Slimme apparaten bieden de belofte van een eenvoudige, comfortabele levensstijl: een huis waar alles geautomatiseerd en aanpasbaar is en dat zich intelligent aanpast aan je behoeften en wensen. De datalekken die zich steeds weer voordoen, verzwakken echter het vertrouwen van gebruikers in slimme huishoudelijke apparaten en kunnen een belemmering vormen voor de adoptie van slimme producten voor thuisgebruik.

Om dit vertrouwen terug te winnen is een gezamenlijke inspanning nodig om veiligheid en privacy op de eerste plaats te zetten. Recent onderzoek van het Ministerie van Economische Zaken - naar het kennisniveau van consumenten en producenten over de veiligheid en privacy-issues van slimme woonproducten - benadrukt de noodzaak om deze inspanningen serieuzer te nemen.

Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat er eind 2019 14,1 miljard slimme apparaten zullen zijn, met 20,8 miljard apparaten in gebruik eind 2020. In 2019 had 36% van de Nederlanders minstens één slim apparaat in huis, een indrukwekkende stijging van 70% ten opzichte van het jaar ervoor. De voordelen zijn heel duidelijk: slimme apparaten bieden meer controle en maatwerk, maken toegang op afstand mogelijk en leveren meer comfort. Gebruikers kunnen echter terughoudend zijn in het gebruik van slimme apparaten, door het gebrek aan vertrouwen.

Uit onderzoek van Motivaction blijkt dat 68% van de Nederlanders zich zorgen maakt over de persoonlijke gegevens die op hun slimme apparaten zijn opgeslagen. Uit onderzoek van Deloitte blijkt bovendien dat bijna 40% van de consumenten zich zorgen maakt over apparaten die hun activiteiten volgen en dat meer dan 40% van de consumenten zich zorgen maakt over het blootstellen van hun persoonlijke gegevens. Omdat er steeds meer angstaanjagende verhalen de ronde doen over gehackte apparaten en het lekken van gegevens, lijkt deze vertrouwenscrisis alleen maar groter te worden.

Een recent onderzoek in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken bevestigt deze vertrouwenscrisis bij de consument. Uit de resultaten blijkt dat één op de vijf consumenten niet weet hoe ze hun slimme producten kunnen beschermen tegen hackrisico´s.

Respect voor privacy van gebruikers voorop stellen

Onze industrie moet nu in actie komen om dit verlies aan vertrouwen ongedaan te maken of een halt toe te roepen, en dit vereist een aantal stappen. De eerste en fundamenteelste van deze stappen vindt plaats aan de tekentafel: de fabrikanten moeten een "veiligheid en privacy by design"-benadering hanteren. Veel problemen kunnen volledig worden vermeden als deze stappen als fundamentele elementen worden gezien, in tegenstelling tot iets dat kan worden toegevoegd zodra de kernfunctionaliteit al is vastgesteld.

Een voorbeeld van hoe dit tot leven komt, is het creëren van producten die een minimale hoeveelheid gegevens van hun eigenaars verzamelen. Een thermostaat hoeft alleen te weten hoe warm je je huis wilt hebben, daarvoor heeft het je naam, geboortedatum en adres niet nodig. Als merken zich beperken tot het verzamelen van gegevens die nodig zijn om een apparaat zijn werk te laten doen, dan staat er veel minder op het spel. Als er geen potentieel compromitterende gegevens bekend zijn, dan kunnen ze ook niet worden gestolen.

Een ander voorbeeld is de Smart Indoor Camera. In sommige gevallen registreren die apparaten elke beweging van je hele gezin, waarbij de beelden mogelijk opgeslagen worden en zichtbaar zijn op het web. Zelfs als de uitvoering volledig veilig is, begrijpen we dat veel mensen dat een ongemakkelijke gedachte vinden. Bovendien is dat niet de reden dat mensen een bewakingscamera kopen: het is de bedoeling om indringers op beeld vast te leggen.

Om deze privacyproblemen te voorkomen, hebben we onze Smart Indoor Camera uitgerust met gezichtsherkenning. De camera schakelt uit wanneer hij leden van je huishouden identificeert, en activeert alleen de opname wanneer hij onbekende gezichten ziet. Bovendien bieden we lokale opslag op een versleutelde geheugenkaart in plaats van cloud-opslag, omdat gebruikers bijzondere aandacht hebben voor de bescherming van hun videogegevens.

Datasecurity vanaf de ontwerpfase

Veel fabrikanten verkopen hun slimme apparaten met voorspelbare, universele gebruikersnamen en wachtwoorden. Hoewel van gebruikers verwacht wordt dat zij deze wachtwoorden en gebruikersnamen zelf veranderen, worden ze niet altijd aangemoedigd om dit te doen wanneer ze het apparaat installeren of gebruiken. Dat is de bron geweest van veel veiligheidsproblemen in het Internet of Things. Bij Netatmo is elk van onze apparaten voorgeprogrammeerd met een unieke en complexe identificatiesleutel die het hackrisico wegneemt. Deze sleutel is geïntegreerd in de producten en kan niet worden gerepliceerd door derden.

De software-updates zijn ook van groot belang om veiligheidsrisico's te voorkomen. Alle Netatmo-producten, ook de producten die al op de markt verkrijgbaar zijn, bieden deze updates. Ze stellen gebruikers in staat om te profiteren van de geavanceerdste en veiligste technologieën.

Ten slotte moeten fabrikanten van slimme apparaten transparante en vlotte communicatie mogelijk maken om hun klanten te ondersteunen. In het verleden hebben fabrikanten deze verantwoordelijkheid vaak afgewenteld op leveranciers, omdat zij niet over de infrastructuur beschikken om één-op-één-communicatie met miljoenen eindgebruikers mogelijk te maken. Als je een product verkoopt dat goede beveiliging belooft, dat deskundige aandacht en een voortdurende updatecyclus vereist, dan is een adequaat uitgeruste communicatielijn geen extraatje, maar een belangrijk onderdeel van de service die klanten hebben gekocht.

Door al deze maatregelen te nemen, is de kans kleiner dat de privacy en veiligheid van gebruikers en het vertrouwen van gebruikers in slimme huishoudelijke apparaten in gevaar komen.

Door Fred Potter, CEO en oprichter van Netatmo en CTO van het Eliot Programma bij Legrand