Hugo Kroeze slaat de plank volledig mis
Gepubliceerd: Maandag 19 juni 2006
Auteur: Etwald Goes
De vorige opinie was van Hugo Kroeze, verbonden aan het Universitair Medisch Centrum te Utrecht, over een onderzoek waaruit blijkt dat umts geen enkel effect blijkt te hebben op het welbevinden van mensen. Hij beweert dat de actiegroep Stopumts.nl met zijn kritiek grossiert in baarlijke nonsens en kwalijke fabels. Dat vraagt om een weerwoord.
Kroeze eindigt met de bewering dat in de gezondheidszorg niet met niet-thermische, niet-ioniserende elektromagnetische velden wordt gewerkt. Dat is onzin. Bij lichttherapie wordt met licht gewerkt en wie kent niet de infrarode lamp? We kunnen licht zien, omdat ons lichaam een signaal naar de hersenen stuurt als een lichtfoton in ons oog valt.
Dat is een voorbeeld van een niet-thermisch en niet-ioniserend effect. Zulke effecten bestaan ook bij lagere frequenties en zeer lage dichtheden. Cellen blijken te reageren op elektromagnetische velden, ook als de energie daarvan te laag is om directe schade aan te richten.
Dat is beslist geen wetenschappelijke onzin. Die informatie hoeft niemand bang te maken. Integendeel, een goed begrip kan bijvoorbeeld aanleiding zijn om de eigen verantwoordelijkheid te nemen en minder of niet meer mobiel te bellen. Of gebruik te maken van een pet met stralingwerende flappen, waardoor de dichtheid van de elektromagnetische velden in het hoofd vermindert. Dat heeft absoluut niets te maken met hocus pocus of aardstralen, zoals Kroeze beweert. Afschermende middelen zoals aluminiumfolie of metalen muggengaas dempen de straling, niet meer en niet minder.
De manier waarop Kroeze argumenteert is ver beneden peil. Als iemand in het Algemeen Dagblad van 5 december 2005 zegt nog ontzettend veel straling in zijn lijf te hebben, is dat geen uiting van Stopumts, zelfs niet als het artikel door Stopumts op de website wordt aangeboden. Niet elk woord op de website vertolkt onze mening. Dan zou de webmaster ook de mening van Kroeze hebben moeten weren, wat hij niet gedaan heeft.
Kroeze beweert dat er maar één effect is, warmte. Dat is onzin. Het zichtbare beeld in onze hersenen wordt niet door warmte veroorzaakt. Het geluid van een kristalontvanger wordt niet door warmte veroorzaakt. Mensen met tinnitus (oorgeluiden, die aangetoond door elektromagnetische velden kunnen worden veroorzaakt) hebben geen warme oren. Een mobiele telefoon werkt niet op warmte, hoewel hij een opwarming in het hoofd van 0,1 graad Celsius kan veroorzaken. De fotochemie van planten is geen thermisch effect. In de chemie wordt gebruik gemaakt van elektromagnetische velden om reacties te verbeteren.
Het lijkt erop dat Kroeze maar één ding wil en dat is de bevolking wijs maken, dat elektromagnetische velden niet bestaan. Dat is niet waar. De mens is van nature een elektromagnetisch wezen in een natuur met elektrische, magnetische en elektromagnetische velden. Zo'n honderd jaar worden daar steeds meer door mensen veroorzaakte technische elektromagnetische velden aan toegevoegd. De dichtheid neemt toe (de antennes hebben minder vermogen maar bevinden zich steeds dichter bij de mensen) en er worden nieuwe structuren (frequenties en modulaties) verzonnen.
Puur wetenschappelijk is het volstrekte onzin wat Kroeze beweert. Het is onmogelijk dat fotonen op biologische systemen vallen zonder dat er iets gebeurt. We weten al dat er kleine effecten zijn. Het is veel aannemelijker dat die effecten in toxicologische zin oorzaak zijn van kleine en grote, directe en indirecte gevolgen. De straling is een extra belasting van mensen, die hun homeostase (medisch evenwicht) moeten bewaren. Daarom zouden aan onderzoeken zoals het Zwitserse onderzoek juist ook minder gezonde mensen moeten deelnemen. In plaats daarvan wordt gezonde mensen gevraagd of zij elektromagnetische velden voelen.
Kroeze wil het liefst alle discussie onder het vloerkleed schuiven, alsof er geen mensen zijn die klachten hebben die zij rationeel aan elektromagnetische velden wijten. Meestal gaat het om de aanschaf van een dect of wlan, hoofdpijn, wegdoen van de dect of wlan, hoofdpijn weg. Of niet kunnen slapen, elders wel kunnen slapen, afvragen wat er anders is in de omgeving en tot de ontdekking komen dat waar de dichtheid van de elektromagnetische velden groter is, het slapen moeizamer gaat. Het zijn zeer redelijke en aannemelijke verklaringen van mensen die zich geen flauwekul laten verkopen.
Wat Kroeze doet, de ervaringen van de mensen ontkennen, heeft juist als gevolg dat zij zich tot kwakzalvers zullen wenden. Hun producten en diensten kunnen een zekere placebo-werking hebben, net als cognitieve therapie. De patiënt gaat zich beter voelen omdat hij denkt en graag wil dat het probleem is opgelost. Feitelijk verandert er echter niets, de beschadiging van het dna bij mobiel bellen gaat door, de aantasting van mannelijke spermacellen blijft hetzelfde, de veranderingen in het EEG verdwijnen niet, de blootstelling van het lichaam aan de toxische effecten wordt geen microWatt minder.
Stopumts vervult een belangrijke rol in het democratische proces. De website levert informatie die de overheid en mensen zoals Kroeze onder de pet willen houden. Informatie die mensen nodig hebben om hun mening te kunnen vormen en een standpunt in te nemen. Natuurlijk hadden Kroeze en companen graag gewild dat de maatschappelijke discussie zou stoppen met de resultaten van het Zwitserse onderzoek. Dat zal niet gebeuren.
Een toxisch agens dat in staat is dna te beschadigen, heeft geen veilige dosis. De toepassing houdt een risico in. Daar hoort een open maatschappelijke discussie bij - geen doofpot.
Etwald Goes is de man achter de site Stopumts.nl.
De rubriek Opinie biedt ruimte aan opvattingen uit de markt over actuele ontwikkelingen in de ICT. De meningen en opvattingen in het bovenstaande artikel zijn voor rekening van de auteur, en komen niet noodzakelijk overeen met de meningen en opvattingen van de redactie. U kunt opinies aan Webwereld aanbieden door deze te mailen naar redactie@webwereld.nl. De redactie behoudt zich het recht voor om opinies zonder overleg te redigeren, te weigeren en/of in te korten.
