Noem het hoe je wilt - liefde, devotie, obsessie - sommige technologieën spreken een extreem toegewijde doelgroep aan. Sommige van de fans zijn zo extreem, dat je ze eigenlijk kunt vergelijken met sekteleden.

Deze sektes geloven soms in code, soms in een ideaal, soms in een andere manier om software te ontwikkelen en soms zelfs in een ander mensbeeld. Weer anderen willen alleen maar discussiëren - tot het eind der tijden.

Cult 1: De Slashdot Samoerai

Ontstaan in: 1997

Mekka: /. (waar anders?)

Opperhoofd: Neil Gaiman

Relikwieën: Lord of the Rings en programmeertaal Perl

Offertradities: Newbies boven een heet vuurtje roosteren

Mantra: "Een broek dragen is een keuze"

Ver voordat er in de commentaren van blogs oorlogen ontstonden en ver voor het fenomeen "social media", was er al Slashdot. De bestaansrede van deze site: het net afstruinen naar dingen die voor geeks interessant kunnen zijn en ze een podium bieden, waarna ze er met elkaar over kunnen bekvechten.

Een artikel op Slashdot geplaatst krijgen ("Slashdotten") is zowel een zegen als een vloek. Het kan duizenden lezers naar jouw site lokken, maar dat houdt wel in dat ze alle inhoud van je blog onder een enorm vergrootglas gaan leggen. Met de nietsvermoedende hobbyist ook eens iets wil zeggen: "Lekker belangrijk Linux, Windows werkt prima." heb ik medelijden. Hij wordt direct online gelyncht.

"Wat Slashdot zo bijzonder maakt is dat er veel mensen komen die er al waren voordat internet 'gewoon' werd", zegt oprichter Rob Malda (onder ingewijden beter bekend als CmdrTaco. "Onze 'rituelen' impliceren dat internet diep in onze levens geworteld is geraakt. Vorige generaties begrijpen hier niets van, terwijl nieuwe generaties het de normaalste zaak van de wereld vinden. Wij zijn gewend geraakt aan modems en BBS'en, niet aan Twitter en kabelverbindingen. De klagende massa begrijpt eigenlijk niet hoe gemakkelijk het nu allemaal is."

Hoe herken je een Slashdotter in het wild? Dat kun je niet, zegt Malda, omdat ze nooit hun huis verlaten.

"Waarom zouden we ergens anders naar toe moeten?", vraagt hij zich dan ook af. "We ontmoeten elkaar 24/7 op Slashdot."

Cult 2: De Sirenes van de Singulariteit

Ontstaan in: de jaren tachtig

Mekka: de TED-conferentie en de H+ Summit

Opperhoofden: Ray Kurzweil en Ramona, de zingende AI-robot

Het doel van de singulariteitaanhangers is onsterfelijkheid. Dit kan bereikt worden door op te gaan in een levende man/machine hybride - de Transcendente Man, de Mens+.

Dit concept, uitgewerkt door de schrijver Vernor Vinge in 1982, werd vanaf pas echt 1998 populair dankzij uitvinder en futurist Ray Kurzweil. Hij schreef de boeken "The Age of Spiritual Machines" en "The Singularity is Near". Hierdoor verwierf Kurzweil duizenden volgers. Volgers Kurzweil zal de omslag omstreeks 2045 plaatsvinden. Op dat moment is de stand van de technologie zover dat mensen zich kunnen samenvoegen met intelligente machines.

(Kurzweil is ook beroemd geworden door de communicatie met zijn software robot Ramona, de sprekende en zingende gastvrouw van de site KurzweilAI.net)

"Ik ben trots op het feit dat ik een transhumanist ben", zegt schrijver en onderzoeker Brad Acker (die er trouwens niet blij mee is om bij een sekte te horen). "Het idee van het gelijkstellen van singulariteit, een gebeurtenis die nooit in de evolutie heeft plaatsgevonden, met OS/2-adepten en Slashdot-fans slaat nergens op."

Hij heeft een punt. Zo hebben veel andere besproken sektes geen eigen universiteit (mede gefinancierd door Google en NASA) waar de mensheid legaal gehackt mag worden.

Transhumanisten als Acker nemen het werk van Kurzweil erg serieus. "Dit is een wetenschappelijke beweging die meer steun verdient als we er zeker van willen zijn dat de mens veilig opgaat in de transcendente man", schrijft Acker (in bold en CAPS trouwens).

Geen sekte zou zonder een rivaliserende kerk kunnen en die lijkt de Kurzweil-gezindte in Stephen Thaler te hebben gevonden. Hij noemt zichzelf een "porcupine-ularitarian" en gelooft niet dat singulariteit nog moet plaatsvinden, maar dat het er al is. Om precies te zijn sinds 19 augustus 1997. Destijds ontving hij zijn patent voor de Creativity Machine, een "bewust" neuraal netwerk dat gebruikt kan worden voor zowel het ontwerpen van tandenborstels als voor militaire satellieten.

