Je zou denken dat je voor tools van je Microsoft server bij de softwaregigant zelf moet zijn. Dat is ook zo, maar daarnaast bestaat er een keur aan open source-tools die uitsteken boven de prestaties van Microsofts eigen tools voor Windows Server, Exchange, SQL en SharePoint. Microsoft heeft dit erkend en geeft admins via CodePlex site toegang tot open source-tools. Ook Microsoft zelf heeft enkele fantastische gratis tools in de etalage staan.

De tijd is dus rijp om in je in Microsoft-omgeving flink te gaan te experimenteren met open source tools. Hier volgt een selectie van de beste oplossingen voor Microsoftsystemen, van netwerkproblemen tot analyse van security en prestaties.

Tool 1: Wireshark

Het oplossen van netwerkproblemen vraagt soms om ambachtelijke vaardigheden, die je pas hebt na jarenlange training en ervaring. Met een tool als Wireshark kun je echter eenvoudig netwerkverkeer analyseren, dankzij verschillende krachtige functionaliteiten. Bekijk de analysefunctionaliteiten met kleurcodes van deze gratis tool en je ziet direct de toergevoegde waarde van Wireshark.

Download: www.wireshark.org

Tool 2: AMANDA

Systeembeheerders die het back-up proces van hun Windowssystemen willen vereenvoudigen, zouden eens moeten kijken naar AMANDA, of voluit: Advanced Maryland Automatic Network Disk Archiver. Met AMANDA kun je een enkele master back-up server opzetten, die zowel Windows desktops als servers kan ondersteunen en schrijven naar allerhande media, zoals tape drives en disks.

ZMANDA ondersteunt het gratis beschikbare AMANDA, evenals de ZMANDA Recovery Manager voor MySQL. Het programma ondersteunt ook netwerk en cloud back-up diensten, maar daarvoor moet worden betaald.

Download: www.amanda.org

Tool 3: MailArchiva

Het archiveren van e-mail staat centraal in Exchange 2010, maar voor wie dit programma niet gebruikt, is MailArchiva een goede tool voor Exchange 2000/2003 en andere mailservers als Postfix, Sendmail, Qmail, iMail en Lotus Notes. Van MailArchiva bestaan een open source en een commerciële versie voor het bedrijfsleven. Op de MailArchiva site kun je zien welke functionaliteiten er zijn en hoe de twee versies van elkaar verschillen.

Download: www.mailarchiva.com

Tool 4: Exchange 2010 RBAC Manager

Een geweldige tool voor admins die werken met role-based access control en Exchange. Met RBAC Manager (of: RBAC Editor GUI) kunnen admins direct aan de slag, of ze nu een PowerShell master zijn of niet. De tool is geschreven in C# en achter de schermen gebruikt de software PowerShell, zodat je rollen kunt maken en beheren in jouw Exchange 2010 omgeving.

Download: rbac.codeplex.com

Tool 5: Core Configurator 2.0

Het aanbod van een versie met een commandoregel bij de installatie van Windows Server 2008 en Windows Server 2008 R2 was een goed idee. Bovendien bood het mogelijkheden voor een kleine attack surface. Het enige probleem is dat de beheerders boeken over open commandoregels moesten lezen om hun servers te kunnen configureren. Met deze gratis tool beschik je over een GUI methode voor beheertaken.

Download: coreconfig.codeplex.com

Tool 6: AutoSPInstaller voor SharePoint 2010

Iedereen die weleens SharePoint heeft geïnstalleerd, weet dat de gemaakte SQL databases een chaotisch geheel zijn wat naamgeving betreft, zodat je blijft zitten met omvangrijke en inconsistente GUID databases titels. AutoSPInstaller maakt echter gebruik van een aantal scripts om SharePoint te installeren en zorgt ervoor dat de databasenamen 'schoon' blijven tijdens dit proces.

Download: autospinstaller.codeplex.com

Tool 7: OCS Inventory

Zoek je een coole tool waarmee je alle apparaten kunt lokaliseren die zijn verbonden met je netwerk, inclusief de software die op je systemen is geïnstalleerd, dan is OCS-NG iets voor jou. Als je de OCS client inventory agent op je systemen hebt geïnstalleerd, dan kun je al die informatie opslaan in een overzichtelijke bewaarplaats.

