Ik ben zelf altijd iemand geweest die het fijn vond een echte HTPC onder z'n tv te hebben staan. Hier en daar heb ik wat uitstapjes gemaakt naar kant-en-klare settop-boxen en er was zelfs een periode waarin ik m'n spelcomputer inzette als media-hub. Hoewel deze oplossingen goed genoeg waren, liep ik als veeleisende mediafreak toch altijd tegen beperkingen op waardoor ik uiteindelijk toch weer aanbelandde bij de (duurdere) HTPC.

Omdat mijn HTPC al een jaartje of zeven dienst deed als mediacenter en later als low-end game-machine, vond ik het hoog tijd het apparaat een flinke upgrade te geven. Daarbij hoorde natuurlijk een flink eisenpakket. Niet alleen moest mijn nieuwe HTPC (fluister)stil zijn, hij staat immers in de woonkamer, hij moest wel krachtig genoeg zijn om met de nieuwste codecs (H.265/HEVC) overweg te kunnen gaan zonder stotteren en haperen.

Met deze eisen in m'n achterhoofd ging ik aan de slag en ik kwam er al gauw achter dat de weg naar een betaalbare, stille, maar toch krachtige mediacenter toch meer voeten in de aarde had dan ik dacht. Uiteindelijk ben ik een stuk langer bezig geweest dan gepland en heb ik door flink wat fora geploegd om uiteindelijk te komen waar ik nu ben.

Om nou te voorkomen dat jij dezelfde, lange (lijdens)weg bewandelt, leek het mij handig om mijn werkwijze en bijbehorende gedachtegang met jou te delen en het bouwen van een goede, stille HTPC een stukje makkelijker te maken.

Arm vs X86

Tegenwoordig kan je heel snel klaar zijn als je een mediacenter onder je tv wil hebben. Er zijn allerhande kant-en-klare oplossingen die stuk voor stuk goed werken. Mocht je niet zo'n uitgebreid eisenpakket hebben zou je bijvoorbeeld een Raspberry Pi kunnen gebruiken. Ook kan je uitwijken naar op Android gebaseerde HDMI-sticks of gaan voor een streaming/casting-oplossing in de vorm van Chomecast- of Miracast-sticks. Let op, lang niet alle HDMI/stream-sticks werken even goed. Sommige worden geleverd met te weinig werkgeheugen of een trage processor waardoor je al gauw tegen problemen aanloopt. Ten slotte zijn er ook nog kant-en-klare settop boxen die je kan gebruiken met uiteenlopende functionaliteiten zoals Apple-TV, Dune, Roku of Wetek Play.

De meeste van de bovenstaande oplossingen hebben één ding gemeen. Ze hebben een ARM-processor aan boord. Hoewel deze architectuur tegenwoordig goed wordt ondersteund (oa dankzij Android), ben je toch vaak afhankelijk van de fabrikant of loop je, als je zo veeleisend bent als ik, toch al gauw tegen beperkingen aan. Er is echter zoveel keuze tegenwoordig op dit gebied dat dit hoofdstuk wel een artikel op zich kan worden. Wellicht dat dit ook in de toekomst gaat gebeuren als hier interesse voor is (graag laten weten in de comments ;) ).

Al met al kwam ik dankzij eigen ervaringen en ervaringen van anderen op fora tot de conclusie dat een ARM-oplossing (destijds) niet voldoende was voor mij. Dit had vooral te maken met software, tweakability-eisen en processorkracht (de meeste ARM-kastjes hebben moeite met 1080p H.265 video). Dus X86 it is.

Software en besturingssysteem

Goede hardware staat of valt bij de software. Ook hier zijn verschillende oplossingen voor. Ik wilde gaan voor de meest uitgebreide, lichtgewicht software die je maar kan krijgen zonder meteen diep in de buidel te tasten. Dat was gelukkig redelijk makkelijk.

Keuzemogelijkheden

Toen ik begon met het bouwen van mediacenters was er niet zoveel keuze. Je was al gauw overgeleverd aan Windows Media Center of Linux-MCE. Dat hoeft niet per sé een probleem te zijn maar destijds voldeden beide niet aan m'n wensen. Bovendien moest je geluk hebben dat alle onderdelen in je HTPC ondersteund werden, om nog maar te zwijgen over codecs. Xbmc en MythTV waren nog te jong om serieus mee aan de slag te gaan.

