Hoewel er toch wel veel verbeterd is in de loop van de Windows OSsen, is dat nog altijd geen reden geweest om niet een duchtig arsenaal aan software tools te verzamelen om problemen mee op te lossen. Kun je die herinstallatie weer even uitstellen!

Door de jaren heen hebben een select aantal third-party probleemoplossende tools hun waarde keer op keer bewezen. Als er iets mis gaat, zoals een BSODtje, een langzaam opstartend systeem of een recent geïnstalleerd programma dat Windows zo traag maakt als dikke stront door een rietje de heuvel op, dan kun je deze nu volgende 6 tools gebruiken om dingen die krom zijn weer iets rechter te schoppen. Het zijn allemaal gratis tools wanneer je aangeeft dat ze voor persoonlijk gebruik zijn. Ze verdienen in elk geval een plekje in de gereedschapskist van de Windows gebruiker met verstand van zaken.

1. System Information for Windows

We hebben hem al eerder behandeld, maar hij hoort toch echt in dit rijtje thuis. Er zijn immers weinig tool pakketten die zoveel goede bruikbaarheid bieden als deze. System Information for Windows, SIW afgekort, heeft de potentie om vele losse tools te vervangen. Om even kort weer op te sommen wat het programma allemaal kan: het zet license keys van alle applicaties op een rijtje, onderzoekt alle geïnstalleerde hardware, toont de temperaturen van apparaten, catalogiseert geïnstalleerde multimedia codecs en zo gaat het lijstje nog even door.

Het programma bestaat uit drie tabbladen: software, hardware en network. Erg interessant om eens doorheen te kijken. Er is echter stiekem nog een vierde categorie verstopt in het Tools menu. Blijkbaar hoorden deze features niet in de andere 3 categorieën. Het bevat onder andere een tool om in bijna elk programma de sterretjes in het wachtwoordscherm weer in tekens omtovert, een optie om een wake-on-LAN pakket naar een MAC adres te sturen, een BIOS dump feature, een Base64/UUencoder-decoder en een CPU stresstest. SIW draait overigens zelfs onder de Windows Recovery omgeving.

Feit is wel dat SIW vooral read-only is. Dat betekent dus dat je prima allerlei systeeminformatie kunt bekijken en ook exporteren, maar de settings lang niet altijd kunt veranderen.

2. BlueScreenView

De kneiterharde Blue Screen of Death is natuurlijk een klassieker. Hij is fataal en het is doorgaans moeilijk te ontcijferen wat er precies mis is gegaan. Zeker aangezien ze soms ook nog eens meerdere oorzaken kunnen hebben, kunnen ze simpelweg gruwelijk irritant zijn. Natuurlijk komen ze een stuk minder vaak voor dan voorheen, maar dat maakt het nog geen makkelijkere opdracht om de oorzaak op te sporen wanneer er zich wel een voordoet.

BlueScreenView dumpt de resultaten in een bestand dat later bestudeerd kan worden. Die files verzamelt BSV dan weer en maakt er een rapport van op. Het programma toont de crashcode, wanneer het BSOD zich voordeed, alle eventuele parameters die voorbij kwamen op het moment van de crash (handig om te debuggen) en nog wat minder belangrijke details.

BlueScreenView gaat echter verder, want het maakt ook een lijst van de drivers die in gebruik waren op het moment van de crash. Als aangegeven was dat een specifieke driver de oorzaak van een crash is geweest, staat deze gemarkeerd. Zo kun je bepaalde drivers eruit filteren om erachter te komen waar precies het conflict ligt.

3. Sysinternals Autoruns

Eén van de minder plezante dingen in het leven van een Windows gebruiker, zijn al die programma’s die zo nodig dingen moeten installeren die gelanceerd worden bij het opstarten. Programmaatjes, dll-etjes, codecs, je kent het wel. Onder hen ook al die programma’s die de programma’s (die je eigenlijk toch bijna nooit gebruikt) waar ze bij horen sneller laten starten, met als gevolg dat je rustig twee koppen handmatig gemalen koffie had kunnen produceren in de tijd tussen het verschijnen van de Windows startbalk en wanneer je daadwerkelijk kon gaan werken. Gelukkig kun je al die autorun entries mooi overzichtelijk en gecategoriseerd bekijken, uitschakelen en verwijderen met Autoruns.

