Multicores zetten prijsmodellen op hun kop

De multicores hebben tot tweespalt geleid in de softwaremarkt. Enerzijds zijn er de leveranciers die hun prijzen nu per kern berekenen. Meest uitgesproken daarin is Oracle, overigens niet geheel tot ieders tevredenheid.

"Ik moet nu twee keer zoveel betalen voor mijn Oracle-installatie, terwijl de meerwaarde daarvan helemaal niet komt uit Oracle maar uit de duurdere processor die ik heb gekocht", aldus een Oracle-gebruiker.

Jacqueline Woods, Vice President of Global Pricing and Licensing Strategy, is de enige bij Oracle die over hun prijsmodel mag praten. "Als je naar een restaurant gaat en twee appels bestelt, maakt het niet uit hoe die worden opgediend," zegt zij. "De appels kunnen op één of twee schalen worden gelegd. In beide gevallen eet je twee appels. Processorlicenties werken hetzelfde. Klanten betalen voor het aantal processors dat zij gebruiken, of ze nu op één of twee chips zitten."

Toch moest Oracle deze zomer tegemoet komen aan de ernstige bezwaren van zijn klanten en zijn licenties iets versoepelen. Voor een multicore-machine wordt inmiddels niet meer de hele mep in rekening gebracht, maar driekwart daarvan. Omdat omhoog moet worden afgerond, treedt de korting echter pas in werking vanaf vier kernen.

Voor een enkele dualcore-processor en voor Oracle Standard Edition One en Standard Edition hoeft niet extra te worden betaald, maar de prijsstelling voor een configuratie met vier X86-kernen is hiermee nog steeds drie keer zo duur als die van andere leveranciers.

Net als Oracle heeft ook BEA onlangs bakzeil moeten halen. Dat bedrijf rekende tot voor kort een kwart extra voor multicores. Inmiddels is men daar van af gestapt voor processores met twee kernen.

Ook bij IBM treffen we een dergelijke tweedeling in zijn licenties. Voor de multicores van Intel en AMD rekent IBM gewoon af per socket, terwijl voor de eigen Power-processors, gebruikt in de highend servers, wel per kern wordt gerekend.

Aan de andere kant van het kamp treffen we de leveranciers die gewoon zijn blijven vasthouden aan hun prijs-per-socket licenties. Behalve Intel en AMD zelf zijn dat bijvoorbeeld VMware, Sun en Microsoft. Deze laatste hoopt op deze manier wat marktaandeel weg te kunnen snoepen van de andere grote spelers in de softwaremarkt.

Basiseenheid

Wie er in deze discussie gelijk heeft hangt natuurlijk af van wat je als basiseenheid beschouwd. Zie je een enkele kern als een volledige processor, dan is het licentiemodel van Oracle helemaal niet onredelijk. Zie je de complete processor als een enkelvoudig onderdeel, en tel je dus sockets, dan heeft Oracle op deze manier zijn prijzen weten te verveelvoudigen.

Tot deze laatste conclusie kom je als je ziet hoe Intel en AMD zelf tegen hun nieuwe processors aankijken. Voor hen is het hele multicore-concept niet in eerste instantie een manier om een dualcore-configuratie die eerst op twee aparte sockets in een systeem werden geïnstalleerd nu in één package aan te bieden.

Waar gebruikers altijd een gestage verbetering van de prestaties verkregen door processors met steeds hogere kloksnelheden, slimmere ontwerpen en grotere caches in te zetten, moet die performance verbetering steeds meer komen uit parallellisering van de instructiestromen. In die zin zijn multicores niet fundamenteel verschillend van complexe, brede pijplijnarchitecturen.

Hogere snelheden en grotere caches zijn met name onaantrekkelijk vanwege de grote hoeveelheid warmte die dergelijke technologieën afgeven. Daarnaast wordt het verschil in snelheid tussen de processor en zijn periferie steeds groter, wat het moeilijk maakt de extra snelheid ook daadwerkelijk te benutten. Tenslotte zijn de opbrengsten van nog bredere pijplijnen beperkt doordat het steeds moeilijker wordt de afzonderlijke rekeneenheden continu bezig te houden.

Intel en AMD zelf zijn dan ook van mening dat licenties niet per kern maar per socket moeten worden berekend. Dat zie je bijvoorbeeld ook terug in het nieuwe nummeringschema van Intel. Daarin worden de nieuwe processors niet meer aangeduid aan de hand van hun prestaties of de kloksnelheid, maar in performance per watt.

Nieuwe prijsmodellen

Dit soort gesteggel over berekeningsmethoden zullen we in de toekomst nog regelmatig zien. Volgend jaar zullen bijna alle nieuwe modellen van Intel dualcore-chips zijn. Aan quad-cores wordt gewerkt.

Behalve de multicores zorgen echter ook virtualisatie en utility computing voor verschuivingen in de prijsmodellen. De kosten zullen op termijn steeds meer worden gebaseerd op de daadwerkelijk verbruikte rekenkracht en opslagcapaciteit.

De nieuwe Virtual Licensing van Microsoft is daar een voorbode van. Vanaf 1 december kunnen meerdere instanties van hun server software goedkoper op een enkel systeem worden gedraaid en gemakkelijker over verschillende systemen worden gemigreerd. Het prijsmodel is gebaseerd op het totale aantal kopieën dat tegelijkertijd wordt gedraaid. Voor de applicaties wordt niet meer betaald voor het hele systeem maar per virtuele processor.

Analisten voorspellen dat ook de bestaande prijsmodellen van andere leveranciers op de schop zullen gaan. Bovendien zal Oracle volgens hen gedwongen worden zijn berekeningsmethoden verder te versoepelen. Sommige softwareleveranciers zullen terug gaan naar per-user licenties of industriespecifieke vormen zoals SAP die hanteert. Oracle heeft al aangekondigd zich meer te zullen richten op verticale markten en hun prijsmodel daar op aan te passen.

Bron: Techworld