Wij kijken in dit artikel naar de onderdelen van Windows 10 die gebruikers het meest storen. We laten je ook meteen zien hoe je deze aanpast zodat ze beter aan je wensen voldoen. Dit is natuurlijk grotendeels afhankelijk van je persoonlijke voorkeur. Wij kijken puur naar onderdelen van het besturingssysteem zelf.

File Explorer aanpassen

Ik houd van de file Explorer en de Quick Access lijst. Ik zou het alleen nog fijner vinden als ik ook de mogelijkheid had meerdere tabs te openen en te switchen tussen verschillende locaties met een klik, maar helaas, Windows laat dat niet toe.

Je kan de mappen in je Quick access lijst makkelijk en snel wijzigen. Pin mappen vast door er met de rechtermuisknop op te klikken en kies "Pin to Quick Access". Het is makkelijk om op deze manier mappen toe te voegen aan de Quick Access list. Het verwijderen van mappen uit deze lijst is ook gedaan met een simpele rechtermuisklik en kiezen voor "Unpin" of "losmaken".

Wat zeker een aanrader is om te doen in de File Explorer is het weergeven van bestandsextenties (.jpg .odf etc.)

  1. Open de File Explorer
  2. Klik op beeld (view)
  3. Rechts van de ribbon zie je "File name extensions", vink deze aan en als je toch bezig bent, vink ook meteen "Hidden Items" aan.

Nu geeft Windows netjes bestandsextensies aan. Dat is niet alleen handiger, maar ook veiliger.

Meer controle over bestanden en mappen

Soms pakt Windows een map en laat deze niet meer los, zelfs als je inlogt als administrator. Je kan dan geen wijzigingen maken.

Daar is gelukkig een oplossing voor. Je moet de controle terugpakken. Wees voorzichtig met deze instelling. Het laten vieren van de teugels kan ervoor zorgen dat een programma je hele machine over kan nemen. Maar als het dan toch moet, pak het dan zo aan:

  1. Start de File Explorer en navigeer naar de map waar je controle over wilt. Klik erop met de rechtermuisknop en kies eigenschappen en vervolgens geavanceerd (advanced).
  2. Op de geavanceerde beveiligingspagina klik je op "change" naast het veld waar de naam van de eigenaar staat.
  3. Kies geavanceerd en je ziet een dialoog waarin "Select User or Group" staat.
  4. Klik op "Find now" en je gebruikersnaam zou moeten verschijnen. Klik erop
  5. Klik ok en daarna toepassen. Je gaat dan terug naar het advanced security settings-dialoogvenster, maar jouw naam staat nu bovenaan.
  6. Klik op ok.

Nu kan je doen wat je wilt met de map.

Versimpel inloggen

Met deze trus kan je het inlogproces versnellen en tijd winnen. De Windows 10 Fall Update heeft een heleboel "Windows Hello" opties toegevoegd. Als je een webcam of vingerafdruklezer hebt die Hello-compatible is, kan je met deze opties sneller inloggen dan het intypen van een wachtwoord. Maar zelfs als je hardware niet Hello compatible is, kan je met een simpele pincode inloggen of Picture-login inschakelen.

PIN-login schakel je zo in:

  1. Klik op Start > Settings > Accounts
  2. Aan de linkerkant kies je "Sign-in options" Vink PIN aan.
  3. Windows zal je vragen om je wachtwoord en daarna om je nieuwe PIN code

Let op: Als je de Anniversary Update gebruikt en je bent gekoppeld aan een domein, zal de PIN-optie niet zichtbaar zijn. In deze TechNet blog kan je lezen hoe je daarom heen kan werken.

Een lokaal account gebruiken

Er zijn legio redenen om te switchen van een Microsoft account naar een lokaal account. Denk aan troubleshooting, privacybescherming en gecontroleerde logins voor verschillende diensten. Als je inlogt met een Microsoft-account kan Windows je makkelijk in de gaten houden en bepaalde handelingen monitoren via apps. Denk daarbij aan Cortana en OneDrive.

