Er zijn gelukkig veel verschillende gratis programma's waarmee je verwijderde bestanden terug kan halen, maar je moet voorzichtig zijn (wij leggen verderop in het artikel uit waarom). In onze voorbeelden gebruiken we Disk Digger, maar de meeste herstel-utility's werken op dezelfde manier. Mocht Disk Digger niet werken voor jou, probeer dan een van de andere applicaties:

Pc inspector File recovery Recuva Paragon Rescue Kit 14 Free CGSecurity PhotoRec Minitool Partition Wizard Free Edition 9.1

Download Disk Digger, pak het .zip-bestand uit en dubbelklik op de .exe-file. Selecteer de schijf waar de bestanden van hebt gewist en klik op volgende. De tool scant nu de schijf.

Bekijk de lijst en preview-afbeeldingen van de gevonden bestanden. Selecteer je bestand, en klik "Recover selected files". Kies een locatie waar je de gevonden bestanden wilt herstellen (dit moet een andere locatie zijn dan de schijf waarop het verloren bestand is gevonden).

De werking van herstelsoftware

Herstelsoftware werkt door te kijken op een schijf of de data nog steeds aanwezig is, zelfs na een permanente verwijdering. Als je een bestand wist, is deze namelijk niet direct helemaal weg. De eerste stap is meestal de prullenbak, kijk daar altijd als allereerst voordat je met herstelsoftware in de weer gaat.

Mocht je je prullenbak al geleegd hebben of bestanden direct permanent hebt verwijderd (Shift + Del), dan nog is een bestand niet direct helemaal weg. Windows verwijdert slechts de informatie over de locatie van het bestand. De content is dus nog steeds aanwezig op de harde schijf.

Houd er wel rekening mee dat niet alleen de locatie-informatie is verwijderd, maar ook de markering om de ruimte vrij te houden is verdwenen. Hierdoor kan het "verwijderde" bestand uiteindelijk worden overschreven door andere bestanden en processen.

Hoe sneller je dus doorhebt dat je per ongeluk een bestand hebt gewist, hoe beter de kans is dat deze nog terug kan halen. Sla dus niks op je schijf en download zelfs geen herstelsoftware, de kans is aanwezig dat je gloednieuwe download je verwijderde bestand overschrijft.

Sommige herstelsoftware kan direct van een USB-stick worden gestart en het is slim om deze software te downloaden op een andere computer (het openen en gebruiken van je browser schrijft ook nieuwe bestanden weg in de vorm van cache en cookies).

Herstelsoftware werkt het beste met bestanden die sequentieel zijn weggeschreven. Als je schijf behoorlijk vol zit, bestaat de kans dat Windows je bestanden moet splitsen over alle vrije plekjes op je harde schijf. Hierdoor wordt het moeilijker verwijderde bestanden terug te halen.

Een andere zaak om rekening mee te houden is dat verschillende schijven verschillende bestandssystemen gebruiken en sommige herstelprogramma's kunnen wellicht niet overweg met het bestandssysteem dat je gebruikt. Harde schijven op Windows systemen gebruiken het NTFS bestandssysteem maar USB-sticks gebruiken meestal een FAT-variant (FAT16, FAT32 of exFAT).

Herstellen vanaf een NAS-schijf

De meeste herstelbestanden kunnen niet goed overweg met bestanden die op een netwerkschijf staan. De schijven in (bijvoorbeeld) een NAS worden bestuurd door het besturingssysteem van dat apparaat (meestal een Linux variant) en de meeste op Windows gerichte hersteltools kunnen niet overweg met de Linux-bestandssystemen.

Als je per ongeluk een bestand verwijderd hebt vanaf je NAS, dan is er een kleine kans dat dit bestand zich in de "prullenbak" van dit apparaat bevindt. Check de documentatie van je apparaat om te zien of deze functie is ingeschakeld en hoe je de bestanden terug kan halen. Als het bestand echt "permanent" is verwijderd zal het een stuk lastiger worden en (zeker als je je schijven in een RAID-opstelling hebt staan) beter de hulp van een professioneel herstelbedrijf inschakelen.

Corrupte bestanden herstellen

Een andere manier waarop je bestanden kan verliezen is door corruptie. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als de elektriciteit uitvalt tijdens het wegschrijven van een bestand waardoor de schijfstructuur in een onvoorspelbare stand blijft hangen.

Net als met verwijderde bestanden kan de data nog wel aanwezig zijn op de schijf, maar kan Windows het niet vinden. Windows heeft meestal een foutmelding als je het bestand probeert te openen of als het bestand helemaal niet gevonden kan worden.

Ook hier kan herstelsoftware je uit de brand helpen en proberen logical errors op je bestandssysteem te repareren. Sommige van deze utility's zijn gratis terwijl andere werken met een trial-systeem.

RecoverMyFiles kan bijvoorbeeld in een evaluatiemodus gebruikt worden en laat je zien welke bestanden het kan herstellen. Voor het daadwerkelijk herstellen van bestanden zal je de portemonnee moeten trekken.

Een mooie gratis oplossing is TestDisk, een gratis en open source tool en is beschikbaar voor Windows Linux en macOS.

Uiteraard geldt ook in dit geval dat je de software niet moet installeren op de schijf waar het probleem zich bevindt vanwege het risico dat je de verloren bestanden overschrijft. Daarnaast is het handig verschillende hersteltools te gebruiken aangezien elke tool weer op een andere manier werkt. Als het niet lukt om je verloren bestand terug te krijgen met de ene tool, is er altijd nog een kans dat het met de ander wel lukt.

En als alles faalt kan je altijd nog contact opnemen met een bedrijf dat zich specialiseert in het herstellen van data, maar dat is niet goedkoop.