De Ryzen 7-chips (1800X, 1700X en 1700) doen niet onder voor high-end chips tegen een zeer kleine prijs, waardoor de prijs/kwaliteitverhouding van AMD's Ryzen ten opzichte van een Core-chip van Intel erg aanlokkelijk is. Als we de benchmarks erop naslaan zie je dat de processoren van AMD in veel gevallen gelijk opgaan met de toppers van Intel en er in sommige gevallen zelfs gehakt van maakt, en dat voor de helft van de prijs.

Niet slecht, maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Als we kijken naar de prestaties op game-gebied, zie je dat Intel zich nog aardig staande weet te houden en het soms zelfs beter doet. Ook in single-threading-situaties slaat Intel hard terug. Dat kan beter. Gelukkig zijn er nog wat tweaks en trucs waarmee je net dat beetje extra uit je Ryzen kan persen. We kijken hiervoor niet alleen maar naar softwarematige trucs, maar ook naar de hardware.

1. Kies het juiste moederbord

Misschien een beetje een open deur, maar we noemen 'm toch even aangezien er nog steeds veel mensen de kat uit de boom kijken en nog niet zijn overgegaan tot aanschaf. Het kiezen van het juiste moederbord. Alle Ryzen chips zijn compatible met AMD's AM4-moederborden, maar er worden verschillende chipsets gebruikt die de prestaties van je systeem behoorlijk kunnen beïnvloeden.

Sommige chipsets ondersteunen verschillende interfaces als USB 3.0-poorten en NVMe-drives terwijl andere je de mogelijkheid geven je processor te overklokken en meerdere videokaarten te gebruiken. In dit artikel kan je lezen welke moederborden het beste bij jouw wensen en eisen passen.

2. Update regelmatig je BIOS

Normaal gesproken adviseren we pc-gebruikers om de BIOS met rust te laten tenzij een specifieke nieuwe feature willen toevoegen of compatibiliteit willen toevoegen aan hun moederbord vanwege het kleine (maar zeer vervelende) risico je systeem te bricken. We maken een uitzondering voor de Ryzen.

Het AM4-platform is zo nieuw dat BIOS updates je bijna om de oren vliegen. De firmwarereleases die zijn uitgebracht verbeteren de prestaties vaak aanzienlijk, maken de systemen stabieler en breiden het aantal features behoorlijk uit. Het is dus zeker de moeite waard om up-to-date te blijven. Vergeet alleen geen back-up te maken van je bestaande UEFI BIOS naar een flash-drive voordat je aan de slag gaat.

3. Werkgeheugen

Uit onze eerdere tests bleek dat Ryzen erg gevoelig is voor de snelheden van je geheugenreepjes, vooral als je aan het gamen bent (een gebied waarin Ryzen het sowieso al moeilijker heeft in vergelijking met Intel). Verschillende moederborden ondersteunen verschillende geheugensnelheden en je BIOS is misschien niet goed geconfigureerd om het maximale uit je systeem te trekken.

Ons oude testsysteem (Gigabyte Aorus GA-AX370 Gaming 5 moederbord) liet het Corsair Vengeance LPX DDR4-geheugen (dat normaal gesproken op 3000MHz draait) op 2133MHz draaien.

We moesten dus handmatig in de bios het Extreme Memory Profile (XMP) aanzetten die de frequentie van het RAM verhoogt naar 2933 Mhz. Dit snelheidsverschil lijkt niet zo boeiend, maar die 800 Mhz deed er wel degelijk toe en beïnvloedde onze benchmarks aanzienlijk. De kans is groot dat jij hier ook last van hebt en daarom loont het zeker om even te kijken hoe snel jouw geheugen daadwerkelijk draait.

Als jouw moederbord geen voorgeconfigureerde profielen ondersteunt, zal je handmatig je geheugen moeten overklokken (of tenminste de CAS-kloksnelheden en voltages moeten invullen) in de BIOS. Het beste is om uiteraard even te controleren welke modules je moederbord officieel ondersteunt.

Ryzen had in de begindagen behoorlijk wat overklokproblemen, maar de "AMD Generic Encapsulated System Architecture" (AGESA) 1.0.0.6-update die in mei werd uitgebracht heeft de meeste problemen opgelost. De belangrijkste verbetering was dat je de snelheid van je RAM geheugen kon opkrikken tot 4000MHz zonder de algemene systeemklok te wijzigen, bovendien kan je dat nu doen in 133MT/s intervallen waardoor overklokken nog leuker wordt.

AMD heeft laten zien hoeveel verschil zulke wijzigingen kunnen brengen, het is zeker de moeite waard.

