Als je bij Instellingen/Bijwerken en beveiligingen gaat kijken hoe het met je Anniversary Update (officieel versie 14393) staat is de kans groot dat een druk op de knop Update Windows je leert dat je apparaat up-to-date is. Maar net als bij de vorige grote updates (van versie 10240 naar 10586) is de update naar versie 14393 niet direct voor iedereen beschikbaar. Als niet iedereen tegelijk een grote update als deze installeert, bespaart Microsoft op servercapaciteit en heeft niet gelijk de halve wereld problemen als er toch nog een ernstige bug wordt gevonden.

De kans bestaat dat je de Anniversary update nooit krijgt; in een vorig artikel schreef ik dat meer dan een enkele PC helemaal nooit vanzelf op versie 10586 uitkwam. Voor wie niet wil wachten zijn er verschillende mogelijkheden. Ik vond er nog een: je kunt op de link Advanced Options klikken waarna je de Anniversary Update via de Microsoft website het programma Windows10Upgrade28084.exe binnenhaalt. Dat is de Windows 10 Upgrade Assistent. Zelfs als je spijt hebt dat je Windows 10 niet voor 29-7 hebt geïnstalleerd, de laatste dag dat het gratis kon vanuit de meeste Windows 7 en 8 versies, zijn er wellicht nog mogelijkheden om alsnog gratis te updaten.

Het updateprogramma werkt niet helemaal soepel. Ik probeerde het op een tablet PC die de fabrikant alleen heeft geleverd met een 128 Gb SSD waar netto niet meer dan een goede 100 Gb van over bleef, waarvan nog maar zo'n 10 Gb vrij was. Het installatieprogramma vond dat te weinig en meldde dat ook. Door wat data (al dan niet tijdelijk) te verplaatsen begon ik met 21 Gb en volgens de Windows Update Assistent was dat genoeg.

Of toch niet...ik had nog maar net het plaatje bewaard voor dit artikel of dit scherm verscheen:

Uiteindelijk begon de Anniversary Update pas toen ik 26 Gb vrij had. Iets om rekening mee te houden dus.

De update duurt lang. Ik heb er niet de hele tijd bij gezeten maar het heeft zeker meer dan 1,5 uur geduurd op een i5 systeem met voldoende RAM. Hierna meldt Windows geruststellend dat al mijn programma's en gegevens nog steeds zijn waar ze waren.

Dus waarom zou je niet nu al updaten?

Direct na deze geruststellend mededeling laat Windows weten dat mijn Classic Shell menu is uitgeschakeld omdat het niet compatible zou zijn. Maar op http://www.classicshell.net/ staat gelukkig al versie 4.3.0, geschikt voor deze Windows-versie en ik krijg mijn klassiek menu weer terug, met alle eerder gekozen instellingen. Ondanks weer wat verbeteringen in het Windows 10 startmenu blijft het ooit voor Windows XP gekozen menu de snelste manier om programma's vrij in te delen en snel te kunnen kiezen.

Verder heeft de update opnieuw de Windows 7 spellen verwijderd. Je moet en je zal de Windows 10 spellen gebruiken, denkt Microsoft waarschijnlijk. Maar de paar minuten dat ik even het kaartspel Spiders Solitaire speel wil ik niet de trager reagerende app, met advertenties (tenzij je een jaarlijks bedrag betaalt) en met koppeling aan een Xbox account dat ik niet wil. Maar ook hier is een oplossing voor. De oplossing is zelfs aangepast voor de Anniversary Edition, want de vorige aanpassing werkt daar niet meer. Via deze blogpost kun je de Windows 7 spellen ook op Windows 10 spelen waarbij je een - vrijwillige - bijdrage kunt overwegen.

Je kunt op die site ook gelijk de Windows 7 calculator ophalen. Een belangrijk voordeel van deze calculator ten opzichte van de app uit Windows 10 is dat deze zowel de komma als de punt als decimaal teken accepteert. De app dus (nog steeds) niet en dat maakt 'm onbruikbaar. De Windows 7 calculator heeft ook nog eens veel meer functies en is een stuk kleiner maar ook op een touch scherm nog prima te bedienen.

