Wat One laptop per Child (OLPC) is voor Nicholas Negroponte, moet de FreedomBox worden voor Eben Moglen, rechtsgeleerde, advocaat en voorvechter van vrije software uit New York. Het vrijheidskastje moet het nieuwe wapen worden van privacybewuste burgers tegen de sluipende datahonger van grote bedrijven en overheden, predikte Moglen, uitgenodigd door Bits of Freedom, zondag in Amsterdam.

Data thuis, niet in de cloud

De FreedomBox is een handzaam servertje die zo in het stopcontact kan. Kleiner en goedkoper dan een mobiel, werkend op de open source stack, legt Moglen uit. Naast opslag dient het als beveiligde proxy server en kan het dienst doen bij allerhande p2p-mogelijkheden en federatieve inlogdiensten.

Momenteel werkt een team van Debian developers aan de software en user interface, want die moet eenvoudig en intuïtief zijn. De belangrijkste interface zal de mobiel zijn, aan de desktop GUI wordt nog geschaafd.

Vrijheidsdoos

Het apparaat zal, zoals het er nu naar uit ziet, een 2.0 Ghz ARMv5 CPU van Marvell hebben en 512 MB Nand Flashgeheugen, plus geïntegreerde WiFi en Bluetooth, een interne eSata harddisk, Gigabit ethernet en USB 2.0. Ook krijgt het kastje een SATA poort om een externe harde schijf aan te sluiten als NAS (Network-attached storage).

Het idee van de FreedomBox is niet geheel nieuw, en zelfs het Debian team heeft een eerdere versie ontwikkeld, de GuruPlug. Maar die bleek nogal last te hebben van oververhitting. Open source voorvechter Moglen hoopt de eerste vrijheidsdoosjes binnen enkele weken af te hebben. Uiteindelijk moet het ding niet meer dan een paar tientjes kosten. "Het wordt cool. Dit gaat echt werken!"

Oorlog tegen overheid en grootkapitaal

De FreedomBox moet een nieuw front openen in de datastrijd. Want het is oorlog, maakt Moglen, nooit verlegen om dramatische uitspraken, zijn gehoor duidelijk. Een oorlog van overheden tegen burgers en bedrijven tegen consumenten. Een onzichtbare oorlog om data en de controle erover. "Wie heeft er controle over de databases?", vraagt hij retorisch. "Geld en macht. Macht neemt wat het wil, geld koopt wat het wil."

Moglen schetst de gigantische mogelijkheden van het internet ten goede én ten slechte. De wereld bereikt snel de fantastische situatie van 'universele interconnectie', waar iedereen met iedereen in contact kan staan. Maar tegelijkertijd stevenen we af op totale informatiecontrole door enkelen en nul privacy voor velen.

De belangrijkste wapens van de vijand: het auteursrecht, datamining, gesloten standaarden, proprietary software, patenten, drm en cloud computing. "We naderen een cruciaal kruispunt in de geschiedenis: of het wordt veel slechter, of veel beter."

OV-chipkaart als Duitse soldaat

Moglen schuwt zelfs geen Godwins: de good guys moeten hun grootmoeders in stelling brengen, want die weten uit de oorlogstijd hoe het is om te leven in een totalitaire politiestaat met constante controle en angst.

Ook de OV-chipkaart krijgt er van langs. Die is volgens Moglen te vergelijken met een Duitse soldaat die iedereen bij het instappen en verlaten van de tram, bus of trein naar zijn of haar papieren vraagt. Daar zou zeker protest tegen komen, maar de OV-chipkaart doet hetzelfde, alleen onzichtbaar, constateert hij.

Toch glijdt ons land volgens de hoogleraar minder snel af richting datadictatuur dan veel andere landen. "Nederland is een vliegdekschip van vrijheid binnen Europa," besluit Moglen hoopvol.

Bron: Techworld