Chrome OS is een op Linux gebaseerd besturingssysteem van Google en wordt gebundeld met tablets, laptops (Chromebooks) en desktop computers (Chromebox). Het besturingssysteem draait vooral om Google’s browser Chrome en bijna alle applicaties leunen op de technologie van die software. Alle andere (overbodige) onderdelen zijn geschrapt waardoor dit systeem zeer klein en lichtgewicht is. Hierdoor is er geen krachtige hardware nodig en dat is weer gunstig voor de prijs.

Doordat dit besturingssysteem lage systeemeisen heeft, betekent het ook dat deze software in theorie ook op oudere hardware kan draaien. Wij kijken vandaag in hoeverre dat mogelijk is en we laten je zien hoe je dat voor elkaar krijgt.

Voor deze test halen wij wederom onze dik tien jaar oude laptop van stal en gaan er een dag mee werken. Het gaat om een laptop met een Core2Duo-processor, 2 GB RAM en een harde schijf die op 5400 toeren draait. Verder heeft het oude beestje ook nog een Nvidia Quadro FX 770m aan boord met 512 MB geheugen. Daarnaast testen we het systeem op een moderner systeem met een Intel Core i5-4310U en 8 GB RAM en een Intel HD5500 GPU. 

Grote veranderingen

Er zijn door de jaren heen verschillende fans en bedrijven geweest die een versie van Chrome OS (Chromium OS) hebben gebouwd die geïnstalleerd kan worden op standaard desktop, laptops en SBC’s. Er is echter onlangs het een en ander veranderd in het Chrome OS-landschap waardoor veel van de gidsen die online te vinden zijn niet langer relevant zijn omdat verschillende systemen niet langer meer worden onderhouden of vanwege wijzigingen waardoor de installatie niet lukt.

Zo werd er enige tijd hard gewerkt aan versies van Chrome OS die overweg konden met Android- en Linux-applicaties. Er was zelfs een groep fans die werkte aan een speciale versie die het beste van Chrome OS combineerde met het beste van Linux, waardoor de mogelijkheid om Linux-applicaties te installeren geen functie was die na installatie moest worden ingeschakeld. Maar nu Google zelf de mogelijkheid om Linux-software Android-apps te gebruiken onder Chrome OS heeft ingebouwd, zijn deze projecten nutteloos geworden. 

Hierdoor wordt er niet langer gewerkt aan Flint OS, Chromixium en Chromium for Single board computers.

Voorbereidingen

Gelukkig zijn er nog genoeg bedrijven en communities die werken aan Chrome OS-variaties voor de desktop. Op dit moment kan je kiezen uit Fyde OS, CloudReady van Neverware en Chromium OS van Arnold The Bat. 

Deze drie versies zijn gebaseerd op Chromium OS (de open source-versie van Chrome OS) en bevatten bijna alle functionaliteit die Google’s versie ook bevat. Qua functionaliteit verschillen zij niet heel veel van elkaar, maar er zijn wel wat dingen waarmee je rekening moet houden:

Chromium OS is het open source project, voornamelijk gebruikt door ontwikkelaars, met code die beschikbaar is voor iedereen om aan te passen,  te wijzigen en te bouwen.

Google Chrome OS is het product van Google dat OEM's installeren op Chromebooks voor algemeen gebruik door de consument.

De twee projecten delen in principe dezelfde codebasis, maar Google Chrome OS heeft een aantal extra firmwarefuncties, waaronder verificatie tijdens het opstarten en eenvoudig herstel.

Google Chrome OS draait op speciaal geoptimaliseerde hardware om betere prestaties en veiligheid te krijgen.

Chromium OS wordt niet standaard automatisch bijgewerkt (zodat wijzigingen die je mogelijk hebt aangebracht in de code niet kwijtraakt), terwijl Google Chrome OS naadloos automatisch wordt bijgewerkt, zodat gebruikers over de nieuwste en beste functies en fixes beschikken.

Google Chrome OS wordt ondersteund door Google en zijn partners; Chromium OS wordt ondersteund door de open-sourcegemeenschap.

