Windows 10 werkt het beste als je meer ruimte hebt. Het is verre van optimaal om het besturingssysteem te draaien op een systeem met een SSD van 16 of zelfs 32 GB, hoewel er wel veel opties in winkels zijn om Windows 10-apparaten met zulke groottes aan te schaffen. Het betekent dat je snel ruimte tekort gaat komen, vooral na een upgrade.

Ingebouwde OS-compressie

Je kunt rigoureus aan het verwijderen slaan en trucs gebruiken om ruimte te maken, zoals ongebruikte systeembestanden weggooien, maar het OS zelf heeft ook enkele mogelijkheden om veel gemakkelijker te draaien op apparaten met weinig opslaggeheugen, zoals een tablet. Het is niet zo omslachtig als je eenmaal de juiste stappen hebt gezet.

Microsoft heeft Windows 10 zo ontworpen dat zijn eigen bestanden minder ruimte in beslag kunnen nemen door compressie toe te passen. De overhead is wat groter met het uitpakken ervan - het systeem wordt met andere woorden zwaarder belast - maar het kan het verschil betekenen tussen kunnen werken met je apparaat en gedwongen zijn tot het kopen van iets nieuws.

Opdracht geven

Het comprimeren van bestanden is niet zo ingewikkeld. Je hoeft alleen maar één commando te geven aan de opdrachtprompt. Druk op zoeken, tik cmd en open de bureaublad-app Opdrachtprompt. Toets in dit venster compact.exe /compactos:always en druk op enter. Om dit ongedaan te maken gebruik je compact.exe /compactos:never.

Hierna: Andere opties om de schijf te krimpen en geheugentips.

Je kunt ook de hele schijf comprimeren door te gaan naar Verkenner > Deze pc > Windows (C:) en daar met de rechtermuisknop te kiezen voor Eigenschappen. Vink daarbij het vakje aan met 'Schijf comprimeren om ruimte te besparen'. Hoe effectief dit is, hangt af van het opslagapparaat waar je tablet of laptop mee is uitgerust. Veel SSD's comprimeren data al uit zichzelf. In dat geval hebben we een paar andere tips:

Veel apparaten met weinig opslagruimte bieden opties om uit te breiden met SD- of MMC-kaarten. Windows 10 ziet dat als tijdelijke opslag of externe schijf. Strikt genomen is dat ook zo: zelfs als je deze opslag als tweede harde schijf ziet, zodra je de kaart verwijderd, kunnen er problemen ontstaan. Toch kun je dingen als Documenten ook verplaatsen naar een andere schijf dan C:.

Externe doorverwijzingen maken

Ga naar Documenten in de Verkenner, rechtsklik op de koppeling en kies voor Eigenschappen. Klik op het tabblad Locatie en hier zie je de huidige padverwijzing, naar de C-schijf. Je kunt hier navigeren naar een externe locatie met Doel zoeken... of rechtstreeks een padverwijzing in te typen. Ik raad je aan om ook hier de map dezelfde naam geeft en niet naar de root van het station verwijst.

Je kunt dit doen voor alle hoofdmappen die normaal gesproken op C worden opgeslagen maar stiekem veel ruimte opslokken. Maak op de externe schijf (de sd-kaart) mappen aan voor Downloads, Muziek, Video's, Afbeeldingen en andere standaard- of ongebruikelijke mappen die je zwaar gebruikt op het interne opslagmedium.

Op de laatste pagina: programma's extern houden.

We kunnen nog een stapje verder gaan en niet alleen documenten en andere bestanden naar een externe directory sturen, maar programma's installeren op de SD-kaart. Als je in een installatiewizard de standaardinstellingen volgt, worden programma's weggeschreven naar de C-schijf, maar vrijwel altijd heb je de optie om een aangepaste locatie te kiezen.

Als je de setup draait, kies je voor 'Aangepast' en verwijs je het programma door naar de andere schijf. Let wel dat als het een loskoppelbaar medium is, bijvoorbeeld een kaart die uit de zijkant steekt, je het programma uiteraard niet kunt aanspreken zodra je deze verwijdert. De methode is effectief om ruimte te besparen op de schijf waar Windows 10 is geparkeerd.

Portable Apps

Nog steeds neemt een programma ruimte in op de C-schijf. Bestanden worden zoveel mogelijk naar het externe medium geschreven, maar dingen als DLL's, configuratiebestanden en tijdelijke bestanden worden meestal naar het interne opslaggeheugen geschreven waar Windows 10 ook staat. Een applicatie blijft inhaken op C.

Portable Apps doen dat niet en zijn aangepast om volledig vanaf het medium te draaien waar je het op installeert, bijvoorbeeld een usb-stick of SD-kaart. Er zijn een heleboel van dit soort applicaties beschikbaar, hoewel ze niet allemaal even legaal zijn. De site portableapps.com is een goed begin, maar zorg - vooral in een zakelijke omgeving - dat je een licentie voor de software hebt.