D66: 18 maanden bewaarplicht schendt mensenrechten

Dat stelt D66-leider Alexander Pechtold in een amendement. Het voorstel voor de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens werd eerder deze maand naar de Tweede Kamer gestuurd. In het voorstel negeert het kabinet het advies van de Raad van State om te kiezen voor een kortere bewaartermijn dan de achttien maanden die de regering eerder al aankondigde.

Afgelopen week diende D66-leider Alexander Pechtold het eerste amendement voor de wet in. Daarin stelt hij voor de bewaartermijn te veranderen in zes maanden. Dat is de minimale termijn volgens de Europese Richtlijn.

Volgens Pechtold zou een bewaartermijn van anderhalf jaar in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vanwege het 'fundamentele recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer'. 'In artikel 8 van het EVRM is bepaald dat inmenging van het openbaar gezag in dit fundamentele recht alleen is toegestaan indien dit in een democratische samenleving noodzakelijk is', aldus Pechtold in de toelichting bij zijn amendement.

De D66-leider uit forse kritiek op de Memorie van Toelichting die het kabinet onlangs met het wetsvoorstel meestuurde. Daarin wijst de regering erop dat strafrechtelijke onderzoeken niet mogen mislukken door een te korte termijn. Volgens Pechtold heeft echter geen enkel onderzoek aangetoond dat een langere termijn dan de nu door telecomaanbieders gebruikte drie tot zes maanden daarvoor nodig is. 'Bovendien zijn geen gegevens bekend van onderzoeken die door een te beperkte termijn van drie maanden niet zijn geslaagd en er bestaan evenmin gegevens die de noodzaak van een langere termijn aantonen.'

Volgens Pechtold staat het vermeend nut van de lange opslag niet gelijk aan de noodzaak. Ook is de termijn van 18 maanden internationaal afwijkend, schrijft hij, 'nu Duitsland, Oostenrijk, Luxemburg, Finland, Zweden en Tsjechië een termijn van zes maanden aanhouden en Frankrijk, Denemarken, Spanje en België voor een bewaartermijn van twaalf maanden kiezen'.

Wanneer het wetsvoorstel door de Kamer wordt behandeld is nog niet bekend. Rond de behandeling werden afgelopen week nog enkele documenten openbaar, zoals de standpunten van verschillende betrokken partijen uit de internet- en telecomwereld en die van de Raad van Hoofdcommissarissen. In een brief uit januari pleit secretaris Aad Meijboom van de Raad van Hoofdcommissarissen voor een termijn van 24 maanden en de opslag van meer gegevens dan in de EU-richtlijn is vastgesteld. Daarbij gaat het om 'gegevens over welke websites bezocht zijn en gegevens over de bron en de bestemming per IP-pakket'.

Meijboom betreurt het als alleen internetproviders en niet hostingbedrijven onder de wet zouden vallen. 'De bewaarplicht omvat dus niet een e-mail afkomstig van domeinen die niet aangeboden worden in het kader van het aanbieden van een internettoegangsdienst, zoals bedrijfsemail. Ook emaildiensten zoals Hotmail vallen niet onder de bewaarplicht.'

De Raad van Hoofdcommissarissen noemt de moord op Theo van Gogh als voorbeeld van een onderzoek die baat zou hebben gehad bij een bewaarplicht van 24 maanden. 'In de Theo van Goghzaak werden de opsporingsmogelijkheden beperkt door het feit dat de verkeersgegevens, ouder dan 6 maanden, waren vernietigd.' Ook zou een langere termijn volgens de Raad 'de internationale samenwerking ten goede komen, gezien de tijdrovende juridische procesgang die nog altijd gemoeid gaat met internationale verzoeken om rechtshulp'.

Het College Bescherming Persoonsgegevens uitte begin dit jaar forse kritiek op het wetsvoorstel, niet alleen vanwege de lange termijn maar ook omdat ook locatiegegevens van mobiele bellers zouden worden opgeslagen en het toezicht op de uitvoering niet goed zou zijn geregeld.