Er gebeurt van alles bij Microsoft de laatste tijd, en dan heb ik het niet over productlanceringen. Afgelopen week stuurde Steve Ballmer zijn President of Entertainment and Devices naar huis: Robbie Bach, met tweeëntwintig jaar Microsoft-historie toch een heuse veteraan. Bachs belangrijkste design-man, J. Allard, ging met hem mee, hoewel Allard nog wel een of andere vage adviesfunctie schijnt te bekleden (waarschijnlijk om te voorkomen dat hij naar Google overstapt).

Volgens Allard ‘is er niet met stoelen gegooid’, en Bach houdt vol dat hij zelf besloten heeft af te treden, maar daar geloof ik niks van. Als dat waar was, hadden ze al iemand in de coulissen klaarstaan om hem te vervangen, en dan zou Microsoft een enorme taart serveren met Bach z’n naam erop. Geen van beide heb ik gezien. Dit was een plotselinge en ingrijpende reorganisatie van een belangrijke Microsoft-afdeling.

Bach kon vertrekken omdat Microsoft het op mobiel gebied links en rechts om de oren krijgt, en de reus uit Redmond (te laat) door begint te krijgen waar het heen gaat in die markt.

Ja, het Windows Mobile OS zuigt harder dan een astmalijder aan een zuurstoftank, maar ik ben er niet van overtuigd dat dat helemaal de schuld is van Bach. Een interface die al nauwelijks te verteren is op een afstand van een halve meter met een muis en een toetsenbord, maakt geen schijn van kans op een schermpje van vijf of acht centimeter doorsnede met minuscule knopjes. En toch blijft Microsoft maar vasthouden aan het idee van Windows in Windows Mobile.

Waar komt die visie vandaan? Niet van Bach. Windows op ieder apparaat? Windows om je telefoon en je tv’s en de lichten in je huis te bedienen? Windows in je auto? Dat komt uit de koker van onze favoriete semi-gepensioneerde miljardair, de filantroop, de orkaanbestrijder Billy Gates.

Nu Bach is verdwenen neemt Steve Ballmer het roer over bij Microsoft’s mobiele operatie. Dat klinkt een beetje als: “Jongen, je hebt de auto in de prak gereden, dus nu geef ik de sleutels aan deze gorilla om te zien of die het beter kan.”

Laten we voor de verandering eens kijken wat Microsoft de afgelopen tien jaar goed heeft gedaan. Ja, ik weet het, misschien verrek ik iets terwijl ik het opschrijf, maar lees even met me mee.

Om te beginnen noem ik de Xbox: wat een geweldig stukje technologie. Te duur? Ja, vooral als je vervangende onderdelen nodig hebt, of extra kabels of controllers. En dat gedoe met die Rode Ring des Doods? Dat was een fout die miljarden heeft gekost. Maar als je puur naar de grafische prestaties en de gameplay kijkt, blaast de Xbox alle concurrentie het water uit. Dit is de toekomst van home entertainment. Het blijft vreemd om er naar te kijken en je te realiseren dat het een Microsoft-product is.

De Zune: ik heb Microsoft er behoorlijk van langs gegeven om de naam (en terecht – wist u trouwens dat ‘Zune’ verdacht veel klinkt als een grof Hebreeuws scheldwoord?). Maar de Zune HD is toch ook weer een indrukwekkend stukje technologie, met een prachtige, vernuftige maar toch intuïtieve interface die nergens ook maar aan Windows doet denken. Toch heeft de Zune maar nauwelijks de hele getallen bereikt in termen van marktaandeel. Dat ligt niet aan de technologie, dat ligt aan de wurggreep van Apple op de digitale contentmarkt, het falende marketingbeleid van Microsoft, en domme beslissingen rond DRM en de Zune Marketplace.

De nieuwe Windows Phone 7 Series lijkt nu eindelijk de Windows-metafoor achter zich te laten en zich aan te passen aan de vormfactor van de mobiele telefoon. En ze zijn er maar vijf jaar te laat mee.

Project Natal: de interface waarvoor je geen toverstokjes nodig hebt en die je met driedimensionale gebaren bedient, lijkt een echte doorbraak te worden voor computerspellen in de huiskamer. Als het, wanneer het later dit jaar op de markt verschijnt, net zo goed is als het er nu uitziet, dan verpulvert het de Wii.

Over de Courier-tablet lag het halve gadget-minnende internet in een stuip, terwijl er maar nauwelijks meer was te zien dan wat animaties en fotosoepjes op enkele gadget-sites. En toch trok Microsoft de stekker eruit. De designer achter dit project? J. Allard, hoewel hij ontkent dat de dood van de Courier iets te maken had met zijn beslissing te vertrekken.

Waar kwamen al deze producten vandaan? Goed geraden: de Entertainment and Devices divisie. Dus precies de afdeling die nu wordt gereorganiseerd. Jongens, wat een incompetente sukkels.

Quizvraag: wat is de grootste ramp die Microsoft is overkomen? Sorry, de tijd is om. Het correcte antwoord is Windows Vista. Zeven jaren in ontwikkeling, in nog geen drie jaar door het putje.

Maar Windows en Office zijn nog altijd de gouden eierkippen van Redmond, die ieder kwartaal opnieuw miljarden aan winst genereren. En dat zal voorlopig nog wel even zo blijven. Net zoals IBM nog steeds miljarden verdient aan mainframes. Maar ze zijn niet de toekomst. De toekomst leeft in mobiele apparaten en de cloud. En dat alles ligt nu in handen van Ballmer.

Er zijn mensen die beweren dat Microsoft hiermee de wereld wil laten zien dat het mobiliteit serieus neemt. Ik denk dat ze hiermee hun aandeelhouders laten zien dat het tijd is te verkopen.

Microsoft is groot geworden doordat a) Bill Gates zich vroeg realiseerde dat als je het besturingssysteem in handen hebt, je de hele pc-markt in handen hebt, en doordat 2) hij en Ballmer die macht gebruikten om hardware-bouwers en ondernemingen te dwingen alles op ‘de Microsoft-manier’ te doen.

Inmiddels heeft Microsoft ontdekt dat diezelfde macht niet zomaar af te dwingen is in de markt voor consumentenelektronica. Tenzij je een enorm institutioneel voordeel hebt (bijvoorbeeld doordat je het besturingssysteem in handen hebt), zul je mensen ervan moeten overtuigen dat jouw producten beter zijn dan die van je concurrenten. En als je ze de 20 jaar daarvoor hebt voorgelogen over hoe goed je producten eigenlijk in elkaar zitten, is de kans zomaar aanwezig dat ze je nu niet meteen zullen geloven.

Het lijkt misschien alsof Microsoft zijn problemen serieus neemt doordat het een van zijn leiders op het hakblok legt, maar in feite lost dat niks op. Microsoft’s grootste probleem is die grote, kale, zwetende leider aan de top. Als je echt wilt dat er iets verandert in Redmond, dan is dat de plaats waar gesneden moet worden. Maar op afzienbare termijn zie ik dat niet gebeuren.

Bron: Techworld