Zwaar weer op komst voor telecombedrijven met UMTS

Nu het 3GSM World Congress in Cannes is afgesloten kan de balans opgemaakt worden. UMTS komt pas later dan verwacht beschikbaar en kan de nekslag betekenen voor telecombedrijven. Een overzicht.

Miljarden hebben de telecommaatschappijen betaald voor hun UMTS licenties. Maar alleen met de aankoop van een licentie is men er nog niet. Er moet ook nog een netwerk gebouwd worden. Daarvoor moeten de telecombedrijven ook miljarden euro op tafel leggen.

Het is de vraag of de investeringen de komende jaren terugverdiend zullen worden. Het is een gegeven dat het op dit moment niet goed gaat met de telecomsector in Europa. Dalende beurskoersen zorgen ervoor dat de bedrijven minder geld in kas hebben. Schuldenlasten van miljarden euro zijn niet bijzonder. Het gebrek aan geld maakt het moeilijker voor de bedrijven om de ambitieuze plannen te financieren.

De meeste Europese telecombedrijven hebben de consument beloofd dat voor het einde van 2002 de nieuwe netwerken operationeel zijn. Inmiddels is deze streefdatum bijgesteld. Naar alle waarschijnlijkheid zal het op zijn vroegst 2004/2005 worden. Op het congres in Cannes sprak het Franse Alcatel al zijn bezorgdheid uit over de vertraging.

Jim Healy, voorzitter van de GSM Association, zei tegen BBC Online dat het nog wel drie tot tien jaar zal duren voordat UMTS stevig voet aan de grond in Europa krijgt. "Dat kan voor problemen zorgen omdat de meeste UMTS-licenties maar voor twintig jaar gelden."

Om te overleven zullen de Europese telecombedrijf moeten gaan samenwerken. Volgens onderzoeksbureau Forrester laat UMTS de komende jaren een flinke 'shake-out' zien onder de Europese telecombedrijven. Lars Godell van Forrester denkt dat alleen de grote spelers als winnaars uit de bus komen. Hij denkt daarbij aan Vodafone, Deutsche Telekom en France Télécom. Godell ziet kansen voor KPN, maar die zijn niet erg groot.

Samenwerking betekent dat de kosten van het opzetten en in standhouden van de netwerken gedeeld kunnen worden. In Duitsland overwegen de zes winnaars van de Duitse UMTS-veiling een samenwerking om de hoge kosten te drukken. Viag Interkom, MobilCom en het Spaanse Telefonica maakten maandag bekend dat ze een samenwerking overwegen. Met de samenwerking denken de bedrijven 20 tot 40 procent te kunnen besparen op de kosten.

Het opzetten van een nieuw telefoonnetwerk met allerlei multimediamogelijkheden is de ene kant van de medaille. Aan de andere kant staat de consument, een niet onbelangrijke schakel. De investeringen moeten immers terugverdiend worden met het afzetten van de diensten aan de gebruikers.

De vraag is alleen of de consument wel warm zal lopen voor de nieuwe mogelijkheden van de mobiele telefoon, zoals het downloaden van filmfragmenten, opvragen van beurskoersen en het spelen van spelletjes. Uit een recent onderzoek van Accenture blijkt dat de consument nu al nauwelijks warm loopt voor eenvoudige extra diensten via de GSM-telefoon

Er zijn ook analisten die denken dat het allemaal wel meevalt. "Gedurende de eerste paar jaar zullen het voornamelijk professionele gebruikers zijn die zich abonneren. Dat komt omdat de prijzen dan nog hoog zullen zijn", meent Nigel Deighton, analist van onderzoeksbureau Gartner. "Pas later zullen de consumenten zich aandienen. Als de prijzen dalen."