Microsoft wil niet dat je een lokaal account gebruikt en hebben het instellen van een lokaal account onnodig moeilijk gemaakt. Wij leggen je uit hoe je een lokaal account kan maken met administrator privileges:

  1. Klik op Start > Instellingen > Accounts en klik op "Family & other prople"
  2. Onderdaanklik je op het + teken en kies je voor "Add someone else to this pc"
  3. Windows vraagt vervolgens om een e-mail adres en/of telefoonnummer. Trap hier niet in. Klik op de link genaamd: "I don't have this person's sign-in information".
  4. Windows komt daarna met een dialoogscherm: "Let's create your account" onderaan staat een link genaamd: "Add a user without a Microsoft account". Klik daarop
  5. Eindelijk komt de "Create an account for this pc"-melding tevoorschijn. Vul je gegevens daarin, geef een wachtwoord op en klik op volgende.
  6. Je wordt nu terug gestuurd naar het "Family & other people"-scherm en je nieuwe account verschijnt onderaan de pagina.
  7. Klik op het nieuwe account en klik op "change account type" Selecteer Administrator en klik op ok.

Vanaf nu kan je inloggen met je lokale Administrator account.

Minder reclame

Windows 10 heeft verschillende manieren om reclame (of tips) weer te geven. We hebben het dan niet over de tegels van Cancy Crush Soda en FarmVille 2 op het startscherm, maar over advertenties op het vergrendelingsscherm, start menu en de taakbalk. Gelukkig ziet lang niet iedereen deze meldingen, maar wij vrezen dat het slechts een kwestie van tijd is.

Wij hebben al enkele keren geschreven over (het [urlx=http://webwereld.nl/software/92331-windows-10-geeft-advertenties-weer-op-lockscreen]uitschakelen van) deze advertenties en in de Verenigde Staten schijnt het, sinds de Anniversary Update nog erger te zijn. "Tips" over de Groove Music Pass en Microsoft Groove tours.

Zelfs Windows 10 Pro gebruikers, die de advertentie-instelling nog redelijk makkelijk konden wijzigen, kunnen dat sinds de Anniversary Update niet zo makkelijk meer.

Op Windowscentral staat ook een mooie lijst met tips om de advertenties uit te schakelen. Wees je er wel van bewust dat de kans groot is dat deze opties weer worden teruggedraaid als er een grote update wordt uitgerold.

Inmiddels hebben verschillende gebruikers ook gemeld dat Office 365-gebruikers die de 2016-versie niet lokaal geïnstalleerd hebben staan ook al geattendeerd dat deze versie klaar staat (ook op onze Windows 7-computers kwam deze melding voorbij).

Herstarts inplannen

Sinds de Anniversary Update is het mogelijk windows te vertellen wanneer deze géén nieuwe updates moet installeren. Dat kan over een tijdspanne van 12 uur op een dag.

Wij hebben inmiddels genoeg meldingen van gebruikers langs zien komen dat hun systeem midden op een werkdag wordt afgesloten en herstart om updates door te voeren, maar de meeste meldingen bleken uiteindelijk om bugs in het update-systeem te gaan. De meeste daarvan zijn inmiddels opgelost. Toch is iedereen nog een beetje huiverig sinds de gedwongen Windows 10-upgrade-herstarts.

Gelukkig kan je sinds de Anniversary Update op de volgende manier deze updates een beetje onder controle houden.

  1. Klik op Start > Settings > Update & Security en kies Windows Update
  2. Selecteer "Change active hours" en er verschijnt een "active hours"-scherm.
  3. Pas de tijd aan
  4. Klik op opslaan en sluit de app.

Je kan ook instellen wanneer de herstart moet worden uitgestuurd.

Wachtwoord overslaan

In sommige gevallen is het niet nodig om na elk wissewasje een wachtwoord in te vullen. In een thuissituatie bijvoorbeeld nadat je computer in sleep modus staat. Als je deze "wekt" is het fijn als je direct weer aan de slag kan. Dit is natuurlijk niet slim om te doen in een productie-omgeving maar er zijn genoeg plekken en momenten waar het steeds invullen van een wachtwoord niet per sé nodig is.

Zo schakel je deze optie in:

  1. Klik op Start > Settings > Accounts en kies "Sign in options"
  2. Onder het kopje "Require Sign-in" en kies "never" uit het pulldown-menu.