"Kurzweil is optimistisch en dat ben ik niet", zegt Thaler, die bang is dat technologie uiteindelijk in verkeerde handen belandt. "Ik heb 's werelds meest gebruikte vorm van AI gebouwd en het enige waar het toe leidt is lijden en ruzie."

Thaler zal volgende maand tijdens het WorldFuture Society Conference de volgende geheimen van zijn "bewuste" machine onthullen.

Cult 3: De Hogepriesters van Wikipedia

Ontstaan in: 2001

Mekka: Wikimania, Wikimeets

Opperhoofd: Jimmy Wales

Relikwieën: de Wikipedia:FAQ

Ritueel: eindeloze discussies op de Wiki discussiepagina's

Wikipedia spant, wat betreft intriges en machtsconflicten, van alle kerken de kroon. De ogenschijnlijk vriendelijke encyclopedie die iedereen kan aanpassen is in feite een wikicratie waar zelfbenoemde experts een bittere strijd om de macht uitvechten.

Inmiddels maken meer dan 12 miljoen registranten gebruik van de mogelijkheden van Wikipedia. Zij worden in de gaten gehouden door 1700 moderators die de mogelijkheid hebben om wijzigingen af te keuren, pagina's op slot te zetten en gehele passages als 'irrelevant' te betitelen. Maar wie denkt dat deze heren de scepter zwaaien heeft het mis. De echte macht ligt bij de super-beheerders (ongeveer 200 tot 300 man). Zij kunnen hun tegenstanders voor de rest van hun leven verbanden en ze bepalen de koers en strategie van Wikipedia.

"Het is geen informeel netwerk, het is een compleet netwerk met hiërarchie, titels, taakomschrijvingen, sancties en verantwoordelijkheden", zegt psycholoog Sam Vaknin. "In 2003 had Wikipedia alle kenmerken van een sekte: hiërarchie, mysterieuze regels, paranoïde trekjes, intolerantie ten opzichte van dissidenten en een kosmische missie."

Toegang krijgen tot de "inner circle" is niet gemakkelijk. Je wordt alleen binnen de gelederen toegelaten door enorme aantallen artikelen te redigeren en de regels van het Wiki-labyrint volledig na te leven, zegt Vaknin. Het is dus niet vreemd dat de gemiddelde gebruiker van de site op een monnik lijkt: vaak mannelijk, ongetrouwd, onder de 30 en (volgens een Israëlische studie) vaak chagrijnig en kortzichtig.

Plaats vraagtekens bij de methoden van Wikipedia en je krijgt gelijk een flamewar over je heen. Op overtreding van regels staan sancties. Zelfs Jimmy "Jimbo" Wales, de medeoprichter van de site, moest een deel van zijn rechten opgeven omdat andere Wikipedia-priesters vonden dat hij te veel schijnbaar pornografische afbeeldingen van de site verwijderde.

Wales zegt op zijn beurt dat het wel meeviel met de sancties en trekt alle beweringen van Vaknin in twijfel. "Ik heb meer Wikipedia-vrijwilligers ontmoet dan wie dan ook", zegt hij. "Dat zijn aardige, begripvolle en liefdevolle mensen die hard werken om Wikipedia accuraat te houden. We hebben een open, democratische cultuur en stellen ons tolerant op ten opzichte van dissidentie en kritiek."

Cult 4: De Drupal Tempeliers

Ontstaan in: 2001

Mekka: DrupalCon

Opperhoofd: Dries Buytaert

Relikwieën: The Drupal Handbooks

Brandmerk: de Drupal-druppel

Het is de grootste samenzwering waarvan je nog nooit eerder gehoord hebt. Van het Witte Huis tot Christina Aguilera en van Proctor & Gamble tot de Wereldbank - allemaal hebben ze zich aangesloten bij de Drupal Tempeliers, bekend van het open-source CMS-platform, bedacht door de Belgische programmeur Dries Buytaert in 2001.

Geschat wordt dat ongeveer 1 procent van alles sites op het social media-vriendelijke Drupal draait, een getal dat na het uitbrengen van Drupal 7 wellicht verder omhoog schiet.

"Wat Drupal onderscheidend maakt van de rest is vooral Dries, de oprichter", zegt Matt Tarsi, projectdirecteur van een bedrijf dat sites maakt met Drupal CMS. "Hij wist al snel hoe hij met de community van ontwikkelaars om moest gaan."

De gelovigen komen elkaar twee keer per jaar tegen op DrupalCon en elke dag op sites als Drupal.org. Hier worden nieuwkomers verwelkomt en wordt niet al te moeilijk gedaan over vergelijkingen met CMS-systemen als Joomla en WordPress.