Het hinderlijke mannetje in Redmond

Er zijn nog meer redenen om je niet te haasten. Ik verdenk Microsoft ervan dat ze ergens in Redmond een mannetje hebben aangenomen die bij iedere update iets moet bedenken dat gebruikers erg hinderlijk vinden. Dat komt dan in de update. In 14393 is dat het lockscreen. Daar moet je eerst een keer op klikken om bij je inlogscherm te komen. Ik heb daar de logica nooit van ingezien. Alles wat Microsoft of apps ontwikkelaars op een lock screen willen zetten zou toch prima gecombineerd kunnen worden met de inlog-optie? Met een registry setting kon je dat volmaakt overbodige lockscreen het zwijgen opleggen, waarmee je honderden muiskliks per jaar spaart.

Maar in deze Windows versie heeft dat hinderlijke mannetje in Redmond gewonnen. Het lockscreen is niet meer uit te schakelen, behalve in de Enterprise versie. Met een trucje kun je het scherm nog voorkomen als de PC bijvoorbeeld. uit de slaapstand komt, maar niet meer bij de opstart. Het trucje maakt een taak aan in Taakbeheer (Task Scheduler) die een registry setting steeds weer terugzet op de stand "ik wil geen lockscreen". De snelste manier om de truc toe te passen is de Winaero Tweaker te downloaden. Hiermee kun je tal van aanpassingen in Windows 10 doen waarvan per aanpassing in een link wordt uitgelegd wat er precies verandert wordt. Handig.

Er circuleert ook een aanpassing die gebruik maakt van Windows Systeembeheer/Lokaal Beveiligingsbeleid (Windows Administration Tools/Local Security Policy). Hierin ga je naar Softwarerestrictiebeleid/Extra regels (Software Restriction Policies > Additional Rules) (als deze er niet is, kies je uit het Actiemenu Nieuwe restrictiebeleidsregels (Action menu "New Software Restriction Policies")). Kies via de rechtermuistoets Regel voor nieuw pad (New Path Rule) en voeg onder het kopje Pad (Path) in:

C:\Windows\SystemApps\Microsoft.LockApp_cw5n1h2txyewy

Zet deze op Niet toegestaan (Disallowed).

Ik heb dit geprobeerd maar het effect was bij mij dat niet het inlogscherm weer verscheen (na een slaapstand) maar een blank scherm waar ik alleen een muiscursor zag. Het lockscherm was effectief tegengehouden, maar ik kwam juist in de situatie terecht dat ik pas na een reset weer verder kon werken.

Hopelijk vindt iemand een definitieve oplossing tegen dat lockscreen, want van opgedrongen overbodige handelingen worden gebruikers niet blij. Daarnaast worden er al wat problemen gemeld en is bovendien de bedenktijd verkort, het aantal dagen waarbinnen je naar een vorige versie terug kan. Tenslotte is het mogelijk dat als 14393 met je reguliere updates binnenkomt er minder op je systeem wordt veranderd dan bij een installatie als ik hier beschreef.

Waarom zou je wel versneld willen updaten?

Het zal per gebruiker verschillen over welke vernieuwingen je eventueel enthousiast wordt. Althans, zodanig enthousiast dat je niet wilt wachten tot het een keer vanzelf binnenkomt. Dat is bij mij dus zeker niet het Start menu, of Edge (ik blijf Firefox gebruiken), Cortana of verbeteringen in apps waarmee je verplicht in een Microsoft Account moet inloggen.

Maar afgezien van meer mogelijkheden voor ontwikkelaars, er is één verbetering die ik beslist mooi vind. Dat is Microsoft Ink. Op mijn tablet staat er een pictogram voor op de taakbalk (niet tabletgebruikers kunnen het pictogram aanzetten door met rechtermuistoets te klikken en Eigenschappen te kiezen). Voor het eerst in lange tijd heb ik het stylus-pennetje bij mijn laptop uit de doos gehaald. Op de onderstaande afbeelding kun je het gebruik zien.

Ik kan in het programma een van mijn (onlangs) geopende schermen kiezen en daar met het pennetje aantekeningen op maken. Ik kan zelfs rechte lijnen trekken met een liniaal die ik op een aanraakscherm ook kan verschuiven en verdraaien. Het resultaat kan ik bewaren of op het klembord zetten. Zonder aanraakscherm is het gebruik iets lastiger natuurlijk, maar met de muis kan er ook mee gewerkt worden. Ik kan nu met veel minder handelingen even snel een klant een uitleg sturen. Dat weegt voor mij dan - net - op tegen dat irritante lockscreen.