provider is gewisseld. Wie de oude provider was, wordt niet medegedeeld. In de openbare RIPE NCC-database wordt bij de verdachte ip-adressen de Nederlandse netwerkorganisatie SURFnet genoemd. Van der Houwen bevestigt de toenmalige betrokkenheid van SURFnet. Die heeft echter niet als concrete internetprovider dienst gedaan, maar wel de betreffende ip-adressen verstrekt.

Woordvoerster Lonneke Walk van SURFnet legt aan Webwereld uit: "Lang geleden zijn deze ip-adressen aangevraagd bij SURFnet. Waarschijnlijk is de Tweede Kamer vervolgens van isp gewisseld en zijn er vervolgens andere ip-adressen in gebruik genomen", antwoordt de woordvoerster.

Tele2 bevestigt dat de Tweede Kamer inmiddels daar klant is. "Sinds 2006, voor diverse datadiensten", vertelt woordvoerder Jan Willem te Gussinklo van Tele2. Hij geeft ook aan dat het omstreden blok ip-adressen niet door Tele 2 wordt geleverd aan de Tweede Kamer.

Daar komt nog bij dat SURFnet stelt dat de betreffende ip-range (192.87.88.00 tot en met 192.87.88.255) geheel niet in gebruik is. Dat verklaart ook de melding 'niet valide' bij een lookup van de Whois-informatie voor die ip-adressen.

Wel/niet valide adressen

De SURFnet-woordvoerster licht nog toe dat vanwege het niet in gebruik zijn van de ip-adressen daarvoor ook de reverse DNS niet staat ingesteld. Dat betekent dat er geen domeinnaam gekoppeld is aan die ip-adressen. Regulier gebruik van bijvoorbeeld een website, op naam, is dan niet mogelijk.

Wel zijn andere internettoepassingen mogelijk, zoals ook BitTorrent-verkeer. Dat verloopt dan direct op het eigenlijke ip-nummer, net zoals bij individuele p2p-gebruikers. De koppeling van een domeinnaam aan een ip-adres is voor veel internettoepassingen namelijk niet noodzakelijk.

Volgens YouHaveDownloaded.com zijn deze adressen wel degelijk gebruikt voor p2p-verkeer. De makers van die p2p-indexeringssite reageren op vragen van Webwereld met de stelling dat een 'invalid ip-adres' helemaal niet bestaat. Volgens site-producer Suren Ter is SURFNet verantwoordelijk. "Zij bezitten het ip-adres en kunnen er dus mee doen wat ze willen", zegt hij.

SURFnet dus

Hij trekt in zijn antwoord de vergelijking met een aanrijding waarbij de dader doorrijdt. Het daarbij genoteerde kenteken staat op naam van 'Pietje Puk'. Die stelt bij navraag dat hij die auto weliswaar bezit, maar er nooit mee rijdt. " 'Hij staat al tien jaar geparkeerd in de garage.' Dat is wel mogelijk, maar wie zou jij geloven?" Daarmee legt de maker van de BitTorrent-indexsite de verdenking op SURFnet, of de huidige eigenaar van de bewuste ip-adressen.

Vragen van Webwereld aan RIPE NCC over deze vervuiling van de officiële lijst met ip-adressen staan nog uit. Het is in het officiële register dus niet met zekerheid te achterhalen wie die ip-adressen bezit en eventueel in gebruik heeft. SURFnet biedt uitkomst en stelt: de ip-range 192.87.88.0/24 is tien jaar geleden door de Tweede Kamer teruggegeven aan SURFnet. Sindsdien zijn die adressen niet meer opnieuw uitgegeven, aldus de woordvoerster.

Registratiefout

"Helaas is toen de registratie in de RIPE-database niet aangepast. Dit is vandaag alsnog gebeurd", zegt ze. De aanpassing is bij RIPE zelf inderdaad al doorgevoerd, maar nog niet bij andere Whois-sites. De ip-adressen in dat bereik zijn oorspronkelijk in 1993 door SURFnet uitgegeven aan de Tweede Kamer, "en als zodanig ook geregistreerd in de RIPE-database".

"SURFnet onderzoekt nog op technisch vlak hoe het kan dat deze adressen in YouHaveDownloaded.com zijn terechtgekomen." De netwerkorganisatie heeft deze bevindingen ook laten weten aan de Tweede Kamer. Het is onduidelijk waarom de teruggave van de ip-range niet is ingevoerd in de RIPE-database en hoe dat tien jaar lang onopgemerkt is gebleven.

"Het komt vaker voor dat ip-adressen wel aangevraagd worden, maar dat vervolgens niemand melding maakt dat deze ip-adressen niet meer in gebruik zijn. Dit komt omdat het een aantal jaar geleden vrij eenvoudig was om bij RIPE NCC nieuwe ip-adressen te krijgen", aldus Walk. "SURFnet is geen isp geweest van de Tweede Kamer, maar heeft ip-adressen beschikbaar gesteld destijds."

De tot vandaag niet aangepaste registratie van ip-adressen op naam van de Tweede Kamer, die tien jaar geleden zijn teruggegeven aan SURFnet:

Klik voor groot