Hoewel steeds meer high-end laptops praktisch niet meer te repareren zijn, is het gelukkig nog steeds goed mogelijk je eigen apparaat te voorzien van kleine reparaties.

Wij kijken vandaar naar de meest voorkomende laptop-"ongevallen" en leggen uit hoe je deze kan oplossen met huis- tuin- en keukengereedschap (en misschien een kleine trip langs de doe-het-zelf-zaak). Wij gebruiken als voorbeeld oude afgedankte laptops die hier nog rondslingeren of zijn gedoneerd aan ons. Het kan uiteraard zo zijn dat jouw systeem anders in elkaar zit of speciale onderdelen nodig hebt, gelukkig kunnen YouTube en Ebay je verder helpen op dat gebied.

Daar willen wij nog aan toevoegen dat, ondanks het feit dat wij een groot fan zijn van het recyclen van spullen er niets gaat boven het gebruiken van onderdelen die specifiek bedoeld zijn voor jouw apparaat. Zeker in het geval van AC-adapters is het belangrijk goed op te letten wat wel werkt op jouw apparaat en wat niet. Ventilatoren mogen dan wel erg op elkaar lijken, ook op dat gebied moet je blijven opletten omdat de specificaties behoorlijk kunnen afwijken.

Ten slotte willen wij nog even zeggen dat je in veel van deze reparatie-gevallen je garantie (als je die nog hebt) verliest, zeker als je je laptop moet openen. Bijna alle laptops hebben de gewraakte "warranty void if removed"-sticker, al zijn er steeds meer laptops die schroeven in de ban doen en gaan voor grote klodders lijm.

Kapotte adapterkabel

Dit probleem zien en horen wij het vaakst. Kabelbreuk, en meestal niet eens in zoverre dat de voeding niet meer werkt, maar wel versleten genoeg om je een schok te kunnen geven of kortsluiting te kunnen veroorzaken. Het is niet zo heel gek dat zulke kabels op bepaalde plekken slijten, zeker als je je laptop regelmatig meeneemt naar andere locaties. Als de beschadiging te groot is, is het verstandig de adapter te vervangen. Het liefst door een officiële, maar als deze niet meer te krijgen is of absurd duur is, kan je altijd nog kijken naar een universele laptop-adapter. Of zelf repareren natuurlijk.

De snelste manier om zo'n kabel te repareren is om in de weer te gaan met electro-tape of Duckt tape om verdere schade te voorkomen, maar deze tape gaat na verloop van tijd los zitten en dan hebben we het nog niet eens over de lijmresten die je kabel vervuilen.

Een permanentere oplossing zou siliconenkit kunnen zijn. De beste manier om deze reparatie uit te voeren is om een stuk schildertape op de plek te leggen waar je op gaat werken en het beschadigde deel van de kabel daarop plaatsen. Smeer de kit op de versleten plek en wacht ongeveer twee uur tot het goedje is uitgehard en je kan er weer jaren tegenaan.

Gebroken laptop-case

Als laptops vallen, landen ze jammer genoeg bijna altijd op een hoek, een van de zwakste onderdelen van de case. Grote kans dat er een stuk afbreekt. Gelukkig kan dat makkelijk worden hersteld met epoxy kneedpasta. Het maakt niet zoveel uit welk merk je gebruikt, als je maar niet voor de sneldrogende variant gaat, de kans dat deze al is uitgehard terwijl je nog bezig bent is groot.

Zorg ervoor dat het beschadigde onderdeel schoon is en geen losse stukjes meer bevat en druk de pasta op de beschadigde plek. Gebruik de platte kant van het scheermes (of liniaal) en druk daarmee de pasta stevig aan. Schaap de overtollige pasta weg met en wacht twee uur tot het gerepareerde deel droog is. In principe hoef je er verder niks meer aan te doen, maar als je je apparaat mooi wilt afwerken, maak het geheel dan glad met schuurpapier en schilder de plek in dezelfde kleur als je laptop met lakverf.

Slechte of kapotte laptopventilator

Een lawaaiige cooler-ventilator is niet alleen irritant om te horen, maar kan er ook voor zorgen dat de onderdelen niet goed genoeg gekoeld worden wat oververhitting kan veroorzaken met alle gevolgen dan doen. Het is niet moeilijk de ventilator te vervangen (afhankelijk van je laptopmodel) en als je een beetje geluk hebt, hoef je het niet eens te vervangen.