Drupalisten zijn gemakkelijk te herkennen. Ze hebben vaak stickers bij zich en dragen t-shirts met het Drupal druppel-logo, een smurfje met een zonnebril op zijn hoofd.

Cult 5: De Weerwolven van de Warp (OS/2)

Ontstaan in: 1987

Mekka: Warpstock

Relikwieën: OS/2 Warp op CD-ROM (uit 1995)

Antichrist: Steve Ballmer

Ooit waren ze met velen. Tegenwoordig zijn ze met enkele duizenden. Toch houden de OS/2-adepten de droom levend. Ze vinden elkaar in de liefde voor de functionaliteit en de haat jegens Microsoft.

Tech-consultant Jamie Wells zegt dat een klant van hem nog steeds OS/2 gebruikt voor zijn ERP en CRM toepassingen. Niet op pc's, maar gevirtualiseerd op Mac Mini's.

"Het lijkt op een sekte, maar zo zien ze zichzelf niet", zegt Wells. Zijn bedrijf SheerBrilliance Consulting is gespecialiseerd in alle besturingssystemen, zolang ze maar niet van Microsoft zijn. "Technologie verandert en het wordt steeds moeilijker om deze apps met de buitenwereld te integreren. We moeten steeds meer van OS/2 weten om het nog te laten werken."

OS/2 is vaker doodverklaard dan menig Al Quaida-kopstuk, al leeft het officieel voort als eComStation (eCS), een besturingssysteem gebaseerd op Warp v4. Veel betaalautomaten werken nog op OS/2 en eCS wordt nog steeds doorontwikkeld. Sommige Warp-fanatici met te veel vrije tijd hebben het zelfs voor elkaar gekregen om Windows 7 op eCS 2.0 te laten draaien.

Toch is de Weervolven van de Warp een kleine, fundamentalistische beweging die van geen wijken wil weten.

"Er zijn boze tongen die beweren dat OS/2 op zich al een bizar ritueel is", zegt organisator Andy Willis van Warpstock, een jaarlijks evenement in Noord-Amerika of Europa voor de verstokte gelovigen.

"De meeste gebruikers van OS/2 en eComStation zijn koppige individualisten die weten dat de technologie hen heeft ingehaald, maar dat maakt hen niet uit", zegt Warpstock secretaris Neil Waldhauer. "OS/2 is voor ons voldoende en het werkt op een manier die volgens ons het beste is."

Cult 6: De Open Source Tovenaren

Ontstaan in: de jaren tachtig

Mekka: SourceForge, Open Source Initiative

Opperhoofden: Linus Torvalds, Richard Stallman, Eric S. Raymond

Aartsvijanden: te veel om op te noemen

Heilige dieren: de pinguïn en de gnu

Groots, enorm verspreid en anarchistisch, zo zou je de antiautoritaire open source-gemeenschap wel kunnen omschrijven. Hun ultieme doel: de wereld radicaal veranderen met behulp van regels code.

"Vanuit technologisch oogpunt bezien levert open source schone technologie op", zegt cto Simon Crosby van Citrix Datacenter and Cloud en oprichter van XenSource. "De beste code heerst. Het doet een beroep op de schoonheid van technologie en is niet afhankelijk van 'bullshit' vanuit de business."

Honderden miljoenen mensen gebruiken dagelijks open source software. Toch is het moeilijk in te schatten hoeveel ontwikkelaars er precies zijn. Geoff Radcliffe, directeur business development bij Raster Media, gokt dat ongeveer 70 procent van alle hardcore geeks een fanaat is van open-source.

"Dit is een geloof dat niet snel zal verdwijnen", zegt Radcliffe. "De mogelijkheden om dankzij open source toch rijk, beroemd en populair te worden zijn enorm groot en dat zal zo blijven."

Het is wel een beweging waarin soms frictie ontstaat en waarin verschillende stromingen te onderscheiden zijn. Zo verschillen de opvattingen van Richard Stallman, die gelooft dat alle software helemaal vrij moet zijn, enorm ten opzichte van die van Linus Torvalds, die gelooft dat commercialisering prima is, zolang de code maar beschikbaar blijft. Neem daarbij ook de tientallen verschillende open source licenties, elk met z'n eigen voortrekkers, en je zit met een verdeelde club opgescheept.

Hoe herken je open-source tovenaren? Verdenk degenen met t-shirts waarop Perl beveiligingsalgoritmen staan afgedrukt of die nerds met "There is no place like 127.0.0.1" stickers op hun laptop.

"Er bestaat geen twijfel over de verandering die open source voor de wereld heeft betekend", zegt Crosby. "Geen van de huidige cloud-leveranciers - Google, Amazon of Yahoo - zou kunnen bestaan zonder open source. Het stelt mensen in staat om geweldige dingen met software te doen. En ik kan je zeggen, dat gebeurt volop."

Bron: Techworld