4. Overklokken!

En nu we het toch over overklokken hebben, de gemiddelde Ryzen-processor laat zich niet uit het veld slaan omdat je de voorbij de snelheid van de oorspronkelijke specificaties kan tikken. Het verschil tussen de drie Ryzen 7-chips is de kloksnelheid. Een 1800X heeft in de basis 3,6 GHz en kan worden opgekrikt naar 4 GHz, terwijl de 1700 3 tot 3,7 GHz aankan.

Ryzen 5 en 3 zitten in een soortgelijk kloksnelheidbereik, omdat ze dezelfde CPU-coreclusters gebruiken als hun duurdere familieleden. Let er wel op dat het overklokken van de gemiddelde Ryzen aardig wat extra energie vergt, ook wordt deze processor een stuk warmer dus een monsterkoeler is zeker geen overbodige luxe. Ook moet je een moederbord hebben met een X370, B350 of X300-chipset.

Niet iedereen is fan van het rommelen met hardware op dit niveau. Met een beetje pech verlies je je garantie, maar als je je erin verdiept kan je aardig wat extra prestaties uit je pc persen.

AMD heeft zelfs een krachtige makkelijk te gebruiken overklok-tool uitgebracht om de drempel wat te verlagen.

5. Schone Windows-installatie

Veel pc-bouwers installeren een schone versie van Windows op hun zelf samengestelde krachtpatser. AMD heeft ons verteld dat de prestaties net wat beter zullen zijn als je je besturingssysteem zelf vers installeert op een Ryzen-systeem in tegenstelling tot het gebruiken van een voorgebakken image (gemaakt op een Intel-pc).

Als je Windows wilt installeren op je Ryzen-pc, ga dan voor Windows 10. Windows 7 zal gewoon werken, maar zowel AMD als Microsoft ondersteunen het besturingssysteem niet waardoor je cruciale updates misloopt. Sterker nog, Microsoft blokkeert zelfs actief Ryzen-systemen. AMD's chips kunnen uiteraard ook gewoon overweg met Linux, al waren er niet zo lang geleden nog problemen met het besturingssysteem in combinatie met de processor. Deze zijn gelukkig opgelost.

6. Wijzig Windows' energiebeheer

Dit is nogal een vreemde truc, maar het kan je 5 procent prestatieverbetering opleveren. Typ hiervoor Configuratiescherm in de zoekbalk en navigeer naar Energiebeheer. AMD zegt dat het scheelt als je Windows energiebeheer-instelling wijzigt van "Gebalanceerd (aanbevolen)" naar AMD's gecpecialiseerde Ryzen-instelling. Als deze optie niet aanwezig is in je keuzelijst, download 'm dan hier.

De standaard-optie van Windows zet de cores van AMD's processor in een "p"-staat waardoor de chip trager reageert dan normaal (doordat de cores in een Parkeer-modus worden gezet). Ryzens, gespecialiseerde optie houdt deze cores "wakker" en geeft de chips de mogelijkheid zelf het energiemanagement te regelen.

Deze instelling zorgt er wel voor dat je systeem iets minder zuinig is, maar het is 't waard. AMD meldt dat het in sommige games een prestatiewinst van ruim 20 procent kan opleveren. In Crysis is inderdaad een verbetering van 21,6 procent te zien terwijl Gears of War 4 16,5 procent sneller werkt.

7. Schakel Windows' High Precision Event Timer uit

Nog een obscure tweak die je wat op kan leveren. Dit is een truc die al wat langer bestaat en ook van toepassing is op Intel-processoren: schakel de High Precision Event Timer (HPET) uit. Dat kan gedaan worden vanuit de BIOS, maar mocht je deze optie niet hebben, kan je het ook vanuit Windows doen door in de command prompt bcdedit /deletevalue useplatformclock te typen. Dit kan je een prestatieverbetering opleveren van tussen de 5 en 8 procent.

Ironisch genoeg liet AMD's Ryzen overklok-utility het niet toe om HPET uit te schakelen waardoor overklokken niet mogelijk was als deze optie uit stond. Dat is nu gelukkig niet meer het geval. Dat geldt overigens ook voor simultaneous multithreading, voorheen moest deze optie uitgeschakeld worden om je processor sneller te laten werken in sommige games, ook dat is niet langer nodig.

Los van elkaar zorgen deze tweaks voor kleine prestatieverbeteringen, maar bij elkaar genomen is er een merkbaar verschil. Diverse gebruikers experimenteren met Simultaneous Multithreading, wat hier en daar voordelen oplevert, maar de zeven bovenstaande tips zijn van die eenmalige afstellingen waar je veel plezier aan hebt, maar niet op zoek hoeft naar fijnafstellingen per applicatie of doel.