Een herstelschijf lijkt op de cd/dvd die je vroeger kreeg als je een voorgeïnstalleerde Windows-pc kocht. Als er op een gegeven moment iets gruwelijks misging, kon je de schijf pakken om de installatie te repareren of opnieuw uit te voeren. Vandaag de dag leveren bedrijven hetzelfde vaak op een verborgen partitie op de schijf.

Een herstelschijf borduurt verder op dat idee. Behalve een herinstallatie van Windows, bevat het enkele tools voor troubleshooten die redder in nood kunnen zijn als het systeem weigert op te starten.

Noodgeval

Sommige van deze tools zijn onderdeel van het OS: als je pc opstartproblemen hebt kun je booten naar de veilige modus of de laatste stabiele configuratie. Maar als er grote opstartproblemen zijn, krijg je de tools ook niet meer opgeroepen. Het is beter om een aparte, opstartbare schijf (bijvoorbeeld een usb-apparaat) te hebben en mensen moeten deze zelf aanmaken en bewaren voor een noodgeval.

Als eerste heb je een usb-stick nodig (ten minste 8 GB groot) en die koppel je aan de pc. Ga vervolgens naar Configuratiescherm > Herstel om een herstelstation aan te maken. Zet in het volgende venster een vinkje bij 'Maak een back-up van systeembestanden naar het herstelstation'.

Hierna: Je kunt een weinig ingrijpende reparatiepoging doen of een volledige herinstallatie - en je hebt diverse opties daar tussenin.

Je kunt nu vanaf deze schijf booten om problemen op te lossen. Het aanpassen van de bootvolgorde kan meestal met F2, F10 of F12 tijdens het starten om dat in een UEFI-menu aan te passen, of met een bootmenu dat je meestal aanroept met ESC of DEL. Daarin selecteer je het usb-station om op te starten vanaf de herstelschijf in plaats van de Windows-schijf.

Laatste redmiddel

Je krijgt bij het opstarten van de herstelschijf drie opties te zien: Doorgaan slaat de hersteloptie over en boot verder naar je normale Windows 10-omgeving, Problemen oplossen brengt je naar de daadwerkelijke herstelopties en De pc uitzetten breekt het proces af en schakelt het systeem uit, waarna je de stick kunt verwijderen.

We kiezen voor de tweede optie Problemen oplossen wat een submenu opent met weer twee opties. De eerste, Deze pc opnieuw instellen, laat je Windows 10 in zijn geheel opnieuw installeren. Dat is je laatste redmiddel, waarmee ook data en applicaties op je schijf worden verwijderd.

Liever troubleshooten

De tweede optie, Geavanceerde opties geeft je troubleshootingtools en opties om de software te repareren. Tenzij je helemaal met een schone lei wilt beginnen en je je documenten et cetera al hebt opgeslagen, is dit de beste optie om het herstelproces mee te beginnen.

Op de laatste pagina lopen we de tools even met je door.

Onder Geavanceerde opties vind je de volgende mogelijkheden:

Systeemherstel: Gebruik deze optie om terug te gaan naar een vorige configuratie die nog goed functioneerde. Dit laat de data op je schijf (Documenten, Downloads, Afbeeldingen et cetera) met rust, maar het heeft wel impact op geïnstalleerde programma's. Herstel zet namelijk ook een eerdere versie van het Register terug.

Herstellen met installatiekopie: Als je een systeemkopie van Windows 10 hebt aangemaakt (Configuratiescherm > Back-up maken en terugzetten), komt hij nu van pas. Je kunt een image van je pc terugplaatsen en deze bevat de installatie inclusief data van dat exacte kopieermoment. Uiteraard niet de documenten, favorieten en meer die je hebt aangemaakt nadat je het image maakte.

Opstartherstel: Dit is een wat ondoorzichtige optie omdat het van alles uitprobeert om te zien of daarmee het opstartprobleem is verholpen, maar het vertelt je niet wat het aan het doen is of, als de herstelpoging slaagt, wat het probleem in eerste instantie was. Ondanks dat is dit het eerste wat je zou moeten proberen, omdat het de minste impact op je systeem heeft en dus weinig ingrijpend en snel is.

Opdrachtprompt: De CMD is een tool die je kunt gebruiken voor geavanceerde trucs, waaronder de opdracht sfc /scannow om te zoeken naar corrupt geraakte systeembestanden om automatisch te repareren. De opdrachtprompt is een toolbox voor mensen die weten wat ze doen en de mogelijkheden ervan zijn groot.

Teruggaan naar de vorige versie: Dit is wat anders dan systeemherstel dat je naar de laatste stabiele configuratie probeert terug te brengen. Deze optie pakt een eerdere build van Windows en is daarmee de oplossing als er iets mis is gegaan tijdens een updateproces waarna het OS instabiel werd.

Het is dus erg handig om een herstelschijf bij de hand te hebben. Je maakt hem in een handomdraai, dus doe jezelf een plezier en pak vandaag als je een paar minuten hebt een usb-stick om een herstelschijf te maken. Kleine moeite, groot plezier.