Het upgraden van RAM op je PC of laptop is helemaal niet moeilijk. Ervan uitgaande dat je fatsoenlijke toegang hebt tot de geheugensleuven, is het echt zo eenvoudig als het op zijn plaats drukken van de geheugenmodules. Zorg er wel voor dat de elektriciteit is uitgeschakeld en dat de batterij is verwijderd als je op een laptop werkt. Gebruik idealiter ook een antistatische polsband.

Moderne computers zouden de eerstvolgende keer dat je ze opstart automatisch nieuw geheugen moeten detecteren, maar ze kiezen niet noodzakelijk de juiste snelheid en andere instellingen. Tegenwoordig wordt een standaard gebruikt, genaamd SPD (Serial Presence Detect), die automatisch de geheugeninstellingen configureert. En hoewel het meestal goed werkt voor standaardgeheugen, moet je, als je supersnel geheugen hebt gekocht, controleren of het op volle snelheid werkt. Wij leggen je uit hoe je dat precies doet.

Zo controleer je de snelheid van je RAM

Een snelle manier om de huidige snelheid te achterhalen als je Windows gebruikt is om CPU-Z uit te voeren.

Klik op het tabblad Geheugen om de huidige snelheid - naast de DRAM-frequentie - van het geheugen weer te geven. Dit zal waarschijnlijk ongeveer de helft zijn van de snelheid die je verwachtte te zien, maar dat komt omdat het DDR-geheugen is.

DDR staat voor Double Data Rate, dus de effectieve snelheid is twee keer de frequentie. In ons geval is dat 1400MHz, wat een effectieve 2800MHz wordt.

Klik op het tabblad "SPD" om de details van elke geïnstalleerde geheugenstick te zien door ze te selecteren in het drop-down-menu.

Onze testpc heeft twee 4GB sticks van "Patriot 2800 C16" volgens CPU-Z. Deze informatie kan nuttig zijn als je niet weet wat er in je computer zit, en om te controleren welke slots in gebruik zijn.


Maar om te weten of dit de optimale sleuven zijn, moet je de handleiding van je moederbord raadplegen. Dit geeft aan in welke sleuven het geheugen moet worden geïnstalleerd, afhankelijk van het aantal sticks dat je hebt. De typische setup is twee sticks, en deze moeten zo worden geïnstalleerd dat ze op aparte kanalen zitten. Daarom zal de handleiding je meestal vertellen om één reep in "A2" en de andere in "B2" te installeren, zoals in het middelste voorbeeld hieronder, in plaats van naast elkaar.

Dit komt omdat het hebben van één module in elk kanaal tot betere prestaties leidt dan het hebben van twee modules die op het zelfde kanaal werken. Dus controleer of de geheugenmodules op de juiste plek zitten. Dit advies is niet van toepassing op laptops, die mogelijk slechts één of twee slots hebben.

Het gebruik van de fabrikant en het onderdeelnummer van CPU-Z is vaak genoeg om de specificaties van het geheugen online op te zoeken en te zien met welke snelheid deze moet werken. In ons geval moesten we de fysieke modules controleren, want de echte naam is Patriot Viper Xtreme.

Gelukkig draaide het in ons geval op de juiste 2800MHz-snelheid. Maar als blijkt dat je geheugen op een lagere snelheid draait dan aangeven, dan kan je dat zo aanpassen.

Hoe stelt u de RAM-snelheid in het BIOS in?

Alle moderne computers (de laatste 4 a 5 jaar) zouden een BIOS of UEFI moeten hebben die de timing van het geheugen zal instellen volgens een door JEDEC goedgekeurde SPD-tabel.

Dat is een lading acroniemen, maar in essentie betekent het dat het RAM automatisch door het moederbord op een 'veilige' frequentie kan worden ingesteld die al getest is en waarvan bekend is dat het werkt.

Je kunt deze instellingen zien in de CPU-Z, omdat ze bovenaan 'JEDEC #5' staan. JEDEC, staat voor Joint Electron Device Engineering Council en dat is een instantie die deze standaardsnelheden bepaalt.

Mocht je echter hardcore gaming RAM hebben, is de kans groot dat deze veel sneller kan werken dan die standaard snelheden. Als je XMP niet hebt ingeschakeld in de BIOS, zal dat ook niet veranderen.

XMP (wat staat voor Extreem Memory Profile) is een Intel-technologie waarmee je snel meerdere geheugenkloksnelheden kunt instellen door simpelweg een profiel te selecteren.

Je moet dit wel doen in het BIOS, dus start de pc opnieuw op en druk op de toets die je daarheen brengt. Kijk uit voor instructies op het scherm als je computer voor de eerste keer deze instellingen probeert te detecteren.

De MSI BIOS in onze test pc maakt het uiterst eenvoudig, omdat er een grote XMP aan/uit-knop op het hoofdmenu staat, en in de EX-modus wordt de frequentie zelfs in een groot lettertype weergegeven. Maar het kan zijn dat deze instellingen wat dieper zijn weggestopt en je moet zoeken in het geheugen-, of geavanceerde-instellingen van het BIOS om het te vinden.

Als je geheugen meer dan één XMP-instelling heeft, dan kan je de snelste kiezen en kijken of je computer goed werkt. Zo niet, ga dan naar de langzamere instelling en probeer het opnieuw.

Ook hier geeft de MSI BIOS de wijzigingen weer die zijn gemaakt om de instellingen voor en na te markeren, je kan de RAM snelheden zien verspringen van 2100MHz naar 2800MHz wanneer je XMP inschakelt.

Als je precies weet wat je doet kan je de individuele klokinstellingen aanpassen in de geavanceerde geheugeninstellingen. Wanneer XMP is ingeschakeld en het profiel is geselecteerd, sla je de wijzigingen op in het BIOS en start je de pc opnieuw op. Controleer CPU-Z opnieuw wanneer Windows draait om er zeker van te zijn dat je geheugen nu wel op de juiste kloksnelheid draait.