Google Chrome OS bevat enkele binaire pakketten/apps die niet mogen worden opgenomen in het Chromium OS-project waaronder:

  • Adobe Flash
  • Widevine CDM plugin (ter ondersteuning van HTML5 EME)
  • Ondersteuning voor mobiele netwerken
  • DisplayLink Manager voor video over USB (sommige systemen)
  • Android (ARC++) container voor het uitvoeren van Android apps

Sommige componenten zijn beschikbaar in beide, maar als closed source binary blobs.  

  • Grafische bibliotheken (bijv. OpenGL) op ARM-platforms
  • Google Chrome wordt geleverd met een eigen set van API-sleutels, terwijl Chromium OS geen enkele sleutel meelevert, gebruikers moeten dat zelf regelen
  • Google Chrome OS heeft een groen/geel/rood logo, terwijl Chromium OS een blauw/blauwer/blauwst logo heeft.

Kortom, je zit met wat beperkingen als je voor Chromium OS gaat in plaats van voor een Chromebook, Chromebox of Chromestick. Er zijn wel trucs om je Chromium OS om te bouwen tot Chrome OS, maar daar moet je de trukendoos flink voor open trekken, dat bewaren wij voor een ander artikel. Het schijnt dat de ontwikkelaars van Fyde OS het wel voor elkaar hebben gekregen, maar ook dat zullen wij in een ander artikel testen.

Wij kiezen als eerste voor de versie van Arnold The Bat, omdat deze het makkelijkst is te installeren (en later om te bouwen naar Chrome OS).

De nieuwste versie kan hier worden gedownload Je kan kiezen uit de normale 32-bit en 64-bit-versies, maar ook speciale varianten met meer drivers. Mocht de normale versie niet werken op jouw systeem, ga dan voor deze speciale versies, deze ondersteunen meer hardware dus de kans dat deze versies wel werken op jouw computer is daarom ook groter. Daarnaast zijn er ARM-versies voor tablets en SBC’s als de Raspberry Pi. Daar kijken we een ander keer naar. Voor dit moment richten wij ons op de pc.

Als de image eenmaal is gedownload, pak je deze uit met 7Zip. Het .img-bestand dat daaruit komt schrijf je weg naar een USB-stick. Dat kan op verschillende manieren. De makkelijkste manier (en onze favoriet) is via Etcher. Kies het image-bestand, selecteer op welk medium deze moet worden weggeschreven en klik op flash, kind kan de was doen, zie ook de onderstaande animatie:

Installatie

Steek de USB-stick in de laptop en selecteer deze als opstartmedium. Chrome OS wordt nu vanaf de stick gestart. Gebeurt er niks, dan kan het zijn dat je hardware niet goed wordt gedetecteerd. Dit kan je oplossen door niet de normale, maar de special image te downloaden en het nogmaals te proberen. 

Als het systeem gestart is, verschijnt het welkomstscherm en schakel je naar de terminal door met de toetscombinatie ctrl, alt F2 te gebruiken.

Er wordt gevraagd om een gebruikersnaam. Vul daar chronos in en druk op enter. Je zit nu in de developer console.

Start het installatiescript door /usr/sbin/chromeos-install in te typen. Krijg je de foutmelding: “Error: can not determine destination device. Specify --dst yourself” dan zal je handmatig moeten aangeven op welke schijf je het besturingssysteem wilt installeren. In ons geval is dat de eerste harde schijf in onze testlaptop (/dev/hda) en de juiste opdracht is dan dus: /usr/sbin/chromeos-install --dst=/dev/hda. Op onze modernere laptop is het /usr/sbin/chromeos-install --dst=/dev/sda

Let op, het installatiescript houdt geen rekening met partities en haalt je hele harde schijf leeg. Zorg er dus voor dat je een back-up maakt alvorens je hieraan begint. Let ook op dat je van tevoren uitzoekt op welke schijf je het besturingssysteem wilt installeren. Met het commando lsblk krijg je precies te zien welke schijven er allemaal in je systeem zitten en welke partities daarop staan. Als je je keuze hebt gemaakt geef je de opdracht om te installeren in combinatie met je gekozen schijf: /usr/sbin/chromeos-install --dst=[jouw gekozen schijf]

Het systeem geeft je na het invoeren deze opdracht nog eenmaal de kans om van de installatie af te zien (omdat de boel na bevestiging direct wordt overschreven door het systeem).

