Bestandsbeheer met FreeCommander

FreeCommander start direct in dualview met twee panelen waarmee de gebruiker kan navigeren tussen mappen, stations en netwerkschijven. De panelen zijn zoals te doen gebruikelijk bij dit soort programma's onafhankelijk van elkaar te sturen, waardoor verschillende mappen, stations en netwerkschijven naast elkaar geplaatst kunnen worden. Bij bestandsoperaties, zoals verplaatsen en kopiëren, werkt dat erg handig doordat doel en bestemming direct zichtbaar zijn. FreeCommander wordt gerekend tot de Orthodox File Managers (OFM). Wie meer dan twee locaties gebruikt bij bestandshandelingen kan deze via Tabs direct onder handbereik houden.

Standaard Windows

FreeCommander heeft een echt Windows-uiterlijk met een titelbalk, menubalk, werkbalk, een lijst met mappen, daaronder de bestandspanelen en daaronder nog een informatiebalk. Ook het lettertype is standaard Windows, net als de pictogrammen, maar dan wel uit een oudere versie van Windows. De bibliotheek die gebruikt wordt zou een opfrisbeurt kunnen gebruiken of interactief gemaakt kunnen worden. Dan zouden de functies op de werkbalk zich kunnen aanpassen aan de activiteit in de bestandspanelen, waardoor bijvoorbeeld, als er bepaalde bestanden zijn geselecteerd, alleen de daarvoor relevante functies worden getoond. Er zou dan ook ruimte zijn om de knoppen iets groter te maken. Dit laatste is een wens die bij bijna elke bestandsmanager gevoeld wordt. De traditie om zoveel mogelijk via het toetsenbord te willen en kunnen doen, doet zich hier voelen.

Dat FreeCommander een 'commander in Windows-tijd' is, blijkt ook uit het ontbreken van een DOS-opdrachtregel. Deze kan wel eenvoudig via de instellingen toegevoegd worden, maar is niet standaard in beeld. Het zal een van de eerste zaken zijn die gebruikers aanpassen, evenals het inschakelen van de functietoetsbalk, de regel met meest voorkomende handelingen en de bijbehorende Functietoets. F3 tot en met F8 is standaard gekoppeld aan een functie. De overige toetsen kunnen nog aan een handeling worden gekoppeld, zoals ook de toetsen die wel standaard gekoppeld zijn naar eigen voorkeur aan een andere handeling kunnen worden toegewezen. De wijze van selecteren staat standaard op Windows-modus, maar kan ook naar de Norton Commander-manier worden omgezet

Functionaliteit

De functionaliteit van FreeCommander omvat alles wat voor dagelijks bestandsbeheer nodig is. Inpakken is mogelijk naar ZIP en CAB, uitpakken werkt ook met RAR en kan ook naar een zelfuitpakkend formaat. Bestanden en mappen selecteren kan op heel veel manieren en ook aanvullende handelingen als een selectie omkeren of bewaren in een bestand zijn standaard mogelijkheden. Informatie van geselecteerde bestanden, zoals naam en pad kunnen naar het klembord worden gekopieerd. Van bestanden kan een MD5-controlegetal worden berekend of gevalideerd.

Verder beschikt FreeCommander over een eigen FTP-client, maar deze werkte op ons 64-bit systeem niet altijd even stabiel. Positief is de ondersteuning voor TLS en SSL en FTP kan zowel in active als passive mode en met automatische herkenning van de gewenste overdrachtsmethode.

Er zijn een aantal uitbreidingen voor FreeCommander beschikbaar, maar dat aantal is flink lager dan bij het eerder geteste TotalCommander. FreeCommander heeft geen eigen scripttaal. Het programma is beschikbaar in een groot aantal talen, waaronder een zeer goede Nederlandse vertaling. Bij een standaard installatie komen de hiervoor benodigde taalbestanden automatisch mee. De Helptekst, soms ook beschikbaar in een vertaalde versie, niet. Die moet, net als de standaard Help-tekst, apart worden gedownload en handmatig toegevoegd. Het programma laat zich verder prima vanaf usb gebruiken, door simpelweg de installatiedirectory naar de geheugenstick te kopiëren.

De zoveelste 'commander'?

Free Commander is na Total Commander de tweede 'commander' in deze zoektocht naar de beste bestandsmanager. En er zijn er nog veel meer, alleen door 'commanders' te vergelijken zou deze serie al tot ver in de zomer kunnen doorlopen. Een reden om dat niet te doen is dat al die programma's erg veel op elkaar lijken. Gevraagd naar het verschil en het voordeel van zijn Total Commander ten opzichte van het hier besproken FreeCommander, laat Christian Ghisler, de maker van Total Commander, weten dat dit vooral een kwestie is van smaak. "De verschillende Commanders, zoals Total Commander, Free Commander of Speed Commander, ontlopen elkaar niet zoveel. De verschillen zitten in de details." Volgens Ghisler zijn voor Total Commander "weliswaar de meeste plugins beschikbaar en worden die veelal ook specifiek voor Total Commander ontwikkeld, maar ondersteunen steeds vaker ook de andere 'commanders' dezelfde plug-ins".

