Een toekomst zonder softwareontwikkelaars?

Enkele jaren geleden werkte de zelfbenoemde niet-ontwikkelaar Kevin Smith voor een softwarebedrijf dat een project tracking tool probeerde te bouwen met behulp van Microsoft .Net. Zo'n vijftien ontwikkelaars waren er een jaar mee bezig, en het resultaat leek nergens naar. "Toen we meer dan een miljoen dollar hadden verbrand en we nog steeds geen product hadden, trok het bedrijf de stekker eruit," zegt Smith, die nu managing partner is bij NextWave Performance.

Nextwave nam het idee over, maar kreeg te maken met dezelfde tijd- en budgetproblemen. "Ik zei op een gegeven moment: 'Ik doe het zelf wel. Ik ga gewoon code leren'," vertelt Smith. Na wat gefrustreerd rondzoeken vond hij Coghead, een webapplicatie voor de ontwikkeling van webapplicaties zonder coderen. Vervolgens bouwde Smith de belangrijkste onderdelen van zijn tracking tool zelf, in minder dan 30 dagen.

"Ik liet mijn zakenpartner laatst wat van mijn werk zien, en hij kijkt me aan en zegt: 'Hoe verdienen die programmeurs eigenlijk nog geld?'," vertelt Smith. "Het gooit het hele verhaal op zijn kop. Het verandert ontwikkelaars van tovenaars, die het spreukenboek kunnen lezen en begrijpen, in business analysts, die doorzien welke doelen ze willen bereiken en welke processen daar bij horen."

Dat gaat misschien wat ver, maar het is zeker waar dat doe-het-zelf applicatie-ontwikkeling nog nooit zo aantrekkelijk is geweest. Nu IT-budgetten onder druk komen te staan, en de relatie tussen de IT-afdeling en de business verder verslechtert, mag het geen verbazing wekken dat de belofte van goedkope 'ontwikkeling zonder programmeren' buiten IT om nogal aanlokkelijk klinkt voor de zakelijke kant van de ondernemingen.

Coghead en anderen, zoals Caspio, Zoho en Wufoo, zijn in feite niet meer dan de meest recente pogingen om applicatieontwikkeling naar de massa te brengen. Van Cobol tot 4GL tot scripttalen tot, onlangs nog, Microsofts Oslo voor modelgebaseerde softwareontwikkeling, wordt geprobeerd programmeren eenvoudiger te maken voor niet-programmeurs. En nu is het de CEO van Coghead, Paul McNamara, die gelooft dat cloud computing tools het aantal potentiële softwareprogrammeurs in de wereld zal vertienvoudigen.

Er zijn gebieden waar codeloze softwareontwikkeling logisch is; met name zakelijke applicaties met meerdere records, business logic, meldingen en andere redelijk eenvoudige functies. Jim Heagney bijvoorbeeld, een accounting en systems consultant, maakte gebruik van zijn ervaring met Great Plains en andere ERP integratieprojecten om een planner voor virtuele events te ontwikkelen, die hij Inexpo noemt.

Met behulp van Coghead kon Heagney, ook al zo'n zelfverklaarde niet-ontwikkelaar, Inexpo bouwen om zo alle activiteiten te managen die komen kijken bij de productie van een virtueel webgebaseerd evenement, inclusief facturen, uitgaven, bestelformulieren en andere transacties. Inexpo werkt zelfs samen met een boekhoudsysteem 'op alle relevante niveau's', zegt Heagney. Hij bouwde de applicatie in slechts zes maanden (en hij werkt parttime).

Iedereen die wel eens een macro heeft geschreven, of enigszins overweg kan met Excel spreadsheetformules, heeft voldoende bagage om applicaties te bouwen met Coghead, zegt McNamara. Een mens heeft slechts heel oppervlakkige kennis nodig van relationele databases, zoals weten hoe je verschillende facturen kunt koppelen aan afzonderlijke klanten. Dat klinkt simpel genoeg, maar het probleem is dat zelfs ervaren zakelijke leidinggevenden, die precies weten hoe ze ingewikkelde databaseapplicaties moeten bedienen, meestal geen flauw idee hebben van wat er op de achtergrond gebeurt, zegt Heagney.

Daarnaast ziet ook Heagney nog wel wat beperkingen aan wat Coghead tegenwoordig te bieden heeft. De software kent bijvoorbeeld geen eenvoudige manier om grote veranderingen door te voeren of complexe velden te creëren. En net als met alle cloud-systemen is rapporteren een probleem omdat er maar beperkte toegang is tot de back end. "Eén gedeelte dat ik niet heb kunnen schrijven was het algemene register (de kern van ERP). Dat is op dit moment een probleem vanwege de manier waarop de tabellen werken," zegt hij.

Peter Wayner, analist bij het InfoWorld Test Center in Amerika en tevens softwareontwikkelaar, gaat zelfs nog een stap verder: "In feite is Coghead niet meer dan een mooie frontend voor een spreadsheet." Maar Wayner erkent wel dat er grote potentie in zit: "We komen al aardig in de buurt van een situatie waar mensen snel Web-applicaties kunnen bouwen bovenop allerlei soorten database-tabellen."