Verwijder oude Windows installatiebestanden

Als je van de ene versie van Windows 10 naar een ander gaat, stopt Windows deze oudere versie in een speciale map zodat je terug kan rollen mocht dat nodig zijn. Deze kopieën nemen een hoop ruimte in beslag. Deze bestanden worden meestal opgeslagen in Windows.old en deze is lastig te verwijderen tenzij je weet hoe.

Als je twijfelt en misschien later toch weer terug wilt naar een oudere versie van Windows, blijf hier dan van af, maar als de nieuwe versie je bevalt, hoef je niet te wachten en kan je deze meteen verwijderen (na 10 dagen verwijdert Windows deze map vanzelf).

  1. Open de File explorer
  2. Navigeer naar je hoofd-harde schijf (meestal C: )
  3. Klik met de rechtermuisknop op de schijf en klik op eigenschappen (properties) en kies de Disk Cleanup-knop.
  4. Kies voor de optie "Clean up system files" en Windows zal een scan uitvoeren (kan even duren)
  5. In het verschenen dialoogscherm zoek je naar "Previous Windows installation(s)".
  6. Als je zeker weet dat je niet meer terug wilt, vink de optie aan en klik op ok.
  7. Je krijgt twee waarschuwingen. Klik op "Delete Files" en bevestig je keuze.

En Windows.old is weg.

Weg met automatisch startende rommel

Het is inmiddels lang en breed bekend dat Windows tijdens het opstarten een ook programma's start en dat sommige van deze programma's behoorlijk irritant kunnen zijn. De opstart-tab van taakbeheer kan al netjes weergeven welke applicaties er wel of niet gestart moeten worden tijdens het opstarten van Windows maar bijbehorende hulpprogramma's en malware gebruiken soms achterbakse trucs om niet voor te komen in het opstartmenu of om later stiekem toch op de achtergrond te starten.

Microsoft biedt een gratis programma genaamd Autoruns aan. Deze tool zoekt heel Windows door en verklapt waar alle autostart-programma's zitten (zelfs Windows-programma's en onderdelen). Ook deze prachtige tool een product van Sysinternals en kan, net als Process Explorer worden gebruikt zonder van tevoren te installeren.

Autoruns heeft flink wat opties aan boord. In deze blogpost kan je daar een mooi overzicht van vinden. Een handige optie is het verstoppen van alle standaard-Windows-programma's waardoor je alleen de programma's ziet die door derden zijn geïnstalleerd.

Autoruns kan automatisch startende programma's "bevriezen" als je een vinkje achter het programma zet. Herstart vervolgens je systeem en kijk of alles nog naar behoren werkt. Blijkt de boel minder goed te werken omdat er een "onderdeel" mis, kan je deze net zo makkelijk weer aanvinken.

Deze tool is dus ontzettend handig om hardnekkige software (malware/adware/spyware) uit te schakelen die anders niet weg te krijgen is. Zelfs de beste malwarescanner struikelt nog wel eens over een proces of "helper programma" dat maar niet kan worden uitgeschakeld of de boel weer breekt nadat de scanner klaar is en de computer opnieuw wordt opgestart. Autoruns is dan een geweldig extra hulpmiddel.

Personalisatie

Ik besteed meestal niet zoveel tijd aan het prutsen met de Windows UI. Windows 10 heeft echter een mooie interface-instelling waar je blij van kunnen worden: Dark mode.

Deze modus zorgt ervoor dat dat de zwarte tekst op een witte achtergrond wordt vervangen door een witte tekst op een zwarte achtergrond. Deze modus werkt op praktisch elke standaard Windows 10-app en kan vooral erg handig zijn voor draagbare apparaten met een OLED-scherm.

De dark mode kan worden ingeschakeld door op settings > personalization te klikken. Aan de linkerkant kan je kleuren kiezen. Aan de rechterkant scroll je vervolgens omlaag en druk je op de "dark"-knop onder "choose your app mode"

Deze modus werkt niet in elke app. File explorer is bijvoorbeeld een onderdeel die niet wordt beïnvloed door deze instelling.

Mocht de dark mode te duister voor je zijn, kan je uiteraard in dit menu andere kleuren proberen.

