Is open source een technologische koevoet?

Het is duidelijk dat open source zelf geen einddoel is. Het is een katalysator. Het zorgt ervoor dat andere dingen kunnen gebeuren. Open source is het steunpunt waar het breekijzer op rust dat de wereld zal veranderen. Maar zelf is het dat breekijzer niet.

Open source kan op zichzelf de status quo niet veranderen. Dat is helemaal duidelijk geworden nu we ons na een tien jaar durende hype nog steeds in dezelfde positie bevinden als eerst. Nee, open source moet met iets anders worden gecombineerd - doorgaans een technologie. Dat kan het Web zijn, zoals in het geval van Mozilla, of een hardwareplatform, zoals in het geval van de recente netbookrevolutie.

Hieronder bespreek ik een aantal van de grootste uitdagingen voor de huidige status quo in de informatica. In elk van de gevallen speelt open source een rol. Nu pas, zo'n tien jaar nadat de open source-revolutie had moeten beginnen, kunnen we zien dat er iets begint te gebeuren.

In de onderstaande voorbeelden is het niet zo dat mensen een bewuste keuze maken om open source te gebruiken. Het is eerder zo dat open source de enige optie is, omdat alleen open source datgene biedt dat nodig is.

Microsoft heeft het volgende probleem: hun gehele bedrijfsmodel gaat ervan uit dat afzonderlijke computers afzonderlijke applicaties draaien. Microsoft kwam eigenlijk min of meer per toeval op dit bedrijfsmodel uit, maar het heeft het bedrijf goed gedaan.

Wat als er een verschuiving plaatsvindt, weg van dit model, in de richting van vrij toegankelijke online applicaties? Hoe kan een bedrijf dat zijn winsten vrijwel geheel uit licentiekosten haalt overleven in een wereld waarin er geen licentiekosten meer te verzamelen zijn? Hoe kan een bedrijf 50 tot 250 dollar voor een besturingssysteem vragen in een wereld waarin de primaire taak van een besturingssysteem heel simpel is: gebruikers online laten gaan zodat ze hun gegevens kunnen benaderen?

Het belangrijkste kenmerk van online applicaties is dat ze platformonafhankelijk zijn. Google Docs werkt net zo goed op een Windows PC als op een Mac of een Linuxbak. En ik wed dat een aantal mensen het zelfs op hun Amiga hebben draaien. Ik benader Google Docs vanaf mijn Nokia N800 handheld, een hardwareplatform dat Microsoft nooit zal ondersteunen omdat het Linux draait, en dat ook verder niet door office-applicaties wordt bediend.

We bereiken kortom een punt in de evolutie van de informatica waarop de rol die Microsoft speelt begint in te krimpen. Vreemd genoeg lijkt Microsoft zich dit niet te realiseren. Misschien kun je het bedrijf wel vergelijken met een authentieke olietanker: zo groot en log dat het gewoonweg niet kàn keren.

Natuurlijk kunnen mensen er nog steeds voor kiezen Microsoft te gebruiken. Men blijft nou eenmaal vaak vasthouden aan oude gewoontes. Maar het bedrijfsmodel van Microsoft heeft de gebruiker altijd vastgeketend om hem bepaalde producten op te dringen. Nu is de keten doorbroken. Geeft dat geen bevrijdend gevoel?

Open source brengt geen licentiekosten met zich mee en is flexibel. Heel erg flexibel. Hierdoor bevindt het zich in een veel betere positie om een platform te bieden voor de nieuwe platformonafhankelijke online wereld.

Chrome (voluit: Google Chromium) is open source omdat het voor Google geen nut heeft om software exclusief aan één hardwareplatform of architectuur te verbinden. In het Google-universum doet het platform er niet langer toe, en dit is misschien wel het grootste verschil tussen de filosofie van Microsoft en die van Google. Microsoft wil dat je Windows en een x86-platform blijft gebruiken. Google kan het niks schelen wat voor computer of platform je gebruikt. Het bedrijf stimuleert je juist om kritisch te zijn bij het maken van je keuze. Bij de benadering van Microsoft draait het om restrictie. Bij die van Google draait het om vrijheid.

Ik weet wel welke benadering op mij het gezondst over komt.

Microsoft heeft nog een probleem: vrijwel hun gehele bedrijfsmodel berust op het x86-platform. Het bedrijf heeft ooit eens een deal gesloten met Intel, alweer min of meer per toeval, maar heeft steevast geweigerd iets anders te doen, ook al begint de relatie wat stoffig te worden.

Een paar jaar geleden flirtte men even met het idee een partnership met NT te sluiten om aan alternatieve chips te werken, maar dit leidde niet echt tot iets concreets. Microsoft is bereid andere platforms te gebruiken in haar specialistische takken, zoals handheld- en spelcomputers, maar hun belangrijkste desktop- en serverbedoeningen zijn zeer zeker x86. Het is een succesvolle formule. Waarom zou je die veranderen?