Gelukkig is dat nu anders. Voor zowel Windows, Mac als Linux valt meer dan genoeg software te vinden waarvan sommige zelfs multiplatform zijn. Boxeee, Freevo en inmiddels XBMC, die gebroken heeft met z'n Xbox-verleden en verder gaat onder de naam Kodi. Ook Mediaportal groeide snel uit tot een serieuze speler.

Het oude Xbmc-menu.

Linux

Ik koos voor Linux als onderliggend besturingssysteem omdat ik zo min mogelijk overhead wilde hebben en het zonde vind geld neer te leggen voor een Windows-licentie die alleen maar voor multimedia wordt gebruikt. Dit beperkt wel enigzins je keuze in media-software (Mediaportal is bijvoorbeeld Windows-only) maar pakketten als MythTV (Linux-only) en Kodi zijn dan wel weer goede kandidaten.

Ik koos uiteindelijk voor Kodi. Waarom? Ervaring, een gigantische community, multi-platform, open-source, klein, snel, licht en ontzettend veel ondersteuning voor allerhande hardware. Bovendien zijn er software-bouwers die speciale Linux-distributies hebben gebouwd op basis van Kodi waardoor er nog minder overhead aanwezig is. Dit zogenaamde JeOS-principe zorgt ervoor dat alleen het broodnodige wordt opgestart waardoor de laadtijd wordt verkort en er meer systeembronnen beschikbaar zijn voor andere taken.

Kodi

OpenElec

Kodi is van origine een op zichzelf staand pakket dat geinstalleerd kan worden boven op een besturingssysteem als Windows, Linux, OSX, Android, iOS, BSD etc. Maar er zijn dus ook JeOS-versies beschikbaar waaronder OpenElec of Kodibuntu. Na beide paketten geprobeerd te hebben, koos ik uiteindelijk voor OpenElec. Waarom? Om de simpele reden dat dat pakket nóg minder overhead had dan Kodibuntu (en dus nog sneller opstartte) maar toch meer drivers meelevert die standaard niet in de Ubuntu-repository zitten. Dit zal voor de gemiddelde consument niet echt een reden zijn om te switchen aangezien het voornamelijk om oude, exotische drivers gaat. Maar voor mijn oude multifunction-vfd was dat een weloverwogen keuze.

Dit had echter wel als nadeel dat het installeren van Steam een stuk lastiger zou worden daar die launcher weer afhankelijk is van verschillende Ubuntu-libraries. Maar dat was een stuk minder lastig op te lossen dan het opnieuw compileren van een aftandse 32-bit vfd-driver van een fabrikant die al jaren niet meer bestaat.

Lang verhaal kort, OpenElec is the way to go for me.

Hardware

Dé reden waarom ik dit stuk schrijf is toch wel de hardware geweest. Normaal gesproken, als ik een pc bouw, kies ik altijd eerst de hardware en kijk ik dan pas welke software daar het lekkerst mee werkt. In dit geval deed ik het andersom omdat compatibiliteit met minder bekende hardware en randapparatuur flink wat roet in het eten kan gooien. Zeker als je van plan bent je mediacenter in te zetten als pvr of home-automation hub kan dat behoorlijk wat hoofdpijn opleveren.

Daarbij kan een geluidskaart ook tegensputteren en bijvoorbeeld niet altijd goed overweg met verschillende audiostromen als DTS of Dolby digital. Op de desktop zal dat niet zo'n groot probleem zijn en neemt de gemiddelde consument genoegen met een simpele stereo-opstelling. In de woonkamer is dat echter anders en moeten geluidskaarten een stukje harder werken en, als het even kan, ook nog goed communiceren met een receiver. Kortom, het zoeken naar de juiste hardware kan een flinke klus zijn en laat dit nou net een heikel punt zijn. Er zijn wel lijsten te vinden waarin wordt vermeld of deze goed overweg kunnen met HTPC-software, maar deze zijn meestal outdated en verspreid over verschillende fora. Van alle stappen was dit veruit de meest langdradige.

Intel vs AMD

Ik was op zoek naar 'n oplossing die zo stil mogelijk is. Dit was bij mijn vorige opstelling redelijk gelukt, alleen, door de jaren heen begon het kleine koelertje steeds meer lawaai te maken en zelfs te brommen. Ik wilde nu gaan voor een passief-gekoelde oplossing of een koeling met hoogwaardige ventilatoren waardoor de boel na een paar jaar niet gaat piepen, kraken, zoemen of brommen.

