Op zoek naar de beste bestandsmanager: ZTreeWin

Het mooiste aan de introductie van Windows 7 was wel de introductie van Aero Snap. De truc om het actieve venster precies de linker of rechter helft van het scherm te laten vullen werd door de presentator gebracht als "heel gemakkelijk om bestanden te kopiëren door tweemaal de Windows Verkenner te starten". De oudgedienden onder het journaille gniffelden even om zoveel onwetendheid bij de jonge presentator, die blijkbaar nog nooit van Norton Commander of een van de andere programma's voor bestandsbeheer die dit kunstje al in de DOS-jaren machtig waren.

Gesleep van bestanden met de muis

De markt voor alternatieve bestandsbeheerders is met de komst van Windows drastisch veranderd. Want hoewel het een 'onding' was, wist de Windows Verkenner toch nagenoeg alle alternatieven uit de markt te drukken. Maar niet alle programma's voor bestandsbeheer zijn verdwenen, een aantal wordt tot op de dag van vandaag verder ontwikkeld. Vaak tot genoegen van vooral helpdeskmedewerkers en systeembeheerders, die het alternatief waarderen omdat het hun zoveel meer controle geeft dan dat riskante gesleep van bestanden met de muis, dat ook nog eens heel veel meer tijd kost. ZTreeWin is zo'n bestandsbeheerder die tot op de dag van vandaag wordt ontwikkeld. Afgelopen maand werd nog de allernieuwste versie 2.2 geïntroduceerd met nog weer meer functies.

Mappen in hiërarchie

ZTreeWin is een 'XTree kloon'. XTree was in de DOS-jaren een populair programma voor bestandsbeheer, waarvan de ontwikkeling werd stopgezet nadat het programma eigendom was geworden van Symantec. Hoewel het programma nog altijd de look-and-feel van de DOS-programma's heeft, is ZTreeWin een echt Windows-programma, waarvan zelfs native 32-bit en 64-bit versies bestaan.

ZTreeWin laat de mappenstructuur op een drive zien als een hiërarchie, die begint met één map, de root van de schijf, en die zich steeds fijnmaziger vertakt. Het programmavenster bestaat uit een Directory Window waarin de mappenstructuur wordt getoond, een Small File Window waarin de bestanden zijn te zien en drie aanverwante schermdelen voor de Statistics, Disk en File kenmerken. Met een druk op F8 wordt de weergave omgewisseld voor een dubbelvenster waarin links en rechts en onafhankelijk van elkaar een mappenstructuur wordt weergegeven en bestanden en mappen kunnen worden vergeleken, gesynchroniseerd, gekopieerd of verplaatst. Selecteren en de cursor verplaatsten gaat het gemakkelijkste met het toetsenbord, maar ook de muis is volledig functioneel binnen ZTreeWin

Zoeken en kopiëren

ZTreeWin is vooral erg goed in het laten zien, het zoeken en daarna beheren van bestanden en directories. Bij het zoeken kunnen wildcards worden gebruikt en het zoeken is zowel mogelijk binnen één map of deel van de mappenstructuur als op de hele schijf. Branch-view waarbij alle bestanden los van de indeling worden getoond, is daarbij een hele handige. S voor Showall en G voor Global File de andere. Met F4 kan door de commandomenu's onderin het scherm worden gebladerd. Met X wordt het commandovenster geopend, ESC brengt je weer terug naar het vorige scherm en annuleert de laatste actie.

Bestanden selecteren, filteren en daarna verplaatsen of kopiëren gaat met veel gemak en opnieuw erg snel. Een druk op F6 toont daarbij een serie meest gebruikte en belangrijkste systeemmappen die direct via de eerste letter geselecteerd kunnen worden. Met Shift plus een letter wordt het eerstvolgende bestand geselecteerd waarvan de naam met de betreffende letter begint. Deze Spell Search kent behalve deze 'prompted mode' ook een Active Mode waarin met reeksen tekens wordt gezocht ('search string'). Deze moet wel eerst in de instellingen (Alt-F10) worden geactiveerd.

Fijnmazige configuratie

Via Alt+F10 kan de configuratie va ZTreeWin worden aangepast. Het aantal opties is erg groot, net als die voor bestandsbeheer in het programma. Het programma kan fijnmazig worden getuned. Voorbeelden zijn opnieuw te vinden in de Help-functie (F1), maar ook online want er zijn mensen die hun voorkeursinstellingen van ZTreeWin graag met u delen. Onder andere de kleurcodering van bestanden is aan te passen, daarmee kunt u bijvoorbeeld alle executables rood maken. Ook dat kan door zcolors.ini te wijzigen, bijvoorbeeld zo.

Een handige optie in de configuratie is bijvoorbeeld de logging van directories. Standaard leest ZTreeWin alleen één niveau onder de huidige directory. Vooral op grote schijven scheelt dat veel opstarttijd en diskactiviteit. Moderne schijven zijn echter niet alleen groter, maar ook steeds sneller en dat laatste geldt zeker voor SSD's. Bij de weergave van directories en bestanden kan de grootte van het scherm worden aangepast met Alt+F8 voor de breedte, Alt+F9 voor de hoogte en Alt+F7 om het venster te maximaliseren.

Toetscombinaties

Wil een gebruiker het maximale uit het programma halen, dan is er wel één hindernis: het leren van alle toetscombinaties. Deze brengen namelijk echt snelheid in het werk, maar het zijn er zoveel en er zitten zoveel kleine verschillen in, dat het zeker in het begin erg lastig is. Hulp komt vooral van de Helpfunctie (F1) (ook als ZTWHLP.PDF beschikbaar in de ZTreeWin-directory), aanwijzingen in het scherm van ZTreeWin. Verder is vooral online veel te vinden in de ZTWiki op het ZTreeWin-forum, waar ook ZTreeWin-developer Kim Henkel veelvuldig actief is.

Het verhaal wil dat de bekende Amerikaanse IT-columnist John C. Dvorak ervoor heeft gezorgd dat, toen Symantec XTree stopte, anderen de look-and-feel ervan mochten kopiëren in hun programma. ZTreeWin is vooral een uitkomst voor iedereen die al bekend was met XTree en nu een opvolger zoekt. Wie op zoek is naar een alternatief voor de Windows Verkenner moet rekening houden met de steile leercurve. Toch kun je uiteindelijk heel veel tijdwinst halen door ZTreeWin te gebruiken, in plaats van de hierbij vergeleken armetierige manier waarop bestandsbeheer in de Windows Verkenner moet gebeuren.

Vereisten en kosten

Een licentie voor ZTreeWin kost 29,95 dollar. Met de licentie mag je maar op één computer tegelijk gebruik maken van de software, deze mag dus wel op meerdere pc's worden geïnstalleerd. Zowel de 32-bits als 64-bits versie mogen eerst 31 dagen op proef worden gebruikt. De ZTreeWin-installer verandert niets aan het besturingssysteem. Na 'installatie' kan de ZTreeWin-directory dan ook naar usb of dvd worden gekopieerd en daarna vanaf dat medium gestart.

ZtreeWin is geschikt voor alle desktop- en serverversies van Windows sinds Windows NT. Gebruikers van een oudere versie van het besturingssysteem kunnen bovendien nog altijd de oudere versie 1.74 gebruiken. Er zijn specifiek 32-bit en 64-bit versies. De download daarvan is ongeveer 1,5MB groot. De downloads zijn door VirusTotal op malware gecontroleerd en akkoord bevonden. Lees hier het testrapport.

De rubriek Tips & Tools biedt praktische informatie die IT-professionals in hun dagelijkse werk kunnen toepassen.