Desktop virtualisatie gaat eigenlijk terug naar de goede oude 'mainframe-tijd' van gecentraliseerd computeren, terwijl de desktop traditie van de macht van gebruikers gehandhaafd blijft. Elke gebruiker behoudt zijn of haar eigen desktop OS en programma’s, alleen draait alles op een virtuele machine in een server. Deze kunnen de gebruikers aanspreken via een goedkoope thin client zoals de goede oude terminal.

Voor

Het argument vóór desktop virtualisatie is sterk: Wat vergt meer onderhoud en brengt meer risico met zich mee dan desktop computers? Zelfs met remote desktop management moeten admins alsnog vaak collega’s van hun bureau wegsturen als er geüpdate moet worden of problemen zijn. En elke desktop of laptop vormt een mogelijkheid voor hackers om data te stelen.

Maar als je desktops als vm’s draait op een server, kun je al die desktops beheren en beveiligen op één enkele locatie. Patches en andere beveiligingsmaatregelen, samen met hardware en software upgrades, vergen veel minder overhead. En het risico dat gebruikers iets doen waardoor zich een beveiligingsprobleem vormt, neemt dramatisch af.

Tegen

Het argument tegen desktop virtualisatie is bijna even sterk. De overhead kosten die bespaard worden door centraal beheer, kunnen vaak worden weggestreept tegen de noodzaak voor krachtige servers, virtualisatiesoftware licenties en extra netwerk bandbreedte.

Plus, de kosten van client hardware en Microsoft software licenties blijft ongeveer gelijk, terwijl de gebruikerservaring zelden de verwachtingen van e gebruiker zelf waarmaakt. En dan nog dit: Hoe gaan de gebruikers hun werk doen wanneer er geen verbinding is met het netwerk?

Besluiten om wel of niet desktop virtualisatie toe te passen en in welke vorm, worden een stuk makkelijker wanneer je de basisvarianten en technologieën goed begrijpt. Dit is wat je moet weten:

1. Desktop virtualisatie is stiekem ook gewoon virtualisatie

Net als server virtualisatie hangt desktop virtualisatie op een dunne laag van software, de hypervisor. Deze draait op bare-metal server hardware en biedt een platform waar admins virtuele machines op kunnen zetten en beheren. Met desktop virtualisatie krijgt elke gebruiker een virtuele machine die een aparte sessie van het OS draait. Dat is bijna altijd Windows met watvoor applicaties dan ook. Wat betreft het desktop OS, de applicaties en de gebruiker doet de VM erg goed een desktop machine na.

2. Traditionele thin client oplossingen zijn geen desktop virtualisatie

Veruit de populairste vorm van thin client computing via een server hangt op Microsoft Terminal Services (recentelijk gedoopt tot Remote Desktop Services). Deze laat meerdere gebruikers dezelfde sessie van Windows delen. Terminal Services wordt vaak gecombineerd met Citrix XenApp (voorheen Presentation Server en daarvoor MetaFrame).

Die laatste voegt beheerfuncties en betere performance toe. Tot daar hypervisors of VM’s in het spel. De grote nadelen: Sommige applicaties draaien traag of helemaal niet in deze gedeelde omgeving en individuen kunnen hun gebruikerservaringen niet customizen zoals ze dat kunnen doen met virtuele machines of echte desktops. Maar toch, mensen refereren vaak naar traditionele thin client oplossingen zoals desktop virtualisatie, omdat het basisdoel simpel is: Om desktop computing te consolideren bij de server.

3. Desktop virtualisatie en VDI betekenen ongeveer hetzelfde

VMware was de eerste om de VDI (virtual desktop infrastructure) terminologie te promoten, maar Microsoft en Citrix zijn gevolgd en bieden eigen VDI oplossingen aangebaseerd op de Hyper-V en XenServer hypervisors. Bekijk het eens op deze manier: VDI refereert naar de basis architectuur voor desktop virtualisatie, waar een VM voor elke gebruiker op de server draait.

4. Verwar desktop virtualisatie niet met… desktop virtualisatie

De desktop virtualisatie waar we het over hebben refereert naar computing die op servers gebaseerd is. Maar desktop virtualisatie betekent ook het draaien van virtuele machines op desktop systemen, die bijvoorbeeld virtualisatie oplossingen als Microsoft Virtual PC, VMware Fusion of Parallels Desktop gebruiken. Het waarschijnlijk meest voorkomend gebruik van dit soort desktop virtualisatie draait op Windows in een Parallels of Fusion VM op de Mac. Met andere woorden: Dat heeft niets te maken met computing op basis van een server.

5. Geen enkele op servers gebaseerde computing oplossing ondersteunt dezelfde hoeveelheid hardware als een desktop

De Windows mensen in Redmond spenderen de helft van hun leven aan het zorgen voor compatibiliteit met elke printer, grafische kaart, geluidskaart, scanner en andere wazige apparaatjes. Met thin clients wordt de ondersteuning van hardware vrij mager en sommige dingen zullen helemaal niet meer werken. Andere limitaties doen zich voor door het feit dat gebruikers met hun VM’s interacteren over het netwerk. Multimedia, video’s en Flash apps kunnen problematisch zijn.

6. VDI oplossingen kosten meer (en leveren meer op) dan traditionele thin client oplossingen

Bedenk je dit: Met VDI heeft elke virtuele machine een eigen plakje geheugen, opslag en processorkracht nodig om een gebruikersdesktop omgeving te draaien. Dat terwijl in de goede oude dagen van het Terminal Services model, gebruikers bijna alles deelden behalve de data bestanden.