Op veel fora wordt gediscussieerd over welk moederbord nou het beste is en welke processor je daar het beste bij kan gebruiken. Soms ontaarden die discussies in een ware fanboy-oorlog waarin meestal met argumenten wordt geschermd als de tdp's, stroomverbruik en kracht. Vaak wordt AMD daarbij in het verdomhoekje gezet als een fabrikant die een slechte (driver)ondersteuning heeft voor Linux en processoren produceert met een te hoge tdp. De warmte-ontwikkeling die daarbij gepaard gaat maakt deze ongeschikt voor HTPC's.

Kabini

Toch doet AMD het lang niet zo slecht meer als vroeger. Zeker de Kabini-bordjes van de fabrikant kunnen zich meten met de zuinige Atoms en Celerons van Intel voor een lagere prijs. Al slaat Intel wel terug met z'n NUC-oplossingen die niet per sé goedkoper zijn, maar wel kleiner en koeler. Ook zijn de on-board videochips van beide fabrikanten inmiddels krachtig genoeg om video te kunnen decoderen. Hierdoor is een aparte videokaart gelukkig niet meer nodig.

Uiteindelijk viel mijn oog op de Asrock QC5000-ITX (AMD Kabini) en Q1900-ITX (Intel Celeron). Beide zijn passief gekoeld en hebben een mooie prijs. Bovendien werden beide borden al geleverd met processor wat weer wat extra kosten bespaarde. Ik heb uiteindelijk gekozen voor de Kabini-oplossing omdat die destijds wat goedkoper was en er nog kleine issues waren met de Celeron-tegenhanger (inmiddels opgelost).

Celeron

Ik zal heel eerlijk zijn, ik ben ontzettend blij met de Kabini-oplossing maar qua driver-support doet Intel het op dit moment ietsje beter waardoor de Celeron-tegenhanger op dit moment out-of-the-box met meer (JeOS) versies van Linux werkt. Als je met OpenElec (of Windows) gaat werken, kan je ook rustig het Kabini-bord nemen.

Natuurlijk zijn er ook andere moederborden, processoren en videokaarten die out-of-the box met alle eerder genoemde systemen werken. Als je de tijd neemt en, net als ik, alle fora afstruint zal je genoeg combinaties tegen komen die geweldig werk afleveren. Enkele eervolle vermeldingen zijn bijvoorbeeld de NUC-oplossingen van Intel. Deze zijn zo klein dat je ze zelfs als HDMI-stick kan kopen maar toch zo krachtig dat je er full-blown Windows op kan draaien. Mocht je dat te duur vinden kan je kijken naar de Atom-moederbordjes van Intel. Deze hebben een lage prijs en zijn toch krachtig genoeg om bijna alles te kunnen decoderen, alleen video's met de H.265-codec zouden problemen op kunnen leveren. Let daar op mocht je voor de goedkopere Atoms gaan.

De buitenkant

De buitenkant is minstens net zo belangrijk als de binnenkant. De gemiddelde pc wordt weggemoffeld onder het bureau en dat is natuurlijk niet iets wat je met je mediacenter wil doen. Het apparaat staat in de woonkamer en moet wel een beetje bij het interieur passen. Daarnaast heb je natuurlijk ook nog te maken met de WAF ;). Gelukkig is ook dit een punt waar veel fabrikanten rekening mee houden. Kasten zijn inmiddels in alle soorten en maten te krijgen.

Ik kan hier verder heel kort over zijn. Het is een kwestie van smaak. Ik koos destijds voor een kast die erg leek op een luxe DVD-speler. Het was een hele klus om alle onderdelen in het platte kastje te proppen en ervoor te zorgen dat de boel niet oververhit raakte. De Kabini-upgrade maakte het een stuk makkelijker. Kleiner moederbord, passieve koeling, kleinere onderdelen, kortere kabels en, dankzij het lage stroomverbruik, een stille, kleine voeding zorgden voor een vloeiende inbouw. Als je echt lui bent, kan je tegenwoordig ook kant en klare pakketten aanschaffen zoals de eerder genoemde NUC's van Intel, of de Brix-kasten van Gigabyte. Sinds kort kunnen daar ook nog eens de Steam Machines aan toegevoegd worden. Al kosten die wel flink wat meer.