Start menu aanpassen

Het start menu van Windows 10 is slechts een schim van de Windows 7 pracht en praal. Het nieuwe start menu heeft zelfs wat functionaliteit verloren in tegenstelling tot het originele menu van Windows 10 (Juli 2015). Als je bereid bent tijd te besteden aan het aanpassen van het start menu, zou je kunnen kijken naar enkele 3rd-party alternatieven.

Toch heeft het start menu zelf ook een paar handige opties: pinnen, grootte veranderen, groepen verplaatsen etc. Lowell Heddings en Walter Glenn van How to Geek gaan hier uitgebreid op in.

Naast de basisopties zijn er nog een paar instellingen die ik de moeite waard vind om even te noemen:

  1. De "show more tiles"-optie zorgt ervoor dat er extra tegels worden weergegeven.
  2. De "occasionally show suggestions in Start"-optie laat Microsoft advertenties/tips zien. Deze kan je rustig uitzetten.
  3. De "Choose which folders appear on Start"-link stuurt je naar een lijstje mappen die je links van het start menu kan neerzetten. Voor veel gebruikers is dit onbenutte ruimte die goed van pas kan komen.

Geforceerde updates blokkeren

Microsoft wil je graag doen geloven dat je alle beveiligingsupdates (en niet-beveiligingsupdates) moet installeren zodra deze beschikbaar zijn. Het liefst op Patch Tuesday. Maar ook op de eerste dinsdag van de maand als nonsecurity Office patches beschikbaar komen en op elke willekeurige dag van de maand wanneer Windows 10 updates worden uitgerold. Je kan de volledige Windows 10 update history pagina bekijken.

Toch zijn er mensen, waaronder ikzelf, die bijvoorbeeld zeggen dat Internet Explorer, Edge en Flash vermeden moeten worden. De gemiddelde patch is voor een van deze applicaties en soms is het handig even te wachten of de cumulatieve update problemen oplevert. Tot nu toe hebben wij geluk gehad. Ik heb veel meldingen langs zien komen waarin wordt geklaagd dat cumulatieve updates weigeren te installeren. Sommige updates breken meer dan dat ze repareren. Het startmenu verschijnt niet, apps crashen, instellingen worden gereset, programma's worden verwijderd. We hebben gelukkig nog geen blauwe schermen gezien of gebrickte apparaten gezien. Mensen vergeten snel maar in december 2014 zorgde een kwart van alle patches door de automatische update voor problemen.

Als je de Windows 10 updates wilt blokkeren en Wi-fi gebruikt, vertel Microsoft dan dat je een betaalde verbinding hebt. Hier leggen wij uit hoe je dat in kan stellen.

Als je geen Wi-fi gebruikt en Windows 10 Pro gebruikt kan je een complexere manier gebruiken om de boel te blokkeren. Ook deze mogelijkheid staat beschreven in de eerder genoemde link.

Een slechte update terugdraaien

Als je tegen problemen aanloopt dankzij een cumulatieve update kan je deze vrij makkelijk terugdraaien:

Klik op start > settings > update & security

Klik aan de linkerkant op Windows Update en selecteer aan de rechterkant update history.

Je ziet nu een lijst met alle cumulatieve updates en andere updates (voor Office, .NET, drivers enzovoort).

Bovenaan de lijst staat de link "Uninstall updates".

Windows update laat je het oude configuratiescherm zien met een lijst van updates.

Selecteer de patch die je wilt deinstalleren en dubbelklik daarop. Er verschijnt een dialoogvenster en selecteer uninstall

Dan zijn er nog de grote updates. Deze noemden wij vroeger Service Packs. Microsoft noemt deze soms "Feature updates", de terminologie wordt niet altijd even consistent gebruikt. Als je van de ene Windows 10-update naar de andere bent gesproken (bijvoorbeeld van de Fall Update 1511 naar de Anniversary Update 1607), kan je deze terugdraaien als je voldoet aan de volgende eisen:

  • Je hebt de update minder dan 10 dagen geleden geïnstalleerd
  • Je hebt de back-up-bestanden niet verwijderd (door bijvoorbeeld Disk Cleanup te draaien en "vorige Windows installatie(s) te verwijderen).

