Aanbestedingsperikelen fiscus mogelijk kostbare grap
Gepubliceerd: Woensdag 28 november 2007
Auteur: Brenno de Winter
Het gunnen van een contract aan IBM door de Belastingdienst kan de belastingbetaler fors geld kosten.
Dat voorziet IT-jurist Walter van Holst van adviesbureau Mitopics in een interview met Webwereld. Hij wijst erop dat de Europese Commissie dwangsommen kan opleggen of zelfs kan bevelen om een opdracht op te schorten en opnieuw aan te besteden. "Dat gebeurt niet heel vaak, maar in België is ooit de aanbesteding van bussen stilgelegd."
Nederlandse rechter
De meest voorkomende situatie is dat een overheid via een kort geding door een leverancier gedwongen wordt aan te besteden. Zoiets gebeurde afgelopen augustus toen de staat door de rechter werd gedwongen de chipkaart in paspoorten Europees aan te besteden. Getronics PinkRoccade miste een kans, omdat SDU de order op basis van een contract uit 1999 had gekregen.
In het geval van de Belastingdienst kan niet meer aanbesteed worden nu de opdrachten al lopen. Van Holst vreest nu dat andere relevante leveranciers een schadevergoeding zullen eisen. Hij wijst erop dat in een extreem geval de overheid de gederfde netto-winst van andere serieuze kanshebbers moet vergoeden.
Zelden totale vendor lock-in
"Voor een deel geldt dat diensten rond specifieke IT-componenten, zoals onderhoud van software, moeilijk aan te besteden zijn omdat de leverancier veelal een monopoliepositie heeft, voor andere dienstverlening geldt dit niet automatisch. Het is veelal denkbaar dat een andere marktpartij consultancy kan bieden en daarbij gaat het vaak om forse bedragen", weet van Holst.
Hij benadrukt dat overheden vaker denken dat hun geval te specifiek is om aan te besteden. Maar diezelfde overheden dat veelal pas zeker kunnen weten als ze volgens de regels aanbesteed hebben. In het geval van de Belastingdienst gaat het om grote bedragen. In 1999 ging het al 120 miljoen euro, terwijl de grens voor aanbesteding op 100.000 euro ligt.
De uitleg van de staatssecretaris van vorige week roept bij hem dan ook meer vragen op dan dat het antwoorden geeft: "Een onbevooroordeelde lezer van de laatste brief van de staatssecretaris zal zich hardop afvragen of dit werkelijk zo is, laat staan een leverancier die dit als broodroof ervaart. Extra wrang is het dat dezelfde rijksoverheid streng is voor lagere overheden die onjuist aanbesteden en dwangsommen uit Brussel doorzet naar beneden. Helemaal zuur is het dat het om de Belastingdienst gaat, bepaald niet bekend om coulance bij overtreding van belastingregels."