Onderdelen en randapparatuur

Afhangend van de grootte van je kast kan je het ook hier zo gek maken als je maar wil. Nu de basis eenmaal ligt kan je lekker shoppen en je mediacenter volproppen met leuke extraatjes. Maar laten we niet te hard van stapel lopen en beginnen met de bare-essentials.

Harde schijf

Een harde schijf of ssd bijvoorbeeld. Voor OpenElec heb je totaal geen grote schijf nodig. Het pakket vereist minimaal 4 GB aan schijfruimte, 16 Gig wordt aangeraden. Mocht je al je muziek en films lokaal willen opslaan is een grotere (of extra) schijf natuurlijk wel aan te raden. Omdat ik voor de 0 db ging, koos ik voor een 32 Gig, SSD.

Optische drive

Een optische drive is een leuke extra (voor je DVD/Blu-ray verzameling) maar in dit streaming-tijdperk niet per sé nodig. Je kan kiezen voor de standaard 5.25"-maat als je een grote kast hebt, maar ook platte (slot-in) oplossingen zijn inmiddels betaalbaar geworden en zijn mooi weg te werken in je mediacenter.

Werkgeheugen

Als je gaat voor een Linux-oplossing kan je met 1-2 GB wel uit de voeten. Dit hoeft geen supersnel geheugen te zijn aangezien de software vooral afhankelijk is van de videokaart en de processor. Als je voor OpenElec gaat zou je het zelfs kunnen redden met 512 MB. Mocht je voor een Windows-oplossing kiezen, zal je minimaal 4 GB Ram in je systeem moeten prikken.

TV/PVR

Wil je je HTPC gebruiken als PVR? Geen probleem. Er zijn genoeg tv-kaarten (of usb-sticks) beschikbaar. Sommige zelfs met twee of meer tuners aan boord waarmee time-shiften of opnemen vanaf meerdere zenders een fluitje van een cent wordt. Let alleen wel op. Soms kan (driver)-ondersteuning roet in het eten gooien. Bekijk eerst even deze pagina om te zien welke kaarten out-of-the-box werken.

(Afstands)bediening

Hier kan je alle kanten mee op. Van draadloze toetsenbord- en muis-oplossingen tot een afstandsbediening. Bijna alle draadloze toetsenborden en muizen werken out-of-the-box en kunnen via een usb-ontvanger worden aangesloten. Afstandsbedieningen kunnen iets lastiger zijn. Sommige vereisen een extra stuk software en werken alleen maar in combinatie met bepaalde applicaties. Ook daar is gelukkig een handige pagina voor te vinden. Zelf raad ik de Flirc infrarood ontvanger aan. Deze ontvanger werkt op elk modern besturingssysteem en met elke afstandsbediening. Geen gehannes met drivers of missende functionaliteit op je afstandsbediening. Heb je nog een oude afstandsbediening liggen? Gebruik 'm voor de Flirc.

Wil je echt high-tech gaan? Gebruik dan je smartphone. Tegenwoordig zijn er handige apps waarmee je je HTPC kan besturen waar je maar bent. Kodi heeft zelf de app Kore uitgegeven maar ik vind Yatse toch wat fijner werken, die is namelijk wat uitgebreider.

Installatie

Het installeren van (bijvoorbeeld) OpenElec is een fluitje van 'n cent. Download een image van het software-pakket, brand deze op een schijf (of zet deze op 'n usb-stick, sd-kaart etc.) en boot je kersverse HTPC vanaf dat medium. Je krijgt de mogelijkheid de software te installeren op je harde schijf (mocht je die in je mediacenter gebouwd hebben) of de boel te blijven runnen vanaf het medium.

Nu je mediacenter gereed is voor gebruik kan je aan de slag. Als je voor een Kodi-oplossing gekozen hebt, kan je los gaan met plugins om je mediacenter nog verder uit te breiden. Handige extraatjes die bijvoorbeeld je muziekverzameling uitbreidt met lyrics, plugins waarmee je videos van je favoriete sites bekijkt op je tv, streaming oplossingen, Netflix, Spotify, Steam etc etc etc. Ook over de software, plugins en mogelijkheden van Kodi kan een heel artikel gewijd worden. Mocht er genoeg animo voor zijn, zal ook over dit onderwerp een mooi artikel geschreven worden.

Veel plezier met je mediacenter, dat je jezelf maar flink mag entertainen.