Recht tegen een muur van desillusie

Maar verkoop je applicaties niet voordat de beer op de weg geschoten is. Codeloze software-ontwikkeling is niet zo eenvoudig als de voorbeelden van Heagney en Smith doen voorkomen, zegt ook Forresters Gualtieri. In feite kunnen niet-programmeurs die de doe-het-zelf-route volgen zich maar beter voorbereiden op een flink aantal beproevingen.

Gualtieri gelooft dat veel zakelijke gebruikers tot aan hun nek zullen wegzinken in de mogelijkheden. Ze zullen gefrustreerd raken omdat ze vergissingen zullen maken waar ontwikkelaars maar al te bekend mee zijn, zoals niet helder voor ogen hebben wat ze precies willen doen, de verkeerde tools kiezen, en het project niet fatsoenlijk in kaart brengen. Of, simpel gezegd: vroeg of laat leggen ze het hoofd in de handen als blijkt dat het niet meer gaat lukken een tabel met een afbeelding aan een van de cellen toe te voegen.

"Het heeft me weinig tijd gekost om een vage foutmelding te genereren, zo eentje waar gewone sterfelingen zich lam van schrikken maar waar echte programmeurs hun mouwen nog eens voor opstropen," schrijft Wayner in een review van Coghead. "De drag-and-drop tool ziet er wel leuk uit, maar ik denk dat de meeste serieuze Coghead-programmeurs toch wat BPEL syntax zullen moeten leren, en dan terug moeten werken om uit te vinden waarom iets precies niet werkt." Anders gezegd: software als Coghead vereist geen programmeerwerk, maar het eist wel van je dat je denkt als een ontwikkelaar.

De gemiddelde zakelijke leidinggevende loopt tegen een muur op als hij probeert dit helemaal zelf te doen, beaamt Heagney. Om die reden komt 60 procent van de Coghead inkomsten binnen via het kanaal waar in elk geval enige technische ervaring en hulp beschikbaar is.

Een simpele webapplicatie kan ook uitgroeien tot een monster waar dagelijks meer gebruikers en functies aan worden toegevoegd. Het kan zo groot en zo onhandelbaar worden dat de IT-afdeling alsnog zal moeten ingrijpen om de boel te redden. Of een bedrijf zal een Coghead-programmeur moeten inhuren om de applicatie te ondersteunen. "Iemand moet toch begrijpen hoe de interne architectuur van die toepassingen in elkaar zit, al is het maar om de integriteit te beschermen," zegt Yefim Natis, analist bij Gartner.

Natis lacht om het idee dat codeloze software het bestaansrecht van de traditionele ontwikkelaars zou bedreigen. "Als applicaties worden ontwikkeld met zwaar gebruik van metadata, hoogst productief en eenvoudig te gebruiken, dan ben je aan het configureren, niet aan het programmeren," zei hij. "Programmeurs moesten de omgeving bouwen waarin een deel van de parameters aangepast kan worden door zakelijke gebruikers."

Iedereen is het er graag over eens dat de kloof tussen de business analist en de softwareontwikkelaar zich zal gaan sluiten, en dat ontwikkelaars dus meer zakelijk inzicht gaan ontwikkelen. Maar programmeurs zullen weinig te duchten hebben van business analysts die denken dat ze zakelijke toepassingen kunnen schrijven zonder enige programmeerkennis. "Je hebt nog steeds mensen nodig die weten hoe ze algoritmes moeten bouwen die met data en processen kunnen omgaan," zegt Natis. "De manier waarop die algoritmes worden uitgedrukt verandert misschien, maar de algoritmes zelf veranderen niet."

Zelfs als zakelijke gebruikers wat meer gevoel ontwikkelen voor technologie en een grotere bijdrage gaan leveren aan applicatieontwikkeling (en als ze bovendien hun eigen pc's eens gaan managen), blijft staan dat programmeurs niet uit beeld verdwijnen. In feite kon het leven zelfs wel een sinteressanter worden voor programmeurs, zegt James Owen, van Knowledge-Based Systems, een consultant die zich specialiseert in business rule management systemen.

Codeloos programmeren, waaronder systemen die op business rules zijn gebaseerd, wordt verkocht op de aanname dat "business analysts in staat zullen zijn hun zakelijke logica toe te passen zonder ook maar iets te begrijpen van de onderliggende code," legt Owen uit. "Als het hoger management zich realiseert dat ze nu meer kunnen doen met het zelfde personeel, zien ze meteen de softwarebomen de hemel in groeien." Maar er zit een grens aan codeloos programmeren, en dus krijgen de IT-programmeurs de taak toegeschoven om de architectuur en het framework te verzorgen voor die hoogstammige dromen. "En zo leiden die dromen tot meer werk voor de IT-programmeurs," zegt Owen. "En dan wordt het pas echt leuk."

Vertaald van Infoworld.com (origineel) door Infoworld.nl.

Bron: Techworld