Nou, hierom bijvoorbeeld: de zeer woelige wereld van mobiele telefoons en PDA's heeft geleid tot een aantal energiezuinige chips die zich een weg banen naar bijvoorbeeld netbooks. Het is niet moeilijk je voor te stellen dat dergelijke chips zich zouden kunnen verspreiden naar allerlei andere soorten computerapparatuur.

ARM lijkt de koning van dit imperium te zijn. Hun chips beloven een lange batterijduur van 8 uur of meer met dezelfde features en prestaties als gewone chips (waaronder high-definition video). Netbooks die gebaseerd zijn op ARM-chips gebruiken veel minder energie en zijn kleiner. Ook zijn ze stiller omdat ze geen ventilator hebben (weinig energie = minder hitte).

Verder is er een sterk argument wat het milieu betreft. Als je de keus hebt tussen een computer die 10 watt verbruikt of eentje die 200 watt verbruikt, welke zou jij dan kiezen? Amerika mag dan wat langzaam wakker worden wat betreft milieukwesties, maar de rest van de wereld weet meteen het antwoord. Ikzelf woon in Europa, waar de energiekosten de pan uit rijzen, en ik zal waarschijnlijk nooit meer een desktopcomputer aanschaffen. Met hun voedingen van 500 tot 1000 watt verbruiken ze tegenwoordig gewoon veel te veel stroom. Een notebook verbruikt daarvan slechts een fractie, en de hoeveelheid energie die zo'n nieuwe ARM-gebaseerde netbook zal verbruiken is vrijwel verwaarloosbaar.

Nou is het ongetwijfeld mogelijk Windows op ARM te laten draaien, ook al is dat een heel andere architectuur dan x86. Microsoft heeft zeer zeker de engineeringexpertise in huis om het mogelijk te maken. Maar het zou zoiets zijn als het ombouwen van een benzinemotor om hem op diesel te laten draaien. Het kàn, maar het lijkt een beetje nutteloos. Wanneer je eindelijk klaar bent vraag je je misschien af waarom je er eigenlijk aan bent begonnen.

Natuurlijk zou niet alleen Windows moeten worden omgebouwd; als je geen rommelige emulatielaag wilt bouwen die waarschijnlijk toch niet goed werkt met deze langzamere processors, zouden belangrijke applicaties als Office ook moeten worden omgebouwd.

Linux draait al jaren op ARM-processors. Dat is de aard van Linux. Het is niet vergrendeld, zowel filosofisch als praktisch gezien. Dus wanneer de fabrikanten van de nieuwe ARM-gebaseerde notebooks naar een besturingssysteem op zoek gaan, is er eigenlijk maar één keuze (Windows CE is een mogelijkheid, maar dat wordt te sterk geassocieerd met de beperkte functionaliteit van mobiele apparatuur).

Op een vreemde manier heeft Linux bijna een virtuele monopolie op de niet-x86 markt. Microsoft is er gewoonweg niet.

Microsoft heeft nog een probleem: Google. Je kunt het vergelijken met de strijd tussen mannatjes-Gorilla's in de jungle: de twee kunnen in werkelijkheid prima naast elkaar bestaan, maar zelf vinden ze de jungle veel te klein.

Google is altijd een open sourcebedrijf geweest. Hun zoekmachine heeft vanaf dag één op Linux gedraaid, en toen het bedrijf op zoek was naar een platform om zijn Android mobiele besturingssysteem op te bouwen, aarzelden ze niet om voor Linux te kiezen (stel je eens voor dat Google voor Windows CE zou kiezen; zo'n beslissing zou ondenkbaar zijn - het bedrijf zou worden weggelachen). Google heeft zich ook ingespannen om Linux met zijn desktopproducten te ondersteunen, zoals Google Earth (ook als de producten zelf niet open source zijn).

Mocht Google besluiten om nog meer softwareproducten of platforms te lanceren, dan is er een grote kans dat ze open source zullen zijn.

Google gebruikt open source op veel manieren als wapen om Microsoft meer voor het hoofd te slaan. Google gebruikt open source om zichzelf te definiëren en daarmee het verschil te illustreren tussen zichzelf en het oubollige Microsoft (een truc die een aantal jaar geleden ook door Apple werd gebruikt).

De Google-mensen weten ook hoe zwaar open source Microsoft irriteert en hoe het gebruik van open source de traditionele "angst, onzekerheid en twijfel"-benadering teniet doet die Microsoft gebruikt om open source in diskrediet te brengen. De volgende keer dat iemand je vraagt wat Linux ooit voor iemand betekend heeft, wijs hem of haar er dan op dat de Google-zoekopdracht die hij of zij zojuist heeft gedaan erdoor mogelijk is gemaakt.

Keir Thomas heeft een aantal boeken over Ubuntu geschreven, waaronder de gratis Ubuntu Pocket Guide and Reference.

Vertaald en bewerkt door Infoworld.nl

Bron: Techworld