'Ministerie liet steken vallen bij kwestie stemmachines'

"Op het ministerie is weinig ervaring en amper kennis beschikbaar om zelf een oordeel over de (Regeling voorwaarden en goedkeuring) stemmachines te kunnen vormen." Dat staat in het rapport (pdf) van de Commissie Besluitvorming Stemmachines.

Volgens de onderzoekers zijn er in het afgelopen halfjaar hiaten in de wet- en regelgeving naar voren gekomen. Zo ontbreekt het aan regels voor de verzegeling, opslag en transport van stemmachines. Ook zijn er geen eisen gesteld aan het gebruik van stemmachines.

Volgens de commissie is niet alle software die bij het verkiezingsproces wordt gebruikt, onderworpen aan goedkeuringstests. "Bovendien zijn de broncodes niet openbaar en zijn deze ook niet bij het ministerie bekend."

De commissie spreekt wel haar lof uit over het handelen van verantwoordelijk minister Nicolaï. Hij heeft tijdens de voorbereidingen van de verkiezingen voor de Tweede Kamer en provinciale staten adequaat gehandeld, aldus de commissie.

"De stralingsnorm die Nicolaï hanteerde bij de stemmachines was terecht", zo luidt het oordeel. De norm houdt in dat de straling die kan worden opgevangen binnen een straal van vijf meter en waarvoor bij de reproductie geavanceerde apparatuur nodig is, als een stemgeheim 'aanvaardbaar risico' wordt beschouwd.

De ophef over de stemmachines ontstond naar aanleiding van een tv-programma waarin werd gedemonstreerd hoe makkelijk uitgebrachte stemmen op afstand kunnen worden opgevangen en uitgelezen.

Naar aanleiding daarvan besloot minister Nicolaï vorig jaar oktober om het gebruik van stemmachines in 35 gemeenten te verbieden. Uit onderzoek van de AIVD blijkt later dat de Sdu-stemmachines straling afgeven die op een afstand van tientallen meters is op te vangen.