Een verschil in het voordeel van Free Commander is natuurlijk dat deze gratis is. Dit maakt dat het programma ook op een oneindig aantal computers kan worden geïnstalleerd die desnoods ook allemaal gelijktijdig gebruikt kunnen worden. Kenmerkend voor FreeCommander is dat het goed aansluit bij Windows en de Windows-werkwijze. Wie niet bekend is met het werken met twee panelen en er ook geen voordeel in ziet, kan FreeCommander (en vooral de XE-versie waarover zo meer informatie volgt) precies zo werken als in de Windows Verkenner met dezelfde weergave, dezelfde manier van selecteren en desgewenst zelfs in een view met maar één locatie (één paneel).

De XE-versie

FreeCommander XE is een nieuwere versie van FreeCommander. Het is geen doorontwikkeling, maar een echt volledig nieuw programma. Marek Jasinski hoopt op deze manier een aantal van de fouten in FreeCommander en enkele dieper liggende problemen op te lossen, zoals het gebrek aan Unicode-ondersteuning. Als hij dit allemaal had willen fixen in het oude FreeCommander, dan zou dat veel te veel tijd kosten en toch altijd een 'suboptimaal' resultaat opleveren. Daarom heeft hij voor een hele nieuwe ontwikkeling gekozen (en de ontwikkeling van FreeCommander is gestopt).

Van deze FreeCommander XE is nog geen eerste echte release geweest, maar wel is sinds december 2010 een bèta-versie beschikbaar, die inmiddels ook al enkele keren is vernieuwd. Deze versies zijn al zeer goed bruikbaar en ook niet minder stabiel dan de oorspronkelijke versie van FreeCommander. FreeCommander XE ondersteunt bijvoorbeeld, in tegenstelling tot FreeCommander, nieuwe Windows-functies, zoals bibliotheken. Een beperking van XE is dat nog niet alle van FreeCommander bekende functies zijn geïmplementeerd. Enkele van de functies die nog ontbreken zijn toch wel belangrijk, zoals FTP, multiple rename, synchronisatie en zoeken. Van de nog gewenste uitbreidingen voor de eerste echte release, is volgens Marek Jasinski inmiddels het maken en controleren van MD5 checksums gereed, evenals de integratie met de zoekfunctie.

Doordat FreeCommander XE nieuwer is, is het ook meer compatibel met nieuwere versies van Windows. Zo ondersteunt FreeCommander XE bijvoorbeeld de bibliotheken van Windows 7, FreeCommander doet dat niet.

Jammer genoeg is ook XE nog een 32-bit programma. Het is net als FreeCommander prima op 64-bit versies van Windows te gebruiken, maar soms met enkele beperkingen. Van XE is wel een 64-bit versie gepland, maar die zal zeker nog een jaar op zich laten wachten. FreeCommander XE wordt in Delphi geprogrammeerd en de laatste officiële versie van die compiler ondersteunt nog geen 64-bit ontwikkelwerk. Wel is inmiddels een 64-bit Delphi-compiler in bèta en Marek Jasinski, de maker van FreeCommander en FreeCommander XE, hoopt deze volgend jaar te kunnen gebruiken voor een 64-bit versie van zijn eigen programma.

Vereisten en kosten

Beide versies van FreeCommander zijn freeware en zonder registratie of betaling, oneindig lang en op een oneindig aantal computers te installeren en gebruiken. Wie het programma veel gebruikt en waardeert, kan de verdere ontwikkeling ondersteunen door een financiële bijdrage te geven via PayPal of ShareIt.

Voor de installatie van FreeCommander of FreeCommander XE is maximaal 10MB vrije ruimte op de harde schijf nodig. Specifieke eisen voor de grootte van het geheugen zijn er niet, maar op een modern systeem is er altijd ruim voldoende aanwezig om ook FreeCommander of FreeCommander XE te starten.

FreeCommander en FreeCommander XE zijn beide geschikt voor 2000, XP, Vista en Windows 7. Ook zijn beide programma's puur 32-bit en hebben daarmee de beperking dat ze op 64-bit systemen sommige dieper gelegen systeemmappen niet volledig lezen kunnen (dat kunnen alleen 64-bit programma's). Versies voor Linux of Mac OS X zijn niet beschikbaar.

De download van FreeCommander is 2,5 MB groot. De download is door VirusTotal om op malware gecontroleerd en akkoord bevonden.

De rubriek Tips & Tools biedt praktische informatie die IT-professionals in hun dagelijkse werk kunnen toepassen.