Chromium OS wordt geïnstalleerd en als alle data is weggeschreven krijg je daar netjes een melding van en kan je de computer opnieuw opstarten en de USB-stick verwijderen.

Als Chromium OS niet start, zou het nog kunnen dat je in de BIOS/EFI-instellingen moet aangeven dat er van de nieuwe Chromium-partitie gestart moet worden. Op oude laptops (met een ouderwetse BIOS) is dit niet van toepassing.

Herstart je computer en als het goed is start Chromium. De eerste keer dat je dit doet zal je 5 tot 10 minuten moeten wachten tot er wat gebeurt. Net als bij Android is het zo dat bij de eerste start er nog wat dingen op de achtergrond moeten worden aangepast. Even geduld hebben dus. Op sommige oudere computers zal het opstarten van Chromium OS altijd lang duren. We weten niet waarom, maar aangezien het de bedoeling is je computer in stand-by te laten (dat is hoe Chrome OS ook werkt op Chromebooks) is dat niet echt een probleem, je moet alleen wel even onthouden je computer op standby te zetten in plaats van uit.

Eenmaal opgestart word je begroet door het Chromium OS-inlogscherm. Het is de bedoeling dat je hier inlogt met je Google-account. Als je al eerder op Chrome OS (of Chromium OS) hebt gewerkt worden, na het inloggen, al je instellingen en gegevens automatisch geplaatst op je nieuwe systeem. Je kan dus direct verder waar je bent gebleven. Er is alleen een klein verschil. Chrome OS is gebaseerd op Chromium OS en heeft wat extra onderdelen van Google die Chromium OS niet heeft. Dit betekent dat enkele standaard-Google-apps niet aanwezig zijn evenals de ondersteuning voor Android-apps. De Google-apps kunnen zo worden ingevuld, maar de ondersteuning voor Android-apps is iets dat je zal moeten missen. Er zijn wel trucs die je kan toepassen om Android-ondersteuning alsnog mogelijk te maken, maar, zoals eerder gezegd, die zijn behoorlijk complex en je moet er een hoop handelingen voor uitvoeren. 

Na het doorlopen van alle bovenstaande stappen werd ik begroet door een mooie, minimalistisch ogende desktop met slechts een Chromium-icoontje in het midden van de taakbalk en een statuswidget rechtsonder met de tijd, notificaties en de status van, onder andere, de netwerkverbinding. Linksonder vind je een “start”-knop die een appdrawer opent als je daarop klikt. Deze drawer kan ook worden geopend door de taakbalk omhoog te slepen. Daar staan je geïnstalleerde apps. In Chromium OS zijn deze op één hand te tellen terwijl Chrome OS er iets meer heeft. Je kan het beste dus beginnen met het openen van de Web Store om de apps die je nodig hebt te gaan gebruiken. Tenminste, aangezien veel van deze apps toch snelkoppelingen zijn naar webdiensten, kan je natuurlijk ook direct de Chromium webbrowser openen, navigeren naar de diensten die je van plan bent te gebruiken en daar bookmarks van maken.

De beste manier om dit besturingssysteem te testen is uiteraard weer door er enkele dagen mee te werken en je eigen computer met rust te laten. Net zoals wij dat deden met, onder andere, Android (PrimeOS), de Raspberry Pi en Windows Continuum.

Dat betekent in mijn geval dat ik meerdere apps tegelijk open heb staan en een hele zwik aan tabs in m'n browser. Denk aan collaboration-software, apps om afbeeldingen mee te bewerken, een officepakket en wat muziek-apps (soms is werken met een achtergrondmuziekje gewoon fijner). Deze keer werk ik zowel enkele dagen alleen op onze elf jaar oude laptop (Core2Duo) alsook op een moderner i5-systeem.