Microsoft identificeert grote Windows 10-updates met versienummers (Versie 1607). Cumulatieve updates krijgen KB-nummers en OS Build nummers (OS Build 14393.448) De Windows 10 instellingen app noemt deze versiesprongen "earlier builds"

Als je de Windows 10 instellingen-app gebruikt om een "eerdere build" te installeren, ga je terug naar een eerdere versie. Ja, de terminologie is nogal verwarrend.

Teruggaan naar een oudere versie (geen build) doe je zo:

  1. Klik op start > settings Update & Security
  2. Kies aan de linkerkant voor Recovery
  3. Als de optie beschikbaar is (zie de eerdere vereisten) kies de optie "go back to an earlier build". Klik "get started", volg de instructies en houd je hart vast.

Er is echter wel een klein addertje onder het gras. Als je de update hebt teruggedraaid, zal Windows 10's automatische update de update direct opnieuw downloaden en installeren. Je zal dat moeten tegengaan met wushowhide (zie volgende pagina)

Individuele updates terugdraaien

Of je nu een cumulatieve update hebt teruggedraaid, naar een eerdere versie van Windows 10 bent gegaan of een buggy driver hebt verwijderd, je zal direct tegen Windows Update moeten zeggen dat deze de boel niet opnieuw installeert.

  1. Ga naar KB 3073930 en download Microsoft's wushowhide tool (klik op de link genaamd "Download the 'show or hide updates' troubleshooter package now") en sleep het bestand Wushowhide.diagcab naar een makkelijk te achterhalen locatie.
  2. Dubbelklik op Wushowhide.diagcab om deze te starten.
  3. Deze stap is belangrijk maar niet erg voor de hand liggend: klik op advanced en vink de "Apply repairs automatically"-link uit en klik op volgende.
  4. Wushowhide kan nogal lang bezig zijn, wanneer deze weer terug is, klik op de link om de updates te verstoppen. Er verschijnt een lijst (zie screenshot)
  5. Vink de updates aan die je niet wilt laten installeren en klik op volgende.

Wushowhide is een vreemde vogel met een interface die lijkt op de oude troubleshooters van Windows XP. Als wushowhide succesvol de updates heeft verborgen, krijg je geen bevestigingsscherm. Je ziet alleen een "troubleshooting has completed"-dialoogscherm.

Als je een verborgen update weer wilt installeren, volg de bovengenoemde stappen nogmaals maar klik in stap vier op de "Show hidden updates"-link.

Driverbehoud

Windows 10 heeft een optie om automatische driver updates uit te schakelen maar deze schijnt niet voor alle Windows 10-versies even goed te werken. (typ "system" in het startmenu of in Cortana's zoekbalk, kies System/Control Panel, klik "Advanced system settings" navigeer naar de hardware-tab en klik op Device Installation Settings. Klik op "No, let me choose what to do." En kies OK.)

  1. Klik met de rechtermuisknop op start, kies "Device Manager". Dubbelklik op het apparaat dat je wilt beschermen en op de apparaat-tab, kies "Class Guid" en kies de driver die je wilt beschermen. Kies "Copy" en annuleer de dialoogschermen.
  2. Open vervolgens "gpedit.msc" via de zoekbalk of het startmenu en naviveer naar Computer configuration > Administrative Templates > System > Device installation > Device Installation Restrictions.
  3. Klik aan de rechterkant op "prevent installation of devices that match any of these device Ids" en in het opkomende dialoogvenster selecteer je "Enabled" aan de linkerkant kies je Show.
  4. In de lege "show contents"-box onder "value" paste je de GUID die je kopieerde in stap 1 (zie screenshot) Klik op OK en sluit GPedit.

Dit zorgt ervoor dat Windows je driver met rust laat.

Privacy instellingen checken

Windows 10, en dan vooral de Anniversary Update (versie 1607) heeft zoveel privacy instellingen dat je er hoofdpijn van krijgt. Niemand weet precies hoeveel data er wordt verzameld van elke Windows 10 Home en Pro machine.

In Januari 2015 is er een grote verandering geweest en Microsoft raadt aan de telemetrie-dienst niet uit te schakelen. Voor Windows 10 Enterprise gelden andere regels.

