De woordencombinatie 'netbook' en 'overklokken' kom je zo'n beetje even vaak tegen als Steve Ballmer op een Linuxconferentie. Dat is niet zo heel gek, de apparaten zijn immers ontworpen met handzaamheid en zuinigheid op de eerste twee plaatsen. Overklokken doe je om de grenzen van supersnel spul verder te verleggen, waarbij energieverbruik en garanties je de rug op kunnen… toch?

En toch worden netbooks al sinds het prilste begin overgeklokt, zegt Brad Linder van het Liliputing blog. Asus had volgens hem de eerste Eee PC 701 bewust "ondergeklokt om stroomverbruik terug te dringen," tot groot chagrijn van hackers. Zij hebben dan ook tools als Eeectl en SetFSB ontwikkeld om deze keuze 'terug te draaien'.

Het duurde dan ook niet lang voordat Asus hun eigen overklok-app mee ging leveren, de Super Hybrid Engine. Daarmee kun je de Eee met maximaal 10 procent opkrikken, terwijl je binnen de garantie blijft. De nieuwe Asus 1101HA boekt zelfs een prestatiewinst van 30 procent.

De Wind van MSI heeft een vergelijkbaar systeem, waarmee dit netbookje met 24 procent valt te versnellen. Maar het kan ook extremer. Een groep Australische 'extreme modders' hebben, met droog ijs, de Atom N270-processor van een Wind U100 opgekrikt naar 2,6 GHz, een winst van 50 procent.

Maar voor ons is die borstklopperij nergens voor nodig: we willen gewoon dat die apps sneller laden, en dat de video's zonder haperingen worden afgespeeld. Helaas zijn lang niet alle leveranciers zo vriendelijk om overklokken makkelijk te maken.

Vrees niet: op de volgende pagina's noemen wij vijf (vrij) eenvoudige manieren om meer uit je netbook te halen, waarbij de soldeerbout voor slechts eentje uit de kast moet worden getrokken. We hebben ook nog een bonusje voor Aspire One-bezitters. Op die manier kun je jouw netbook op 11 zetten.

Nog even de kleine lettertjes: de meeste van deze tips gaan uit van Windows, en werken niet op Linux-netbooks. De batterijduur zal zeker een knauw krijgen, en de ventilator zal na toepassing meer herrie maken. Een netbook kan crashen of bevriezen als je te enthousiast en te snel overklokt, en reken maar niet op garantie als je het moederbord opblaast.

Nu we die plichtmatigheid hebben vervuld: tunen die hap!

1: SetFSB

Methode: SetFSB is een open source tooltje van Abo waarmee je cpu, geheugen en de controllers fijn kunt stellen.

Modellen Bijna elke netbook met een Atom, waaronder Eee's, Dell Mini's en zelfs HP Mini's (hebben we het zo nog over). SetFSB werkt ook op andere systemen als laptops en desktops. Op de website staat een complete lijst van ondersteunde hardware.

Besturingssystemen Officieel Windows Vista, 2003, XP, 2000, NT4, XP, Me en 98. Officieus ook op Windows 7.

Moeilijkheidsgraad Kan nog best een uitdaging zijn, omdat je de juiste klokgenerator van je cpu handmatig moet selecteren. Je moet ook aparte temperatuurmeting inzetten. Een goede gids van ODOC is hier te vinden, en Notebookreview.com heeft hier een handleiding staan.

Oordeel SetFSB wordt gezien als het beste overkloktooltje dat je kunt krijgen, mits de hardware meewerkt natuurlijk.

2: Eeectl

Methode De Super Hybrid Engine haalt (behalve bij de 1101HA) niet meer dan 10 procent meer uit je Eee PC. Wil je meer, dan kun je Eeectl proberen, een gratis twee jaar oude applicatie van Russische makelij. Daarmee kun je klooien met de fsb en cpu-voltage, de twee virtuele knopjes waarmee je over kunt klokken. Eeectl maakt het ook mogelijk om de helderheid van het scherm te verdubbelen, de ventilator af te stellen en verschillende hotkeys te configureren.

Modellen Werkt probleemloos op de oudere 700-serie, zonder modificaties. Voor andere Eee PC's zul je wellicht de code moeten aanpassen.

Besturingssystemen XP en Vista (en waarschijnlijk ook Windows 7)

Moeilijkheidsgraad Niet heel makkelijk omdat je voor de meeste systemen in de code moet gaan zitten. Er zijn ook wat klachten over de software, en de ontwikkelaar lijkt ongeveer een jaar geleden gestopt te zijn met de ontwikkeling van Eeectl.