Op beide systemen kon in direct aan de slag en hoefde ik niet op zoek te gaan naar drivers. Zowel de videochips als de chipsets (zoals Bluetooth en Wifi) werkten perfect.

Voor de meeste apps die ik gebruik op een gemiddelde werkdag is wel een webversie beschikbaar. Ik begon braaf met het zoeken naar apps in de Web Store, maar kwam er na een paar installaties al gauw achter dat het niet meer dan veredelde bookmarks zijn naar de webversies van de geïnstalleerde apps. Aangezien ik (dankzij eerdere tests) veel van deze applicaties al als bookmark in m’n browser had staan, was het dus niet nodig ze nog eens los te installeren via de Web Store en klikte ik gewoon op de bookmarks in de browser. De icoontjes in de taakbalk en appdrawer maken je het in die mate makkelijk dat je niet eerst je browser hoeft te openen om daarna op je bookmarks te klikken, maar aangezien het starten van de browser ook al zeer snel gaat, is het meer een kwestie van smaak dan een makkelijkere manier van werken. In beide gevallen opent de gemiddelde app zich in een nieuwe tab van je webbrowser.

Om toch het gevoel te krijgen te werken met losse apps, trok ik de tabs los uit de browser en zette ze als losse vensters naast elkaar. Dit werkte verrassend goed en ik had op sommige momenten niet eens door dat ik eigenlijk gewoon in verschillende browservensters aan het werk was. Een ander groot voordeel van dit systeem is dat praktisch alles wat je in je browser open hebt staan ook open blijft of opnieuw wordt geopend mocht je je systeem herstarten. Bovendien worden instellingen in de cloud opgeslagen waardoor je, zelfs als je inlogt op een ander Chrome-apparaat, direct verder kan waar je bent gebleven. Dit geldt zelfs voor websites waarop je bent ingelogd. Chromium vraagt de eerste keer netjes of deze gegevens mogen worden gebruikt om in te loggen op andere apparaten of sessies en als je de synchronisatiemodus in Chrome (of Chromium) hebt ingeschakeld heb je al je plug-ins en bookmarks ook altijd bij je. Het gemak dient de mens en een kind kan de was doen. 

Ook bij dit systeem viel het mij wederom op hoe snel en vloeiend alles reageert. Of ik nou op de oude Core2Duo-laptop zit of op het moderne systeem, de “apps” vliegen over het scherm en collega’s hadden niet eens door dat ik op een ander systeem aan het werk was. Alleen met het opstarten van het besturingssysteem moet Chromium OS het afleggen tegen andere (lichte) Linux distributies. Dit is overigens iets waar de normale Chrome OS geen last van heeft.

Voor werk is dit het ideale besturingssysteem om mee te werken. Voor entertainment is het echter een ander verhaal…

Beperkingen

Als je dit besturingssysteem wilt gebruiken om jezelf te entertainen, zal je wel wat concessies moeten doen. YouTuben en muziek streamen met Spotify is geen enkel probleem, maar Netflix en andere diensten die streng(er) zijn met DRM zal je niet kunnen gebruiken. Omdat Chromium OS bepaalde onderdelen mist die Chrome OS wel heeft (zoals Widevine DRM), werken deze diensten simpelweg niet. Ook missen er enkele codecs waardoor je niet alle online video’s kan bekijken. Gelukkig zijn deze problemen wel op te lossen, maar het is de vraag of dat de moeite waard is en je niet beter voor een lichte Linux-distributie kan gaan of Android.

Als je dan toch echt graag met dit besturingssysteem wilt werken, trek dan de trukendoos open of schaf een Chromebook, Chromebox of Chromestick aan of probeer Fyde OS. We kunnen namelijk wel begrijpen waarom je voor Chrome OS zou willen gaan. Het is een van de weinige besturingssystemen waarop je super makkelijk en belachelijk snel kan werken en ook nog Android- en Linux-apps kan draaien. Het beste van alle werelden dus. 

Het is, in tegenstelling tot Android-apps, wel mogelijk Linux-applicaties te installeren binnen Chrome OS