Er is een aantal redenen te bedenken waarom je een harde schijf zou willen kopiëren. De eerste en meest voor de hand liggende is dat je een back-up hebt, zodat je weer snel verder kunt als de primaire schijf faalt. Een tweede reden is dat je een upgrade uitvoert van een traditionele HDD naar SSD en/of van een grotere naar een kleinere schijf.

In al die gevallen is het handig om een kloon van de originele schijf te maken om over te brengen naar de nieuwe. Er zijn verschillende manieren om dit te doen en we kijken naar een aantal opties, inclusief de manieren om het gratis te doen.

Kan Windows 10 zelf een schijf klonen?

Nee. Microsoft heeft geen tool toegevoegd aan zijn besturingssysteem om een exacte kopie van de Windows-schijf te maken. Je kunt bestanden kopiëren van een schijf naar de andere, maar dat is niet hetzelfde, vooral als je te maken hebt met een Windows-installatie. Een kloon bevat de hele schijf: alle gegevens inclusief de dingen die je niet ziet (zoals de partitietabel en verborgen partities).

Een kloon kun je maken met speciale software of gespecialiseerde hardware. We beginnen op de volgende pagina met een stukje hardware om een kloon te maken.

Hardware: een duplicator

Een van de makkelijkste manieren om een harde schijf te klonen is door dat te doen met behulp van een duplicator. Dat is een stukje hardware waar je twee SATA-drives aan koppelt om de ene naar de andere te kopiëren. Een populair voorbeeld daarvan is de Startech USB 3 SATA HDD duplicator, die zo'n negentig euro kost.

Daarmee kun je zowel 3,5 als 2,5 inch schijven klonen, zolang ze een SATA-connector gebruiken. Mocht dat niet het geval zijn, kun je een IDE-adapter kopen (SAT2IDEADP), een koppelstukje mocht je een oudere IDE-schijf hebben liggen. De meeste duplicators werken alleen als de nieuwe schijf dezelfde of een hogere capaciteit heeft als de oude.

Dat is een probleem als je bijvoorbeeld een upgrade uitvoert naar een SSD, die meestal veel minder opslagruimte biedt dan de oudere harde schijf, tenzij je een heel oude HDD had en/of geld kunt laten rollen om een SSD met een grote capaciteit te kopen. Voor de gevallen dat je van een grote naar een kleinere schijf gaat, zijn er gelukkig softwarematige oplossingen.

Hierna: Schijf klonen met behulp van software.

De goedkoopste manier om de hele schijf over te hevelen naar een andere is om het met behulp van software te doen. Er is een aantal gratis opties, maar je merkt snel dat de meeste 'gratis' opties ergens op een fundamentele manier zijn beperkt, zodat je gedwongen wordt de volledige versie te kopen.

Als je flexibel wilt zijn en een interface wilt hebben die gemakkelijk te gebruiken is, is het meestal beter om in de buidel te tasten voor software met de juiste features.

Het is ook de moeite waard om te weten dat je sommige SSD's kunt kopen als upgrade-kits die meer bieden dan een schijf, maar je een pakket leveren om makkelijk te upgraden door onder meer de oude schijf te klonen. Denk aan een usb-naar-sata-kabel en software om een de schijf van je laptop te kopiëren naar de SSD zonder dat je hem hoeft open te maken om bij de oude schijf te komen.

Maar als je een stukje software zoekt, hebben we hier een paar opties die volgens ons de beste mogelijkheden bieden om een schijf te klonen. Bijvoorbeeld een van de beste gratis opties: Macrium Reflect Free. Als je meer features wilt, kun je kijken naar Paragon Drive Copy 15 Professional die €29,95 kost. De tool doet alles wat je ervan zou verwachten, inclusief klonen naar een kleinere schijf door bestanden op de oude te laten staan. Hij ondersteunt zelfs klonen naar virtuele machines zodat je met oudere programma's kunt werken die niet worden ondersteund in Windows 10.

Op de laatste pagina: Meer software-oplossingen en hoe het proces werkt.

Een andere optie is Acronis Disk Director 12. Acronis is vooral bekend vanwege zijn software True Image, maar we richten ons hier niet op een back-up in de vorm van een image, maar het klonen van de schijf. Dat - en enkele andere dingen - doet Disk Director 12 voor je.

Het klonen van een schijf

Deze software kost €39,99 van de website, of €26,99 als je een upgrade uitvoert vanaf een eerdere versie. Als je een nieuw station hebt verbonden met je pc kun je de kloonsoftware starten. Elk programma die we hebben beoordeeld gebruikt een wizard om de bron- en doelstations te selecteren en dan of je ze in het geheel wilt kopiëren of enkel bepaalde partities.

Het is belangrijk om de hele schijf te klonen als je wilt dat hij opstartbaar is net als de vorige. Afhankelijk van de features van de software die je gebruikt, heb je de keus welke bestanden of mappen je uit kunt sluiten, mocht er te veel data zijn om te klonen naar je doelapparaat. Daarna kun je meestal kiezen of de integriteit van de gekopieerde gegevens geverifieerd wordt en dat is aan te raden, ook al kost dat meer tijd. Zo weet je zeker dat het kloonproces geen fouten heeft opgeleverd ten opzichte van de originele schijf.