Hogeschool Leiden biedt forensisch ict

"We gaan niet inzoomen op een achteruitkijkspiegel om in een reflectie het intoetsen van een pincode haarscherp in beeld te krijgen", vertelt informaticadocent Peter van der Wijden. Hij is bezig met de inrichting van deze nieuwe studierichting. "Dus niet van dat soort CSI-achtige zaken."

De toevoeging van forensisch ict aan de informaticaopleiding aan de Hogeschool Leiden gaat over het dusdanig vergaren van bewijsmateriaal dat het juridisch geldig is. "Afgestudeerde studenten moeten in staat zijn om in de rechtbank bewijsmateriaal te presenteren dat stand houdt." Van der Wijden legt uit dat dit zowel forensisch onderzoek ván ict als regulier forensisch onderzoek mét ict-middelen omvat.

De nadruk ligt toch wel op het eerste, zegt de informaticadocent. Hij geeft aan dat er een flinke en groeiende markt is voor mensen die daar verstand van hebben. "Onze studenten moeten straks niet alleen als forensisch onderzoeker aan de slag kunnen, maar ook als beveiligingsdeskundige. Om problemen te voorkomen, en om te zorgen voor juridisch houdbare bewijzen, zoals logbestanden, als er wel wat verkeerd gaat."

Twee disciplines

"De meeste ict'ers hebben geen verstand van juridische zaken. Zij beseffen lang niet altijd dat onderzoek van een computer dat bewijsmateriaal aantast. En de meeste juristen weten niets van ict. Zij denken wel dat een mailadres echt aangeeft dat een bericht daar vandaan komt", schetst de docent de kruisbestuiving van de nieuwe studierichting. Daarnaast komt er ook ethiek bij kijken, dat zal één van de studiemodules zijn bij forensisch ict.

Van der Wijden heeft nu nog geen goed beeld van het type student dat hier op af komt, of het type dat de opleiding wil aantrekken. "In ieder geval mensen die graag onderzoeken, puzzelen, en zaken willen oplossen." Voor het curriculum gelden ook basisvaardigheden van informatici, zoals kennis van databases, programmeren, en besturingssystemen.

De nieuwe studierichting forensisch ict valt onder de propedeuse en is goed voor zo'n 10 tot 12 studiepunten. In totaal telt dat eerste studiejaar 60 studiepunten. In de loop van dit studiejaar (2009-2010) wordt deze informaticarichting verder ingevuld om een volwaardige studiespecialisatie te worden. Die 'minor' informatica moet dan het jaar erop van start gaan.

Politie en Justitie

De Hogeschool werkt voor de opleiding ook samen met de politie. Dat is een structurele samenwerking, verklaart Van der Wijden. Bijvoorbeeld voor lessen hoe je rechercheert. "Dus hoe je mensen in de gaten houdt van wie vermoedt wordt dat ze betrokken zijn bij een misdrijf, zoals dat juridisch correct heet." Daarnaast is er contact met recherchebureau Hoffman, ict-securitybedrijf Fox-IT, het NFI (Nederlands Forensisch Instituut) en natuurlijk het Openbaar Ministerie.

"De politie ziet een groeiend aantal vacatures op dit gebied. Die vacatures zien jij en ik niet letterlijk, want ze worden maar zelden geplaatst. Dat kost namelijk veel geld en er is toch bijna geen aanbod." De meeste forensisch ict-experts nu zijn ex-politiemensen, die zelf hebben 'doorgeleerd', legt de informaticadocent uit. "En we hebben het nu alleen nog over de bewijs-leverende kant. Maar ook verdedigers hebben behoefte aan forensisch ict-experts." Dat is dan als expert-getuige, maar ook om bijvoorbeeld digitaal bewijsmateriaal weer te ontleden of ontkrachten.

Informatiebijeenkomst

Aanstaande donderdagavond is er een open informatiebijeenkomst over deze nieuwe studierichting. Daar spreken ook vier experts: een digitale rechercheur, een bedrijfsrechercheur, een fraude officier van het Openbaar Ministerie, en een student die stage loopt bij het FIOD.