Deze tool onderzoekt je systeem en spuugt vervolgens een lijst uit van alle systeemcomponenten en programma’s die automatisch starten. Dat omvat de programma’s in je opstartmap, services, drivers, codecs, et cetera. Het rangschikt al deze autorun entries in categorieën in bijbehorende tabbladen. Vervolgens kun je zo’n entry uitschakelen zonder het te verwijderen door het simpelweg af te vinken. Als je zeker weet dat je een bepaalde autorun niet wil, dan kun je hem ook verwijderen.

Verder kun je rechtstreeks naar een entry in de register gaan, de signature van elke entry laten valideren en direct in Google opzoeken. Ook een bijzonder handige feature is de ‘Hide Microsoft and Windows entries’, waarbij entries die zeker bij Windows zelf horen gefilterd worden. Voor een uitgebreide uitleg met handige tips over het gebruik van Autoruns, zie dit filmpje.

4. WinDirStat

Dat een harde schijf snel vol kan lopen als je niet over een paar Yottabyte beschikt moge duidelijk zijn. Alle mapjes afgaan om te kijken waar die ruimte allemaal is gebleven kan een tijdrovend klusje zijn. Om een goed overzicht te krijgen van waar de bytes allemaal door bezet zijn kun je WinDirStat gebruiken, zelfs als de ruimteslurpende bestanden diep in een directory tree oerwoud schuilgaan.

In een paar minuten wordt er door WinDirStat een analyse gemaakt van het ruimtegebruik van de schijven naar jouw keuze. Dit kan even duren, maar gelukkig bestaat de voortgangsbalk uit Pac-Man icoontjes voor jouw vermaak. Vervolgens ontvouwt zich een wondere wereld aan gekleurde blokken in een klassieke treemap. Wanneer je daarvan bekomen bent, zie je dat het eigenlijk nog behoorlijk functioneel is ook. Elk blok representeert een bestand. De grote bestanden zijn de grote blokken, waardoor je heel makkelijk kunt zien welke bestanden al de meeste ruimte opnemen. Als je op een blok klikt, zie je het achterliggende bestand en de directory tree. Ook kun je direct bestanden verwijderen. De genoemde kleuren staan verder voor bepaalde bestandstypen. Zo kun je dus heel eenvoudig in vogelvluchtperspectief zien hoe het staat met je schijfinhoud en vervolgens beginnen aan de lenteschoonmaak, of er toch een schijfje bijprikken.

5. Unlocker en OpenedFilesView

Het klassieke Whack-A-Mole principe komt naar voren wanneer je een bestand niet kunt deleten omdat het ‘in gebruik is’. Het kan behoorlijk frustrerend zijn om uit te vinden waardoor het in vredesnaam dan gebruikt wordt.

Er zijn twee goede programma’s met elk een verschillende aanpak om een dergelijk probleem snel op te lossen. De eerste is het aardig bekende Unlocker. Dit programma draait rustig op de achtergrond, maar voegt een optie toe aan het rechtermuisknopmenu in verkenner. Daarmee kun je processen beëindigen die een bestand in de houdgreep houden, een kopie maken van het bestand, of specifiek de elementen die het bestand op slot zetten van het proces verwijderen.

OpenedFilesView doet het anders. Het geeft een lijst weer van alle bestanden die op een bepaald moment ‘gelocked’ zijn door processen. Hierbij kun je alles sorteren en doorzoeken. Een voordeel van dit programma is dat het, in tegenstelling tot Unlocker, een 64-bit versie heeft. Een nadeel daarbij is dat je driver signing zult moeten disabelen voor je hele systeem, wat het makkelijker maakt voor ongeautoriseerde software om drivers te installeren. Maar goed, mensen die dit programma nodig hebben, zullen zich waarschijnlijk goed bewust zijn van de risico’s die dat met zich meebrengt.

Bron: Techworld