Download: launchpad.net/ocsinventory

Tool 8: UltraDefrag

Met deze tool voor Windows kun je systeembestanden, registry hives en het paging file defragmenteren. Updates van het programma verbeteren de prestaties. UltraDefrag is helemaal compatibel met Windows NT 4.0, Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista, Windows Server 2008, Windows 7 en alle 64-bit versie van Windows. De tool is een waardevolle toevoeging voor iedere Windows omgeving.

Download: ultradefrag.sourceforge.net

Tool 9: Nmap voor Windows

Dit was oorspronkelijk een exclusieve Unix-tool, maar nu is Nmap voor Windows al tien jaar een belangrijke veiligheidstool voor Windowsgeoriënteerde bedrijven. De veiligheidsscanner en netwerk-mapper kan ook worden gebruikt voor network inventory, het beheer van service upgrade schema's en het controleren van host- of service uptime. De tool ondersteunt Windows 7, Windows Server 2008 en 2003, Windows Vista en Windows XP SP1 of later.

Download: nmap.org/book/inst-windows.html

Tool 10: Zenmap

Een gave tool voor het in kaart brengen van de apparaten die zijn aangesloten op je netwerk. Deze security-scanner werkt vanuit Nmap en geeft een interactieve visualisatie van de hosts op een netwerk. Klik op een host en deze verschuift naar het midden van je netwerk topologie, zodat je eenvoudig de verschillende verbindingen van de host kunt vinden. Met Zenmap is informatie over potentiële kwetsbaarheden veel eenvoudiger te achterhalen, zodat je verzekerd bent dat je firewalls en routers goed werken.

Download: nmap.org/zenmap

Tool 11: PowerGUI

Iedereen weet inmiddels wel dat PowerShell een snel rijzende ster is binnen de wereld van Windows. Ervaren systeembeheerders krijgen een fijn retro-gevoel bij de commandoregel. Voor anderen kan het werken via de commandoregel een vervelende klus zijn. Voor hen zijn meer grafische besturingsmogelijkheden van PowerShell interessant, zoals PowerGUI. Dit is een gratis grafische gebruikersinterface en script editor voor PowerShell. Nog waardevoller is de community rond PowerGUI, waar je een groot aantal scripts en libraries kunt vinden.

Download: powergui.org

Tool 12: Performance Analysis of Logs (PAL) Tool

Als je ooit een probleem hebt gehad maar niet wist welke gegevens je moest verzamelen of hoe je de data moest analyseren, dan is PAL jouw vriend. Deze open source tool assisteert je bij het lezen van de performance monitor counter logs en analyseert ze voor je. De tool werkt met ingebouwde drempels die zijn verbonden met de meeste van je Windows producten, zoals Exchange, SharePoint, Active Directory en andere.

PAL is getest op Windows 7, maar draait ook op Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista, Windows Server 2008 en Windows Server 2008 R2.

Download: pal.codeplex.com

Tool 13: ClamWin Antivirus

Een open source antivirusprogramma en een waardevolle tool voor beheerders die security serieus nemen. ClamWin ondersteunt Windows 7, Windows Vista, Windows XP, Windows Me en Windows 2000/98 systemen, maar ook Windows Server 2008 en Windows Server 2003.

De tool bevat een scanning scheduler waarmee je geschikte tijden voor een scan kunt instellen, maar geen on-access realtime scanner. Wel kun je de tool integreren in Windows Explorer en Outlook, zodat je eenvoudig kunt scannen.

Misschien werkt het allemaal minder goed dan met een commerciële realtime virusscanner, maar voor een gratis oplossing is ClamWin zeker een waardevolle tool.

Download: www.clamwin.com

Tool 14: Virtual Router

Deze slimme tool verandert een Windows 7 of Windows Server 2008 R2 systeem in een wifi-hotspot. Met Virtual Router kunnen gebruikers draadloos iedere internetverbinding (wifi, LAN, kabelmodem et cetera) delen met alle soorten wifi-apparaten, zoals laptops, smartphones, netbooks en draadloze printers. De verbinding is compleet beveiligd via WPA2, het veiligste draadloze encryptiesysteem.

Download: virtualrouter.codeplex.com

Tool 15: VirtualBox

Deze open source virtualisatie oplossing moet je als beheerder echt hebben als je gastbesturingssystemen wilt draaien op Windows, Linux, Macintosh of Solaris machines. VirtualBox ondersteunt allerlei besturingssystemen, waaronder Windows, Linux, OpenSolaris, OS/2, OpenBSD en zelfs DOS. Voor meer informatie kun je terecht op een speciale wiki.

Download: www.virtualbox.org