Als een bestand wordt gemarkeerd als 'in gebruik' door Windows, is dat meestal omdat een ander proces hem nog open heeft staan, mogelijk om ernaar te schrijven. In sommige gevallen verwijst Windows meteen naar het programma dat de foutmelding veroorzaakt, zodat je deze kunt sluiten en opnieuw kunt proberen. Maar doorgaans is dat niet het geval.

Wanneer het bestand is vergrendeld, weet je vaak niet welke app hem gebruikt. In dat geval heb je twee opties: probeer een tool te installeren die je hierbij helpt, of je kunt in de opdrachtprompt werken zonder third party-software te gebruiken. We lopen hier je opties na om een hardnekkig bestand te wissen of te hernoemen.

1. Sluit Windows Verkenner

Mocht je alle programma's hebben gesloten die het bestand logischerwijs aanspreken en hij nog steeds in gebruik is, dan is de kans groot dat Windows Verkenner het bestand aanspreekt, mogelijk om een voorvertoning in zijn venster te laten zien. Je zou kunnen proberen om de bestanden te kopiëren naar een tijdelijke map en de oorspronkelijke map dan te wissen, maar anders is het misschien een idee om Verkenner te sluiten.

Als dat niet lukt, kan dat via Taakbeheer. Rechtsklik op de taakbalk en kies Taakbeheer of toets Ctrl Alt Del en kies voor deze optie. Zoek in de lijst van draaiende toepassingen naar Verkenner, rechtsklik daarop en kies voor Beëindigen. Omdat Verkenner ook het startmenu en de taakbalk behelst, die je hem te herstarten door in Taakbeheer te kiezen voor Bestand > Nieuwe taak uitvoeren, Explorer.exe te tikken en op Enter te drukken.

2. Verander de extensie

Soms helpt het als je het bestandstype wijzigt, zodat het bestand wordt losgelaten. Als je een bestand hebt genaamd vakantiereis.avi, selecteer hem dan in de Verkenner, rechtsklik op het bestand, kies Naam wijzigen en verander de extensie (.avi in dit geval) in een ander type als .txt.

Extensies moeten in dat geval natuurlijk wel zichtbaar zijn en deze zijn standaard verborgen in Windows. Om ze zichtbaar te maken, kies je in Verkenner Beeld > Opties en het tabblad Weergave. Scrol naar de optie Extensies voor bekende bestandstypen verbergen, zet het vinkje uit en klik op Toepassen en eventueel op Op mappen toepassen als je wilt dat dit een globale instelling wordt voor alle mappen.

3. Gebruik de opdrachtprompt

Een andere methode is het aanspreken van de opdrachtprompt. Je zult de Windows Verkenner moeten sluiten om de vergrendeling van alle bestanden te sluiten (net als in tip 2). Druk op de zoekbalk (of Uitvoeren in het startmenu in oudere Windows-versie) of Windows +R om Uitvoeren direct te kiezen en typ cmd om hem te starten. Tik del als je het bestand wil verwijderen of ren als je de naam wilt wijzigen, gevolgd door een spatie.

Hierna kun je het door Windows vergrendelde bestand naar de opdrachtprompt slepen, waarmee het pad automatisch wordt toegevoegd aan je opdracht. Als je de naam wilt wijzigen, dien je een spatie in te geven, gevolgd door de nieuwe naam van het bestand zelf (je hoeft het hele pad niet opnieuw op te geven - zie screenshot hieronder). Hierna breng je de taakbalk en startbalk terug net als in tip 2.

4. Gebruik een third party-verwijdertool

Er zijn een heleboel gratis tooltjes die je helpen om lastige bestanden te ontgrendelen of zelfs te verwijderen. Ze maken in de regel een script aan die ervoor zorgt dat er Windows bij het opstarten van het systeem geen beperkingen op het bestand legt. Zo heb je freeware als FileASSASSIN van beveiligingsbedrijf Malwarebytes of ECMO UnlockIT (voorheen bekend als MoveOnBoot).

Of je kunt Long Path Tool gebruiken, die een favoriete optie is van veel pc-gebruikers, omdat deze een heleboel bestandsissues kan oplossen. Een andere gratis optie, die wat lastiger te leren is, is Microsofts eigen Process Explorer.

5. Start naar Veilige Modus

Een andere optie is het starten naar Veilige Modus, omdat Windows daar enkel de minimale processen start en het bestand waarschijnlijk ontgrendeld is. In Windows 7 of eerder bereik je dat als je F8 ingedrukt houdt bij het opstarten en dan kiest voor veilige modus.

In Windows 10 is dat iets omslachtiger en ga je in de Windows-sessie naar Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Geavanceerde opstartopties en klik op Nu opnieuw opstarten. Kies in het volgende venster voor Problemen oplossen > Geavanceerde opties > Opstartinstellingen > Opnieuw opstarten. Bij het herstarten krijg je nu een lijst opties, kies voor 4. Veilige modus inschakelen.