Rfid-experiment AMC smaakt naar meer

In opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onderzocht het AMC in hoeverre de radio frequency identification techniek (rfid) een toegevoegde waarde kan hebben. Het ziekenhuis startte hierop een experiment samen met de bedrijven Capgemini, Oracle, Geodan en Intel. "Wij gaan hier sowieso mee verder', stelt Oracle-topman Charles Scatchard. 'Of dat nu in Nederland is of in een ander land."

Het experiment had drie speerpunten: de logistiek in een operatiekamer monitoren, het traceren van materialen en het traceren en monitoren van bloedzakken. Naast het gebruik van rfid werden er handmatig controles uitgevoerd om te zien of de data overeen kwam met de data geproduceerd door rfid-chips.

Voor het experiment is er in het AMC apparatuur geïnstalleerd om de chips te monitoren. Tevens zijn patiënten en personeel gevraagd om deel te nemen aan het experiment. "Een obstakel in een experiment als dit is zeker niet op de eerste plaats de techniek", weet Robert Stegwee van Capgemini. "Het voorlichten en betrekken van personeel is daarbij ook een uitdaging." Piet Bakker van het AMC: "Het personeel kreeg al snel een Big Brother-gevoel. Daarom hebben we informatie verzameld rond functieniveau en niet op basis van personen."

Patiënten bleken minder problemen te hebben met het onderzoek. Er deden 155 patiënten mee aan het experiment. Twee mensen weigerden mee te doen. "Eén er van op basis van religeuze overtuigingen", vertelt Henk Greuter van het AMC. "De ander was simpelweg té ziek om zich hier mee bezig te houden." Op de chip werd geen privacygevoelige informatie opgeslagen. Dergelijke gegevens worden bij het lezen van de chip opgeroepen uit een andere database.

Interferentie

Los van de menselijke overwegingen, liep men ook tegen technische problemen aan. "Er bleek interferentie op te treden met de medische apparatuur, wanneer we gebruikmaakten van passieve rfid-chips", aldus Stegwee. "Vandaar dat we actieve rfid-tags hebben gebruikt die een zogeheten wake-up-functie hebben. De chip geeft pas informatie af wanneer deze wordt wakker gemaakt door een rfid-lezer." Probleem hierbij is wel dat actieve rfid-chips nog niet gestandardiseerd zijn. Iets wat volgens Stegwee in de toekomst zeker moet plaatsvinden.

De passieve chips werden wel ingezet, evenals de actieve chips, bij de bloedzakken. Volgens Europese richtlijnen mag bloed niet te lang boven een bepaalde temperatuur komen. "Het is vrijwel onmogelijk om dit constant te meten, behalve wanneer je rfid gebruikt", vertelt Henk Scholten van Geodan. "Tevens weet je altijd waar het bloed zich op dat moment bevindt." Bijkomstig probleem bleek het aanleveren van de zakken te zijn. Doordat deze gestapeld worden, is het uitlezen van de chips erg lastig. Voor de operatiekamer hadden de chips wel degelijk toegevoegde waarde. Indien er per ongeluk verkeerd bloed wordt geleverd, springt het scherm in de kamer direct op rood waardoor het personeel weet dat de verkeerde zak is geleverd.

Piet Bakker van het AMC tempert het enthousiasme van de deelnemende bedrijven. "Er is geen duidelijke return on investment. Indirect kan er geld bespaard worden doordat er bijvoorbeeld minder bloed vernietigd hoeft te worden conform de Europese richtlijn." Desondanks wegen de baten nog niet op tegen de kosten. "Een ziekenhuis zal altijd afwegen of het de investering financieel terug kan verdienen of dat de veiligheid van de patiënt er op vooruit gaat. Dat is nu nog niet bewezen, maar we zijn nog druk bezig alle data te analyseren", aldus Bakker. "Rfid is mooi, maar nog te experimenteel om in te zetten in ziekenhuizen. Je praat in dit geval over een investering van 1,5 miljoen euro waarmee een beperkt deel van het ziekenhuis voorzien wordt van de apparatuur."

Melt down

"Desondanks kan een nieuwe techniek ook nieuwe problemen met zich mee brengen", vervolgt Bakker. "Zo is één patiënt voorzien van een verkeerde polsband met rfid-tag. Dat is tijdig gesignaleerd, maar het toont aan dat een nieuwe techniek nieuwe risico's met zich meebrengt." Tevens had het ziekenhuis aan het begin van het experiment te maken met een totale uitval van het systeem. Aanvankelijk dacht men aan een softwareprobleem, maar het bleek om een productiefout van de rfid-chips van het bedrijf Avonwood te gaan.

Alle partijen zijn het er echter over eens dat het experiment veel interessant materiaal heeft opgebracht. Zij willen er allen mee doorgaan, waarbij geld het voornaamste probleem lijkt te zijn. Oracle twijfelt echter niet. "Dit is een enorme markt waar we al in actief zijn. Wij gaan hier zeker mee door", aldus Scatchard.