Het resultaat is een allegaartje van instellingen en die over heel Windows zijn verspreid. De privacy applet (screenshot) alleen al heeft meer dan 100 instellingen en dat is slechts het topje van de ijsberg. Het Cortana-verhaal is (gelukkig?) niet van toepassing dus die laten wij verder buiten beschouwing.

Als je het erop wilt wagen zou je eens kunnen kijken naar deze artikelen. Ook zijn er verschillende 3rd-party applicaties die je op weg kunnen helpen zoals O&O's ShutUp10.

Maar pas op, sommige privacy-instellingen zijn op de een of andere manier verweven met bepaalde standaard Windows 10-apps en het uitschakelen van sommige privacygevoelige opties kan voor problemen zorgen met deze apps.

File History inschakelen

File History maakt standaard snapshots van alle bestanden in je bibliotheken (waaronder alle bestanden in Documenten, Foto's Muziek en Video, je Desktop, Contacten, Internet Explorer en Edge favorieten). De tool maakt alleen snapshots van lokale bestanden. Alle data op OneDrive wordt niet meegenomen.

Als je File History wil gebruiken zal je een externe harde schijf, een extra interne harde schijf of een netwerklocatie beschikbaar moeten stellen. Zodra je een nieuwe schijf aansluit krijg je de vraag deze te gebruiken voor File History. Als je dat wil hoef je alleen maar de instructies te volgen.

De tool kan ook handmatig worden geactiveerd door naar Start > Instellingen > Bijwerken en Beveiliging > Backup/Reservekopie en kies "station toevoegen".

Als Windows geen geschikte drive kan vinden word je gevraagd zelf een andere locatie toe te voegen. Ook deze optie kan handmatig worden geactiveerd door op Meer opties te klikken en Netwerklocatie gebruiken te klikken.

Als je oudere versies van een bestand terug wil halen klik je met de rechtermuisknop op het betreffende bestand en kies je Eigenschappen. Vervolgens selecteer je Vorige versies en je krijgt alle versies te zien die Windows heeft opgeslagen.

Mocht je iets terug willen halen dat je hebt verwijderd, navigeer dan naar de map Bestandsgeschiedenis (of FileHistory) en dubbelklik op je gebruikersnaam > pc-naam > Data en de schijf die je hebt opgegeven om te laten back-uppen (meestal C:)

Herstelpunten opzetten

Als je je systeem goed hebt opgezet maakt Windows eens in de zoveel tijd "restore points" aan vlak voordat je een driver installeert of grote wijzigingen maakt aan je computer of Windows (in de vorm van een update of nieuwe software installeren). Je kan dan heel makkelijk je systeeminstellingen terugdraaien naar een eerder vastgelegd herstelpunt/restore point.

Een restore point bevat onderdelen uit het register en kopieën van bepaalde belangrijke programma's waaronder drivers en systeembestanden en een "snapshot" van cruciale systeeminstellingen en programma's. Als je de boel via deze optie terugdraait vervang je de huidige instellingen door de eerder opgeslagen instellingen.

Windows 7 maakte de restore points op je systeemdrive (meestal C: ), restore points nemen meestal aardig wat ruimte in beslag en Microsoft heeft toch liever dat je alles in de cloud opslaat. Restore points kunnen een frustrerende reset veranderen in een makkelijke rollback naar een eerder herstelpunt. Toch kan het zijn dat deze optie standaard niet aan staat. Deze is in te schakelen door de volgende handelingen uit te voeren.

  • Typ "restore point" in de Cortana zoekbalk of in het startmenu. Klik op "Create a restore point"
  • In het "Protection Settings"-venster kan je dan op zoek gaan naar harde schijven die jij belangrijk vindt en kijk op "protection on" is aangevinkt. Klik op "Turn on System protection" en ten slotte op OK.

Printercontrole

Heb jij ook regelmatig last van het feit dat Windows je standaardprinter steeds verandert? Dat kan gelukkig makkelijk worden opgelost.

  • Ga naar Start > Instellingen > Apparaten en selecteer Printers & Scanners aan de linkerkant.
  • Scroll naar beneden en onder het kopje "Let Windows manage my default printer" en schakel deze uit. (Ik snap niet dat deze functie standaard niet uit staat).