Oordeel Maar ondanks dat blijft de utility populair, zoals een Google zoekopdracht laat zien. Cyb3rGlitch heeft een aardige handleiding geschreven voor Eeectl, en je kunt ook kijken naar dit filmpje op Youtube.

3: GMABooster

Methode Met GMABooster van Vladimir Plenskiy kun je de grafische chip van Intel opkrikken van 133/166 MHz naar 400 MHz, zonder dat de spanning hoger wordt.

Modellen: Bijna alle netbooks, want ze gebruiken bijna allemaal de GMA 350 grafische chip van Intel. Geen problemen dus met de Acer Aspire One, de meeste Asus-netbooks, Dell Inspiron Mini, MSI Wind, HP Mini (behalve de 2133), de Samsung NC10 en nog veel meer.

Besturingssystemen Meeste versies van Windows, Linux en Mac OS X.

Moeilijkheidsgraad Makkelijk. Het meeste gedoe krijgen gebruikers die niet betalen, want die moeten de app elke week opnieuw downloaden. Een kleine donatie is genoeg om van dat gezeik af te zijn.

Oordeel De oordelen zijn wisselvallig. UMPC Portal zag een gemiddelde verbetering van 20 procent in de grafische chip en was positief. Het Franse Blogeee.net was minder enthousiast, en vond de verbeteringen niet opwegen tegen de verkorte batterijduur en extra hitte.

4. GMA OverClocking

Methode Voor sommigen is het een hobby om hun netbook te 'hackintoshen' zodat Mac OS X erop draait. Het nieuwe GMA OverClocking is een tooltje waarmee je de grafische chip van een kackintosh-netbook kunt opkrikken, wederom naar 400 MHz.

Modellen Elke netbook waar het mee lukt om Mac OS X te draaien.

Besturingssystemen Alle versies van Mac OS X die voor Snow Leopard uitkwamen. Maar ook die laatste kan volgens sommigen ook.

Moeilijkheidsgraad Eenvoudig. Eerst moet je de CHUD-tools van Apple installeren, en daarna kun je GMA OverClocking draaien. Een enkele commando in de terminal en een reboot en presto.

Oordeel Uiterst veilig, omdat de spanning niet wordt opgevoerd. Eventuele verbetering kan wel ietwat tegenvallen.

5. Hardwarehack voor de HP Mini 2140

Methode HP heeft een kleine pin aangebracht op het moederbord van de Mini 2140, bedoeld om gebruikers ervan te weerhouden om over te klokken. Een ontwikkelaar met de naam Twain is erachter gekomen hoe je de pin kunt uitschakelen, zodat je SetFSB kunt gebruiken op de HP netbook.

Modellen de HP Mini 2140

Besturingssystemen zie SetFSB.

Moeilijkheidsgraad Moeilijk. Twain moest erachter komen welk ontzettend kleine weerstandje op het moederbord het slotje vormde. Met een soldeerbout (met superklein tipje) moest hij het component ergens anders herbevestigen, en daarna moest hij SetFSB draaien. Als je weet wat je doet, dan kun je veel met Twains handleiding, maar probeer het niet als je twee linkerhanden hebt.

Oordeel Twain beweert dat hij de Atom N270 heeft opgekrikt van 1,6 GHz naar 1.9 GHz, een winst van bijna 20 procent. Zijn benchmarkscore (PassMark 7) schoot met 312,6 punten omhoog, en hij kon video's draaien van 1080 high-def, zonder haperingen. Het maximum lag daarvoor op 720p.

Bonus: A1ctl voor de Acer

Methode Nog een gratis appje: A1ctl van Noda. Deze doet geen echte overklok van de Atom cpu in de Acer Aspire, maar het doet wel heel veel andere kleine dingetjes. Je kunt de ventilator vertragen (minder lawaai), de resolutie omhoog gooien en de CPU onderklokken zodat je batterij langer meegaat.

Modellen De meeste varianten van de Acer Aspire One, de bestverkochte netbook van dit moment.

Besturingssystemen Vista en XP, al werkt het component waarmee je de resolutie omhoog kunt gooien alleen op XP.

Moeilijkheidsgraad Eenvoudig. Download de .rar, uitpakken en gaan.

Oordeel De reacties op fora en het blog van Noda zijn kritisch over de bugs die erin zitten, maar verder redelijk positief. Versie 1.0 kwam in augustus uit, waarin volgens hem de meeste bugs zijn weggewerkt. Helaas heeft Noda wel aangeven niet verder te gaan met A1ctl, waardoor een versie voor Windows 7 niet gaat gebeuren, en we ook niet op nieuwe functies hoeven te wachten. Voorlopig.

Bron: Techworld