De laptop die wij repareerden had meer één centrale koeler, maar er zijn uiteraard ook apparaten (vooral game-laptops) die meerdere ventilatoren bevatten. Hoe zuinig je ook bent voor je laptop, de kans dat er door de jaren heen stof verzamelt in het apparaat is groot, vooral als je huisdieren hebt.

Zoek een goed geventileerde plek uit om de laptop eerst uit te blazen. Doe voor de zekerheid een stofmasker op en houd een stofzuiger paraat want er kan een hoop stof en andere troep vrijkomen. Blaas met perslucht in het rooster en blaas de koeler schoon.

Als dat niet voldoende is, open de laptop. Meestal zitten de schroeven aan de onderkant van de laptop. Na het openen zal je waarschijnlijk nog meer stof en viezigheid tegenkomen wat je ook rustig kan wegblazen of opzuigen. Kijk of er geen rommel tussen de bladen van je ventilator zit door met je vinger een paar rondjes te draaien.

Draait de ventilator nog steeds niet soepel na het schoonmaken? Dan is de lager waarschijnlijk versleten. Voor heel veel mensen is dit de reden om je ventilator meteen te vervangen, maar er is nog een manier om deze heel makkelijk weer tot leven te wekken...

Een beetje vet of olie doet wonderen. Trek de kern met de bladen los en verwijder de sticker. Of draai het element om en kijk of daar een verwijderbare sticker zit. Druppel wat machine-olie in het gat of smeer wat kogellagervet op het vrijgekomen deel en herbevestig de sticker weer.

In de onderstaande video's zie je hoe dat precies in z'n werk gaat:

In deze video wordt overigens de tip gegeven boter te gebruiken als je geen smeermiddel hebt, dat is een slecht idee, niet doen!

Met deze methode kan je zelfs de hardnekkigste, vastgelopen ventilatoren weer als nieuw laten klinken.

Mocht dat nou ook niet werken, dan zit er niets anders op en zal je de ventilator moeten vervangen. Schrijf het modelnummer op en struin het internet, doe-het-zelf-zaak of elektronicawinkel af op zoek naar de ventilator die bij je past.

Let er wel op dat als je een dedicated CPU/GPU-koeler vervangt je ook de koelpasta moet vervangen. Zorg ervoor dat je dat in huis hebt.

Vastzittende toetsen

Meestal komt het vastzitten vat toetsen door viezigheid en zelden doordat er iets kapot is. Gelukkig is dat in veel gevallen makkelijk te repareren door de desbetreffende toets los te wippen en de viezigheid te verwijderen. Soms is de onderliggende hinge kapot, dan kan je er helaas niet veel meer aan doen en zal je op zoek moeten gaan naar een nieuw (tweedehands) toetsenbord. Gelukkig zijn losse laptoptoetsenborden niet zo duur en het vervangen is meestal ook niet lastig.

Mocht je een MacBook hebben, kan je nog langs de Apple-store gaan om losse toetsen te kopen (tussen de 5 en 8 euro per stuk).

Het vervangen van een volledig laptop-toetsenbord gaat in veel gevallen hetzelfde. Het bord wordt op z'n plek gehouden door een speciale balk of houder, deze moet eerst worden losgemaakt. Soms moet dat aan de bovenkant gebeuren en heel soms moet je aan de onderkant het een en ander losschroeven.

Als het toetsenbord is losgehaald, trek deze dan niet meteen los van je laptop, de kans is groot dat je de ribbon-cable scheurt. Kijk voorzichtig waar en hoe deze is bevestigd aan het moederbord en haal deze los. Bevestig het vervangende toetsenbord en je bent klaar.

Krassen op je scherm

Het vervangen van je laptopscherm is iets dat je liever niet doet. Het is duur, duurt lang en zonder de officiële documentatie is de kans groot dat meer sloopt dan repareert.

Gelukkig hoeft dat niet altijd, als je scherm slechts bekrast is, kom je met een beetje tandpasta (of ander polijstmiddel) al een heel eind. Smeer het goedje op de plek waar de krassen zitten en maak een draaiende beweging (niet te hard drukken). Veeg het scherm schoon met een zachte doek en maak het scherm vervolgens schoon met een schoonmaakmiddel voor ramen (zonder ammoniak).

Deze strategie is niet perfect en je zal het misschien meerdere malen moeten doen om de krassen helemaal te laten verdwijnen, maar het scheelt een dure trip naar de reparateur.