Downloadverbod is onvermijdelijk (opinie)
Gepubliceerd: Dinsdag 29 november 2011
Auteur: Dirk Visser
Een downloadverbod is onvermijdelijk, vindt Dirk Visser. Maar zo'n verbod zou moeten worden vergezeld door het afschaffen van de thuiskopie-heffing.
Op 30 november vergadert de Tweede Kamer over het auteursrecht. De Kamer heeft dan de kans om een duidelijke stap te zetten in de modernisering van het auteursrecht. Dat kan door de auteursrechtelijke Thuiskopie-heffing op blanco informatie dragers af te schaffen.
Toestaan illegaal downloaden verkeerd signaal
Een heffing op geheugencapaciteit of hardware is een achterhaalde zaak. Blanco informatiedragers zoals CD's en DVD's zijn sowieso aan het verdwijnen. Het verplaatsen van de heffing naar andere opslagmedia en hardware zoals usb-sticks, mp3-spelers en smartphones is hooguit een zeer tijdelijke oplossing die bovendien weinig oplevert.
We staan de vooravond van cloud computing, waarbij decentrale apparatuur en geheugencapaciteit steeds minder belangrijk worden. Heffen op hardware is een heilloze weg. Het auteursrecht moet ook op internet op eigen benen staan en niet aan het infuus van allerlei heffingen.
Privé-kopiëren (downloaden) uit evident illegale bron is volgens de Nederlandse rechter op dit moment toegestaan. Dat is erg ongelukkig, want het geeft een totaal verkeerd signaal en bedreigt de gezonde ontwikkeling van legaal downloaden. Het is slechts een kwestie van tijd tot een hogere Europese rechter of nieuwe Europese of mondiale regeling privé-kopiëren uit evident illegale bron zal verbieden.
Wanneer dat gebeurt vanuit Europa zal waarschijnlijk niet tegelijkertijd de heffingsregeling worden afgeschaft. De druk vanuit met name het 'cultuur-heffingsverslaafde' Frankrijk om die heffing te handhaven en zelfs uit te breiden is namelijk heel groot.
Downloadverbod komt er toch
De Nederlandse politiek heeft nu de mogelijkheid om een civielrechtelijk verbod op privé-kopiëren uit evident illegale bron te combineren met de afschaffing van deze heffing. Dan ontstaat in Nederland hetzelfde systeem als in Engeland. Daarmee loopt Nederland dan voorop bij de noodzakelijke modernisering van het auteursrecht.
Voor alle duidelijkheid: afschaffing van de heffing zonder tegelijk een verbod op privé-kopiëren uit evident illegale bron is geen optie. Dat is namelijk zeer waarschijnlijk in strijd met Europese regelgeving en maakt de Nederlandse staat aansprakelijk. Een grote schadeclaim van rechthebbenden tegen de Nederlandse staat zou het gevolg zijn.
Als de Nederlandse politiek niets doet, zijn meer heffingen, onder andere op hardware, onvermijdelijk. En het verbod op downloaden uit evident illegale bron komt er vroeg of laat toch.
Duidelijk signaal aan de consument
Een aantal partijen heeft als deelnemer aan de zogenaamde Commissie Gerkens een duidelijk keuze gemaakt. Zij zouden nu hun rug recht moeten houden. Staatssecretaris Teeven volgt het advies van die Commissie Gerkens: stimuleren van legaal aanbod, bestrijden van illegaal aanbod. Een civielrechtelijk verbod op privé-kopiëren uit evident illegale bron criminaliseert niet. Het geeft wel een duidelijk signaal dat de consument gewoon moet betalen voor muziek en film.
Het verbod is vooral bedoeld om commerciële bronnen en internetondernemers die hun verantwoordelijkheid niet nemen effectief aan te pakken. Tegelijkertijd wordt de heffing afgeschaft. De rechthebbenden moeten zelf geld zien te verdienen met nieuwe business-modellen. Een pseudo-belasting op geheugencapaciteit of hardware zoals die nu bestaat is geen aansporing tot ondernemerschap bij de rechthebbenden en wél een aansporing tot onbeperkt kopiëren uit illegale bron.
Dirk VisserProf. mr D.J.G. Visser is hoogleraar intellectuele eigendom in Leiden en advocaat in Amsterdam. Visser is niet onpartijdig (zoals bijna niemand van de deskundigen in dit debat). Hij vertegenwoordigt de betalingsplichtigen van deze Thuiskopieheffing, een industrie die van oordeel is dat een heffing illegaal downloaden nooit zal kunnen compenseren en hun handel onevenredig belast. Hij vertegenwoordigt ook producenten en uitgevers én bibliotheken en uitvoerende kunstenaars en hun organisaties. Hij kent ook nogal wat mensen die hun geld proberen te verdienen met schrijven, tekenen of muziek maken en die zich niet in het openbaar durven uitspreken tegen illegaal downloaden omdat dat een impopulair standpunt is.
De rubriek Opinie biedt ruimte aan opvattingen uit de markt over actuele ontwikkelingen in de ICT. De meningen en opvattingen in het bovenstaande artikel zijn voor rekening van de auteur, en komen niet noodzakelijk overeen met de meningen en opvattingen van de redactie. U kunt opinies aan Webwereld aanbieden door deze te mailen naar redactie@webwereld.nl. De redactie behoudt zich het recht voor om opinies zonder overleg te redigeren, te weigeren en/of in te korten.