VDI betekent ook een aparte Windows licentie voor elke gebruiker, terwijl Terminal Services opstellingen je een voordeel geven met Microsoft Client Access Licenses. Plus, VDI veroorzaakt meer netwerkverkeer, wat een netwerk upgrade vergt wellicht, naast de aankoop van een krachtige server.

In ruil voor die extra kosten, samen met de betere gebruikerservaring, levert VDI grotere beheerbaarheid en up-time. Zoals met server virtualisatie, kun je VM’s migreren zonder de VM’s offline te halen, VM snapshots maken voor snel herstel, heeft het automatische resources verdeling die uitgebalanceerd is en meer.

En als virtuele machines crashen, heeft dat geen effect op andere VM’s. Met Terminal Services zal die enkele sessie van Windows de heleboel platgooien.

7. Dynamische VDI oplossingen verbeteren efficiëntie

In een standaard VDI installatie persisteert de virtuele machine van elke gebruiker van sessie tot sessie. Als het aantal gebruikers groeit, groeien opslag en beheerstaken mee. In een dynamische VDI architectuur is het zo dat wanneer gebruikers inloggen, de virtuele desktops zichzelf assembleren door een clone van een master image met gebruikersprofielen te combineren.

Gebruikers krijgen nog steeds een persoonlijke desktop en admins hebben minder OSsen en applicatie kopieën om op te slaan, te updaten en te patchen.

8. Applicatie virtualisatievergemakkelijkt VDI benodigdheden nog meer

Wanneer een applicatie is gevirtualiseerd, is het ‘ingepakt’ samen met de kleine OS bestanden en registry entries die nodig zijn om het te kunnen uitvoeren, zodat het kan draaien zonder geïnstalleerd te hoeven worden (geen veranderingen aan het OS nodig).

In een dynamisch VDI scenario kunnen admins instellen dat virtuele applicaties afgeleverd worden bij het opstarten, in plaats van het toevoegen van deze apps aan de master image die gecloned wordt door de VM’s. Dit reduceert de voetafdruk van desktop virtuele machines en simplificeert het beheer van de applicaties.

Als je applicatie streaming technologie toevoegd, lijkt het erop dat applicaties sneller opstarten, alsof ze altijd al in de VM geïnstalleerd waren.

9. Client hypervisors maken het mogelijk om VM’s offline te draaien

Een client hypervisor laat zich op een normale desktop pc of laptop installeren, zodat je een ‘zakelijke VM’ kunt draaien waar je OS, applicaties en persoonlijke configuratie instellingen in zitten. Dat is pas volledigheid. Waarom zou je dat alles in een virtuele machine willen hebben in plaats van op de desktop pc zelf?

Daar zijn twee redenen voor: Ten eerste is het volledig veilig en afgescheiden wat er verder ook op de desktop draait (zoals Trojans die de gebruiker per ongeluk heeft gedownload). En ten tweede heb je alle virtualisatievoordelen voor het beheer, zoals VM snapshots, draagbaarheid, makkelijke recovery enzovoorts.

Client hypervisors zorgen ervoor dat VDI praktischer is. Je kunt elk moment opstaan en weglopen met je zakelijke VM op een laptopje en deze gebruiken zonder netwerkconnectie. Als je vervolgens weer met het netwerk verbindt, synchroniseert de client VM met de server VM.

Client hypervisors wijzen op een toekomst waar we allemaal onze eigen computers meenemen naar het werk en synchroniseren met de de zakelijke VM’s om de dag mee aan te vangen. Sterker nog, je kunt je elke computer overal gebruiken met een compatibele client hypervisor.

We praten wellicht over de toekomst, maar Citrix heeft al een test-kit uitgebracht van hun client hypervisor en VMware verwacht hun eigen vroege versie erg snel. In 2011 zullen de eerste versies in de verkoop gaan.

De lange tocht naar de server kant

Intussen is er een volledig andere vorm van op server gebaseerde computing die opkomt: de variant van cloud computing die SaaS (software as a service) heet. De service providers onderhouden applicaties en gebruikersdata en leveren alles via een browser.

Een goed voorbeeld is Google’s campagne voor Google Docs. Men moedigt gebruikers aan om vooral niet up te daten naar Office 2010, maar de Google suite met office apps te gebruiken. Plus, Chrome OS van Google belooft een volledige desktop omgeving te creëren in de cloud die de personalisatie zoals bij een desktop PC behoud.

Het is erg waarschijnlijk dat er geen grote winnaar komt uit de as die op server gebaseerde computing heet. De oude stijl Terminal Services zullen blijven bestaan in kantoren waar werknemers met zeer beperkte benodigdheden rondschalken. Echte desktop virtualisatie op het VDI model zal logisch zijn waar beveiliging en beheerbaarheid het belangrijkst zijn, zoals in wijds verspreide organisaties die veel ZZP’ers hebben.

Waar diepgravende samenwerking de sleutel tot succes is voor een organisatie zal SaaS opbloeien, omdat iedereen met een simpele browser mee kan doen. Conventionele desktops zullen wellicht nooit verdwijnen, maar linksom of rechtsom zal het gecentraliseerde model van computing zeker terugkeren.

Bron: Techworld