Na een tijdje gaat je laptop er ouder uitzien: het toetsenbord slijt en krijgt een lelijke plastic look, tussen de toetsen verzamelt zich vuil, stof en kleverigheid, hoekjes, gaatjes, scharnieren en sleuven raken verstopt met vuil en stof, en het apparaat raakt gehavend met krassen en putjes.

Nog erger is dat het apparaat van binnen veroudert: koelelementen verzamelen aanslag, warmtegeleiding verslechtert en de processor wordt daarom minder goed gekoeld, waardoor je laptop sneller oververhit raakt. Het gevolg is dat het apparaat meer lawaai produceert, slechter presteert en dat alle componenten zwaarder worden belast, zodat de levensduur van het apparaat wordt ingekort.

Je hoeft niet eens zoveel technische kennis in huis te hebben om je laptop goed schoon te maken. Met nieuwsgierigheid en gepaste voorzichtigheid kom je al een heel eind. We helpen je aan de hand van deze tips en adviezen, zodat je deze kerstvakantie je laptop even onder handen kunt nemen om hem als nieuw te laten werken.

Benodigdheden:

  • Perslucht (spuitbus)
  • Een kleine borstel
  • Een milde glasreiniger of milde LCD-reiniger
  • Wattenstaafje(s)
  • Niet pluizend doekje of keukenrol
  • Polijstpasta (optioneel)

Buitenkant schoonmaken

We beginnen met de behuizing. Je kunt vuil verwijderen met een pluisvrije doek, bijvoorbeeld een vezeldoekje, en mogelijk een mild reinigingsmiddel. Veeg de toetsen voorzichtig af en verwijder de aanslag tussen de toetsen met de perslucht en/of een wattenstaafje. Kruimels et cetera kun je zo verwijderen. Spuit schoonmaakmiddelen niet rechtstreeks op de laptop en vermijd vocht in de behuizing.

Houd de laptop met de toetsen naar beneden gericht vast en druk op de toetsen om kruimels los te maken. Spuit vervolgens met de perslucht langs de randen van de toetsen. Herhaal dit proces een paar keer, totdat je tevreden bent met het resultaat.

Krassen of slijtageplekken zijn natuurlijk lastig op te lossen, maar met een schuursponsje kun je een ooit fonkelend apparaat dat nu is bekrast mat maken. Dat geeft de laptop een heel andere look, waar krassen minder in opvallen. Diepe krassen of krassen op geverfde oppervlakken kun je aanpakken met polijstpasta.

De laptop openmaken

De laptop van binnen schoonmaken is heel andere koek. Afhankelijk van de fabrikant loopt de repareerbaarheid uiteen: sommige laptops zijn eenvoudig open te schroeven, terwijl andere juist heel lastig aan te pakken zijn. Op repareersite iFixit vind je hier goede tips over en uitgebreide gidsen voor verschillende laptopmodellen.

Deze inspanning is echter zeer de moeite waard. Na het schoonmaken van de binnenkant kunnen lawaaierige fans opeens weer fluisterstil zijn en wordt het apparaat niet meer zo loeiheet als je ermee op de bank zit.

Zorg er ten eerste voor dat het apparaat helemaal uitstaat en verwijder als mogelijk de accu om ervoor te zorgen dat dit ook zo blijft. Vervolgens begint het openschroeven. Ga geduldig, systematisch en voorzichtig te werk als je hiermee aan de slag gaat. Sommige modellen hebben nog kruiskop, maar torx, inbus of pentalobes zijn steeds meer in de mode en daarvoor heb je apart gereedschap nodig.

Soms zijn de schroeven afgeschermd met een kapje, voor modelspecifieke tips verwijzen we je graag naar de gidsen van iFixit. Overigens biedt deze site ook een reparatieset met allerhande benodigdheden om ook smartphones te repareren, die meestal nog veel lastiger aan te pakken zijn, of losse schroevendraaiers voor de obscuurdere schroefjes.

Raadpleeg de handleiding van je apparaat (als je die niet meer hebt, google dan het typenummer om hem online te vinden) of zoek op YouTube of er toevallig een ondernemende hobbyist al aan de slag is geweest met jouw model. Ook is het raadzaam om te onthouden waar alle schroeven van verschillende lengtes vandaan komen: maak foto's en bewaar ze zorgvuldig in bijvoorbeeld een potje of beter nog: een serie potjes die de volgorde aangeven.

De binnenkant reinigen

Vaak houden een flink aantal schroeven het apparaat bij elkaar en sommige behuizingen klikken op een specifieke manier in elkaar. Het is lastig om daar algemene tips over te geven, dus we raden je aan om goed rond te zoeken naar jouw model online, filmpjes te bekijken en apparaatspecifieke gidsen te raadplegen. Sowieso geldt: wees geduldig en voorzichtig. Als iets niet lijkt te kunnen bewegen, dan is dat misschien ook zo, tenzij je zeker weet dat je een onderdeel wel los zou moeten kunnen halen.

Vooral oudere modellen zijn makkelijker. Haal zoveel mogelijk onderdelen los, meestal is de harde schijf bijvoorbeeld los te klikken of zelfs uit te schuiven met een bracket. De onderklep is dan meestal met een serie schroeven vastgemaakt en zodra deze los zijn, kun je de klep eenvoudig oplichten en zie je de binnenkant.

Laptops hebben meestal maar één koeler op de chipset om het moederbord en de processor te koelen. Daaruit lopen vaak spoelen of koelelementen richting alle andere componenten en zie je her en der verspreid over het bord verschillende koelvinnen of -ribben. De fan bevindt zich meestal daarbij in de buurt en die zorgt vaak voor het meeste lawaai als hij vuil is.

Zoek de ventilator op en gebruik een borstel en perslucht om voorzichtig stof uit de fan en de koelribben te halen. Je kunt de hele constructie meestal ook verwijderen van de elektronica om hem te kunnen reinigen. Als dat kan, kun je nieuwe koelpasta toepassen voordat je de constructie weer aansluit.

De koelventilator van de laptop bevindt zich meestal dicht bij of zelfs op de koelribben. Gebruik perslucht en een borstel om voorzichtig stof uit de koeler en koelribben te verwijderen. Zoek vervolgens de schroeven of beugels die het koelmateriaal op zijn plaats houden. Nadat je de bevestigingen hebt verwijderd, moet de ventilator van de elektronische componenten kunnen worden losgekoppeld.

Upgraden componenten

Als je het apparaat toch open hebt, kun je wellicht ook kijken of je de laptop van een upgrade kunt voorzien. Het vervangen van een CPU of GPU is vaak lastig, maar het bijprikken van extra RAM kan je apparaat al een stuk sneller maken door het ruimere werkgeheugen. Zorg ervoor dat het RAM-type overeenkomt. Ook een HDD vervangen door een SSD kan wonderen verrichten.

Zet daarna de laptop weer in elkaar, eventueel met behulp van de gemaakte foto's, handleiding, of andere documentatie. Daarna zet je hem weer aan.